TP.HCM siết tiến độ cải tạo chung cư cũ, 32 phường chịu trách nhiệm
TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xác định rõ người, việc, thời gian, trách nhiệm và tiến độ xử lý.
Siết tiến độ từ cơ sở
UBND TP.HCM vừa yêu cầu đẩy nhanh cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ hư hỏng, xuống cấp. Trọng tâm là các chung cư xây dựng trước năm 1994. Có 32 phường có chung cư thuộc nhóm này được yêu cầu phối hợp triển khai.
Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện những nhiệm vụ UBND thành phố đã chỉ đạo. Các nội dung phải được theo dõi, kiểm soát tiến độ và hoàn thành theo thời hạn.
Cùng tham gia có Sở Nội vụ, Sở Quy hoạch và Kiến trúc, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường và UBND 32 phường có chung cư xây dựng trước năm 1994.
Việc đưa chính quyền cơ sở vào trực tiếp triển khai nhằm kéo công tác cải tạo chung cư cũ sát hơn với thực tế. Đây là cấp nắm tình trạng từng khu nhà, số hộ dân đang sinh sống cũng như những vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm định, di dời, sửa chữa hoặc xây dựng lại.
Chủ tịch UBND 32 phường được giao trực tiếp chỉ đạo, theo dõi và chịu trách nhiệm về kết quả triển khai trên địa bàn.
Sau khi hoàn thành kiểm định và rà soát quy hoạch, Sở Xây dựng có trách nhiệm cập nhật, hoàn thiện báo cáo tiến độ thực hiện Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ giai đoạn 2025-2035.
Sở Nội vụ tiếp tục theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện và tham mưu UBND thành phố xem xét trách nhiệm đối với những đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Kiểm định vẫn là nút thắt
Tiến độ kiểm định cho thấy khối lượng công việc còn lớn. Đến giữa tháng 7/2026, TP.HCM mới hoàn thành kiểm định 72 trong tổng số 220 lô chung cư cũ cần kiểm định, đạt 32,72%.
Sau đó, thành phố yêu cầu hoàn thành kiểm định các chung cư thuộc diện phải kiểm định trước ngày 31/7/2026.
Kiểm định là cơ sở để xác định hướng xử lý đối với từng công trình. Không phải tất cả chung cư cũ đều phải tháo dỡ. Một số công trình có thể sửa chữa, gia cố, trong khi những công trình nguy hiểm phải xây dựng lại.
Vì vậy, nếu khâu kiểm định chậm, các bước tiếp theo như lập phương án, chuẩn bị dự án, xác định nguồn vốn và tổ chức di dời cũng khó bảo đảm tiến độ.
Thành phố đã giao cơ quan chuyên môn rà soát, xác định các chỉ tiêu kiến trúc, quy hoạch phục vụ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Khi quy hoạch chưa được xác định rõ, việc chuẩn bị dự án và lựa chọn phương án đầu tư khó có thể triển khai nhanh.
Đằng sau tiến độ kiểm định và hồ sơ quy hoạch là đời sống của người dân. Chung cư xuống cấp liên quan trực tiếp đến an toàn kết cấu, hệ thống điện, nước, phòng cháy chữa cháy và điều kiện sinh hoạt.
Tại một số chung cư cấp D như Vĩnh Hội, nhiều hộ dân vẫn phải sinh sống trong công trình đã xuống cấp, với tình trạng tường nứt vỡ, bê tông bong tróc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo KTS Ngô Anh Vũ, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TP.HCM, hiện nay, TP.HCM có nhiều cơ chế chính sách thu hút các nhà đầu tư thực hiện các dự án cải tạo chung cư cũ hơn trước. Tuy nhiên, việc bố trí quỹ sẵn quỹ nhà tạm cư, tái định cư cho người dân cần được quan tâm. Ngoài việc TP đẩy mạnh chương trình nhà ở xã hội như hiện nay thì cần thêm cơ chế, chính sách vào Luật Đô thị đặc biệt để linh hoạt hơn trong công tác tái định cư, tạm cư đối với người dân thuộc dự án cải tạo chung cư cũ. Cụ thể nếu quỹ nhà ở xã hội và tái định cư nơi thừa nơi thiếu thì nên có cơ chế hoán đổi. Ngoài ra, TP được quyền mua nhà ở thương mại được phục vụ tái định cư, nhà ở xã hội.
