Nghẹt thở ca ghép gan đầu tiên tại 'cái nôi' lão khoa: Giữa lằn ranh sinh tử và tình thân ruột thịt
Lần đầu tiên bệnh viện chuyên sâu lão khoa ghép gan thành công: Cuộc đại phẫu 8 tiếng cân não và nghĩa cử hiến gan cứu anh đầy nước mắt của người em trai.
Ngày 8/9, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) cho biết đơn vị này vừa chinh phục thành công một trong những kĩ thuật ghép tạng khó bậc nhất – ghép gan từ người hiến sống. Phía sau ca phẫu thuật cân não kéo dài suốt 8 giờ đồng hồ không chỉ là bản lĩnh của những “đại tướng” ngành y, mà còn là câu chuyện cảm động về tình cốt nhục.
Nghĩa cử thiêng liêng: Một phần lá gan và giọt máu đào
Mang trong mình căn bệnh ung thư gan ác tính phát triển trên nền xơ gan Child-Pugh C nặng do viêm gan vi rút B và C, lại thêm bệnh đái tháo đường tuýp 2, cuộc đời anh N.N.Th. (50 tuổi) rơi vào tình cảnh như ngọn đèn trước gió.
Những trận trướng bụng căng sưng cùng các cơn xuất huyết tiêu hóa ộc máu do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản dồn dập kéo đến, rút kiệt sức lực của người đàn ông vốn là trụ cột gia đình. Đặc biệt, khối ung thư biểu mô tế bào gan có kích thước lên đến 33 x 50 mm đã bắt đầu xâm lấn một phần tĩnh mạch gan và tạo huyết khối nhánh trái tĩnh mạch cửa.
“Nếu không thực hiện ghép gan, bệnh nhân chắc chắn sẽ mất cơ hội sống và không thể chuyển đi các trung tâm khác trong tình trạng ngặt nghèo ấy”, PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế – Phó giám đốc Bệnh viện Thống Nhất – trầm ngâm nhớ lại thời điểm hội đồng chuyên môn đứng trước ngã ba đường.
Một quyết định táo bạo nhưng đầy nhân văn đã được đưa ra: chọn ngay một ca bệnh nặng, phức tạp để thực hiện bước đột phá đầu tiên.
Trong lúc đường cùng, ánh sáng hy vọng bỗng lóe lên từ chính người em ruột. Anh N.N.T. (29 tuổi), một thanh niên trẻ tuổi với sức khỏe tráng kiện, đã không mảy may do dự khi đưa ra quyết định để đời: hiến một phần gan của mình để giành lại sự sống cho anh trai.
“Đó là ranh giới giữa sự sống và cái chết, em chỉ nghĩ đơn giản là cứu anh thôi” – lời chia sẻ mộc mạc của người em khiến những y bác sĩ kì cựu nhất cũng phải nghẹn ngào.
Thế nhưng, lòng tốt thôi chưa đủ để đưa hai anh em lên bàn mổ. Một quy trình sàng lọc nghiêm ngặt bậc nhất lập tức được kích hoạt. Từ việc đánh giá chức năng gan, giải phẫu phức tạp của hệ thống mạch máu và đường mật, thể tích gan còn lại cho đến các yếu tố miễn dịch, tất cả đều phải đạt độ chuẩn xác tuyệt đối.
Không chỉ dừng lại ở các chỉ số y khoa, một hội đồng thẩm định khắt khe về pháp lý, đạo đức và chuyên môn – dưới sự chủ trì trực tiếp của các chuyên gia đầu ngành từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 – đã được triệu tập.
Ngày 22/8/2026, khi mọi mảnh ghép hoàn thiện, cũng là lúc hành trình giành giật sự sống chính thức bắt đầu.
Cuộc hội ngộ của những “đại tướng” ngành y và ca ghép gan 8 giờ cân não
Ghép gan từ lâu đã được xem là một trong những kĩ thuật đỉnh cao và phức tạp nhất của ngoại khoa thế giới. Việc một bệnh viện đa khoa, đặc biệt là bệnh viện mang sứ mệnh chăm sóc sức khỏe lão khoa như Bệnh viện Thống Nhất, triển khai kĩ thuật này đòi hỏi một cuộc lội ngược dòng ngoạn mục về cả cơ sở vật chất lẫn nhân lực.
