Phát hiện rãnh chôn số 2 tại khu A - Công viên Lê Thị Riêng

Phát hiện rãnh chôn mới sau khi mở rộng khu A

Sáng 9/9, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP.HCM (Đội K74) tiếp tục cất bốc hài cốt và mở rộng phạm vi tìm kiếm tại khu A, Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng.

Theo thông tin từ Bộ Tư lệnh TP.HCM, chiều 8/9, trong quá trình mở rộng khu vực tìm kiếm, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện rãnh chôn số 2, bước đầu ghi nhận 4 hài cốt liệt sĩ.

Rãnh số 2 nằm so le, về phía bên trái rãnh số 3 nếu nhìn từ đường Cách Mạng Tháng Tám vào Công viên Lê Thị Riêng.

Đây là diễn biến mới sau nhiều ngày lực lượng chức năng quay trở lại mở rộng phạm vi tìm kiếm tại khu A.

Trong ngày 8/9, Đội K74 huy động máy cuốc, xe ben và xe tải để di chuyển lượng đất lớn, đào thăm dò những vị trí được đánh giá còn khả năng có hài cốt. Khi xuất hiện dấu tích nghi liên quan đến hài cốt, máy móc được dừng lại để lực lượng chuyên môn kiểm tra thủ công, tránh làm ảnh hưởng đến hài cốt và di vật.

Theo báo cáo của Đội tìm kiếm, trong chiều 8/9 cho thấy khu vực tìm kiếm được mở rộng quanh vị trí thứ nhất tại khu A. Đây là khu vực đã được khoanh vùng dựa trên tài liệu lịch sử, khảo sát thực địa và thông tin nhân chứng.

Việc phát hiện rãnh số 2 có ý nghĩa không chỉ ở số hài cốt bước đầu được tìm thấy. Quan trọng hơn, vị trí và hướng của rãnh mới cung cấp thêm dữ liệu để lực lượng chức năng đối chiếu với sơ đồ, tài liệu và xác định cách bố trí các rãnh chôn trong khu vực.

Từ đó, phạm vi tìm kiếm có thể tiếp tục được mở rộng theo những hướng có cơ sở hơn, thay vì chỉ đào thăm dò trên diện rộng.

Sáng 9/9, Đội K74 tiến hành cất bốc 4 hài cốt liệt sĩ tại rãnh số 2. Đồng thời, lực lượng tiếp tục mở rộng hai phía của rãnh để kiểm tra, bảo đảm không bỏ sót hài cốt và di vật.

Trong quá trình khai quật, vị trí từng hài cốt, hướng nằm, tầng chôn cùng các dấu vết liên quan được ghi nhận đầy đủ. Những thông tin này sẽ được đưa vào hồ sơ để phục vụ nghiên cứu, đối chiếu tài liệu và xác định danh tính liệt sĩ sau này.

Cách làm này cũng được áp dụng xuyên suốt quá trình tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng. Khi tiếp cận khu vực nghi có hài cốt, lực lượng chức năng chuyển từ phương tiện cơ giới sang khai quật thủ công, xử lý từng lớp đất mỏng nhằm giữ nguyên hiện trạng và hạn chế tối đa nguy cơ làm thất lạc di vật.

Sáng cùng ngày, lãnh đạo Quân khu 7 đã đến dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và trực tiếp kiểm tra công tác tìm kiếm tại khu vực vừa phát hiện rãnh chôn mới.

Lãnh đạo Quân khu 7 yêu cầu lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục nghiên cứu kỹ địa hình và dấu vết tại các vị trí đã phát hiện hài cốt, từ đó mở rộng phạm vi tìm kiếm ở những khu vực còn dấu hiệu nghi vấn. Toàn bộ hài cốt, di vật và dấu vết phải được thu thập, bảo quản, đánh dấu và lập hồ sơ chặt chẽ.

Từ vị trí một rãnh chôn, tiếp tục lần tìm quy luật

Rãnh chôn số 2 được phát hiện trong bối cảnh cuộc tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng đã bước sang giai đoạn mở rộng mạnh phạm vi khai quật.

Trước đó, tại khu A và khu B, lực lượng chức năng liên tục phát hiện các vị trí có hài cốt, trong đó có cả hài cốt riêng lẻ và các mộ tập thể.

Tính từ ngày 23/6 đến hết ngày 7/9, lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện, quy tập 592 bộ hài cốt liệt sĩ, trong đó 274 bộ có di vật.

Trong số này có 559 bộ hài cốt riêng lẻ và 33 bộ hài cốt tại 8 vị trí mộ tập thể, gồm 2 vị trí tại khu A và 6 vị trí tại khu B.

Riêng ngày 7/9, tại khu B, lực lượng chức năng phát hiện, quy tập thêm 10 bộ hài cốt liệt sĩ và một bộ di vật. Sau đó, hướng tìm kiếm tiếp tục được mở rộng trở lại khu A.

Khu A là nơi phát hiện những hài cốt đầu tiên trong đợt tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng. Việc liên tiếp xuất hiện các rãnh chôn tại khu vực này cho thấy những thông tin thu thập từ tài liệu lịch sử, sơ đồ và nhân chứng đang tiếp tục được kiểm chứng trên thực địa.

Trước đó, để mở rộng phạm vi khai quật tại khu A, lực lượng chức năng đã tạm thời di dời bia tưởng niệm trong công viên. Việc di dời được thực hiện nhằm tiếp cận những khu vực nằm bên dưới và xung quanh công trình, nơi được xác định còn khả năng có rãnh chôn.

Từ phát hiện chiều 8/9, nhiệm vụ tiếp theo của Đội K74 không chỉ là mở rộng rãnh số 2 mà còn phải làm rõ mối liên hệ giữa rãnh này với các rãnh đã xác định trước đó.

Khoảng cách giữa các rãnh, hướng bố trí, độ sâu, tầng chôn và vị trí của từng hài cốt đều có thể trở thành dữ liệu quan trọng để dựng lại sơ đồ chôn cất trong quá khứ.

Theo kế hoạch, Bộ Tư lệnh TP.HCM tiếp tục tập trung lực lượng, phương tiện mở rộng tìm kiếm theo hướng rãnh số 2 và những khu vực nghi vấn liên quan.

Việc xuất hiện thêm một rãnh chôn sau quá trình mở rộng khu A cũng cho thấy phạm vi còn hài cốt tại Công viên Lê Thị Riêng chưa thể xác định chỉ bằng những vị trí đã khai quật. Mỗi phát hiện mới đang tiếp tục bổ sung dữ liệu cho một “bản đồ” chôn cất vốn đã bị biến đổi qua nhiều thập niên.

Vì vậy, quá trình tìm kiếm thời gian tới sẽ phải đồng thời dựa trên hiện trường, tài liệu lịch sử, lời kể nhân chứng và những quy luật được rút ra từ chính các rãnh chôn đã phát hiện.

Nguyễn Tuyết