Thời sự

Nền báo chí chuyên nghiệp phải được xây dựng trên nền tảng sự thật

Hoàng Bắc 09/09/2026 10:26

Sáng 9/9, tại TP.HCM, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức Tọa đàm “Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo”.

Tham dự tọa đàm có lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam; đại diện các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí; lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương; đại diện Hội Nhà báo các tỉnh, thành phố cùng đông đảo phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí khu vực phía Nam.

Kiểm soát rủi ro từ bên trong tòa soạn

Tọa đàm “Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo”. Clip: Hoàng Bắc
img_7506(1).jpg
Các đại biểu tham dự buổi toạ đàm sáng 9/9. Ảnh: Hoàng Bắc

Tại tọa đàm, các đại biểu, chuyên gia và đại diện cơ quan báo chí trao đổi, phân tích những nội dung trọng tâm của Luật Báo chí và các quy định pháp luật có liên quan đến hoạt động báo chí.

Trong đó, tập trung làm rõ những điểm mới, nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Báo chí; các quy định về quản lý và cung cấp thông tin; trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu cơ quan báo chí; vấn đề bảo hộ bản quyền tác giả, quyền liên quan trong hoạt động báo chí; cũng như cơ chế pháp lý bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp đúng quy định.

Từ những quy định pháp luật cụ thể, tọa đàm nhận diện các hành vi và tình huống dễ phát sinh vi phạm hoặc trách nhiệm pháp lý trong thực tiễn báo chí, như đăng tải thông tin sai sự thật, thông tin chưa được kiểm chứng, xâm phạm danh dự, uy tín, quyền riêng tư và các quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

img_7503(1).jpg
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phát biểu tại buổi toạ đàm. Ảnh: Hoàng Bắc

Các đại biểu cũng trao đổi về những rủi ro phát sinh từ xu hướng giật gân, chạy theo lượt xem, khai thác thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội và những giới hạn pháp lý người làm báo cần lưu ý trong quá trình thu thập, xử lý và xuất bản thông tin.

Tọa đàm đồng dành thời gian trao đổi về các giải pháp kiểm soát rủi ro từ bên trong tòa soạn. Các chuyên gia và đại diện cơ quan báo chí sẽ chia sẻ kinh nghiệm xây dựng quy trình kiểm tra, xác minh, biên tập và kiểm soát nội dung; phân định trách nhiệm trong các khâu sản xuất và xuất bản nội dung; xử lý những tình huống phát sinh và tăng cường cơ chế phối hợp giữa phóng viên, biên tập viên và lãnh đạo cơ quan báo chí.

Một vấn đề xuyên suốt được đặt ra tại tọa đàm là mối quan hệ giữa tuân thủ pháp luật và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp của người làm báo. Việc thực hiện đúng quy định pháp luật cần được đặt trong mối liên hệ với 10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam và Quy tắc sử dụng mạng xã hội của người làm báo Việt Nam.

img_7508(1).jpg
Toàn cảnh buổi toạ đàm. Ảnh: Hoàng Bắc

Thông qua việc trao đổi các tình huống thực tế, chương trình góp phần củng cố ý thức trách nhiệm nghề nghiệp, giúp người làm báo nhận diện rõ hơn ranh giới giữa quyền được thông tin, quyền tự do báo chí và trách nhiệm đối với xã hội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà báo trong quá trình tác nghiệp.

Báo chí phải tạo ra những sản phẩm có sức lan tỏa

Theo lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam, báo chí hiện đang hoạt động trong một môi trường truyền thông có tốc độ biến đổi chưa từng có.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với người làm báo ngày càng cao: không chỉ phải bảo đảm tính nhanh nhạy, chính xác, hấp dẫn của thông tin, mà còn phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đề cao trách nhiệm xã hội và giữ vững những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.

_mg_7548(1).jpg
Nhà báo Trần Trọng Dũng - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại buổi toạ đàm. Ảnh: Hoàng Bắc

Đây chính là nền tảng để báo chí khẳng định vai trò, uy tín và trách nhiệm của mình trong đời sống xã hội hiện đại.

Đặc biệt, ranh giới giữa một sai sót nghiệp vụ đơn thuần và một hành vi có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý đôi khi rất mỏng manh. Trong môi trường số, một thông tin sai lệch có thể được lan truyền với tốc độ chóng mặt, một nội dung vi phạm có thể bị sao chép và phát tán trên nhiều nền tảng chỉ trong thời gian ngắn.

Khi đó, hậu quả không chỉ dừng lại ở một quyết định xử phạt tài chính hay nguy cơ đình bản, mà nghiêm trọng hơn là tổn hại trực tiếp đến uy tín của tòa soạn và niềm tin của công chúng.

_mg_7553.jpg
Đại diện báo Nhân Dân trình bày tham luận tại buổi toạ đàm. Ảnh: Hoàng Bắc

Một nền báo chí chuyên nghiệp không chỉ được đo bằng khả năng đưa tin nhanh hay tạo ra những sản phẩm có sức lan tỏa, mà trước hết phải được xây dựng trên nền tảng của sự thật, trách nhiệm và tính thượng tôn pháp luật.

Luật Báo chí và các quy định liên quan chính là hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ hoạt động báo chí đúng định hướng, bảo đảm quyền tác nghiệp, quyền tiếp cận thông tin, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của nhà báo đối với xã hội.

Cùng với pháp luật, đạo đức nghề nghiệp chính là “hàng rào” đầu tiên giúp người làm báo tự nhận diện và phòng ngừa rủi ro. Có những vấn đề pháp luật chưa thể quy định hết, nhưng lương tâm, trách nhiệm và chuẩn mực nghề nghiệp sẽ chỉ dẫn cho các nhà báo biết dừng lại đúng lúc trước khi một thông tin có thể gây tổn hại đến cá nhân, tổ chức hay cộng đồng.

Hoàng Bắc