Tháng 8/2024, hợp đồng nguyên tắc về chuyển giao kĩ thuật ghép gan giữa Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 được kí kết. Hơn một năm qua là khoảng thời gian miệt mài chuẩn hóa quy trình, đào tạo nhân sự và đặc biệt là những buổi hội chẩn căng thẳng mang tính chất "thực chiến".
Ngày 22/8/2026, hai phòng mổ lớn tại Bệnh viện Thống Nhất đồng loạt kích hoạt.
Một ê kíp tinh nhuệ tập trung bóc tách mảnh ghép gan phải từ cơ thể người em, trong khi ê kíp thứ hai tiến hành cắt bỏ phần gan bệnh của người anh và chuẩn bị sẵn sàng cho những đường khâu nối tinh vi nhất.
“Điều khó nhất của ghép tạng không chỉ là kĩ thuật, mà là việc tổ chức sao cho những chuyên gia giỏi nhất, những ‘đại tướng’ từ gây mê, kiểm soát tuần hoàn, chuyên gia gan mật, phẫu thuật mạch máu, hồi sức cho đến dinh dưỡng... cùng phối hợp nhịp nhàng với nhau”, PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế chia sẻ.
Toàn bộ ê kíp, từ trưởng khoa, phó khoa, phó giáo sư đến tiến sĩ, đã làm việc với sự cẩn trọng tuyệt đối trong từng mũi kim khâu, từng milimét mạch máu.
Suốt 8 giờ đồng hồ căng thẳng đến nghẹt thở, khoảnh khắc mảnh gan ghép được tái tưới máu và chuyển sang sắc hồng khỏe mạnh chính là lúc phòng mổ vỡ òa trong niềm hạnh phúc. Các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân đáp ứng hoàn hảo, vượt mọi mong đợi.
“Đến nay, trái ngọt đầu mùa đã hiện hữu rõ nét. Người em trai hiến gan đã hồi phục hoàn toàn, xuất viện về với mái ấm gia đình trong sự giám sát y tế chặt chẽ. Trong khi đó, anh Th. – người nhận gan – đã tỉnh táo hoàn toàn, các chỉ số huyết học và sinh hóa đang dần trở về ngưỡng bình thường, chức năng lá gan mới hoạt động vô cùng mạnh mẽ”, bác sĩ Quế thông tin.
Tầm nhìn chiến lược cho tương lai y học tuổi già
Nhìn xa hơn một ca phẫu thuật thành công, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh – Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất – đã chỉ ra ý nghĩa chiến lược sâu xa của bước tiến này.
Trong bối cảnh tuổi thọ trung bình của người Việt Nam ngày càng tăng cao, nhu cầu chăm sóc sức khỏe chuyên sâu, kéo dài chất lượng sống cho người cao tuổi – đặc biệt là đội ngũ cán bộ trung cao cấp – trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
“Ghép tạng trước đây thường ưu tiên người trẻ, nhưng nay, với tuổi thọ và chất lượng sống được nâng cao, những người lớn tuổi mang trong mình tri thức, kinh nghiệm quý báu hoàn toàn xứng đáng được trao cơ hội duy trì sự sống”, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh nhấn mạnh.
Theo định hướng phát triển, Bệnh viện Thống Nhất đặt mục tiêu, dưới sự hỗ trợ “cầm tay chỉ việc” của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 qua các ca chuyển giao tiếp theo, bệnh viện sẽ sớm làm chủ hoàn toàn kĩ thuật này để biến ghép gan thành một hoạt động thường quy.
Ca ghép gan thành công tại Bệnh viện Thống Nhất không chỉ là một kì tích y học, khẳng định tầm vóc mới của nền y tế Việt Nam – nơi khoảng cách công nghệ với thế giới đang được san lấp thần tốc – mà còn là khúc ca khải hoàn của tình người.
Lá gan được sẻ chia từ cơ thể người em đã thắp sáng lại ngọn lửa cuộc đời cho người anh, đồng thời mở ra cánh cửa hy vọng cho hàng ngàn mảnh đời bệnh tật đang mòn mỏi đếm từng ngày ở phía trước.