Thêm cơ chế, vẫn còn nhiều vướng mắc
Để tạo thêm nguồn lực, TP.HCM đang triển khai các cơ chế hỗ trợ theo Nghị quyết 17/2025/NQ-HĐND. Các dự án được hỗ trợ 50% chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật, tối đa 10 tỉ đồng mỗi dự án; đồng thời được hỗ trợ 50% kinh phí phục vụ di dời và cưỡng chế khi cần thiết.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận cho TP.HCM áp dụng cơ chế chỉ định nhà đầu tư đối với một số dự án cải tạo chung cư cấp D nguy hiểm. Cơ chế này được kỳ vọng rút ngắn thời gian lựa chọn nhà đầu tư và thúc đẩy triển khai dự án.
Theo lộ trình của thành phố, đến năm 2030 sẽ cơ bản hoàn thành công tác chuẩn bị, gồm kiểm định chất lượng, quy hoạch và giải phóng mặt bằng.
Đến năm 2035, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành cải tạo, xây dựng lại toàn bộ chung cư được xây dựng trước năm 1975, đồng thời xử lý các chung cư xuống cấp nghiêm trọng hình thành trong giai đoạn 1975-1994.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, nhiều dự án tiếp tục được thúc đẩy. Trong đó có kế hoạch di dời các lô chung cư thuộc cư xá Thanh Đa với phương án bồi thường cụ thể.
Thành phố cũng yêu cầu các sở, ngành rà soát quy hoạch, cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và gắn trách nhiệm người đứng đầu với từng nhiệm vụ.
Tuy nhiên, chương trình vẫn đối mặt với nhiều vướng mắc, từ quyền lợi của người dân, điều chỉnh quy hoạch đến huy động vốn đầu tư. Đây là những vấn đề có thể tác động trực tiếp đến tiến độ nếu không được xử lý đồng bộ.
Gắn từng nhiệm vụ với trách nhiệm
Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo mới là yêu cầu kiểm soát tiến độ theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.
Sở Xây dựng được yêu cầu trước ngày 30 hằng tháng báo cáo tổng thể tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ cho Thường trực Thành ủy, Đảng ủy UBND thành phố và UBND thành phố theo dõi, chỉ đạo.
Việc 32 phường cùng tham gia cũng đặt trách nhiệm lớn hơn lên chính quyền cơ sở. Mỗi chung cư có hiện trạng, số lượng hộ dân và vướng mắc khác nhau. Vì vậy, việc triển khai phải bám sát từng địa bàn, đồng thời kịp thời phối hợp với các sở, ngành để xử lý vấn đề phát sinh.
Theo đề án được TP.HCM phê duyệt, đến năm 2035 thành phố đặt mục tiêu hoàn thành cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ xây dựng trước năm 1975 và các chung cư hư hỏng nặng, nguy hiểm hoặc hết niên hạn sử dụng được xây dựng trong giai đoạn 1975-1994.
Việc TP.HCM siết tiến độ cải tạo chung cư cũ không chỉ là yêu cầu về quản lý đô thị. Đây còn là bài toán về an toàn, chỗ ở và chất lượng sống của hàng nghìn hộ dân.
Hiện toàn TP.HCM có khoảng 474 chung cư được xây dựng trước năm 1975. Trong số này, có 16 chung cư được xếp loại D, mức nguy hiểm cao, cần di dời khẩn cấp để đảm bảo an toàn cho người dân.
Đến nay, thành phố đã hoàn thành việc di dời tại 9/16 chung cư cấp D với 534 hộ dân, đồng thời đang tiếp tục triển khai di dời tại 3 chung cư khác. Hiện vẫn còn 4 chung cư chưa thực hiện di dời, nâng tổng số hộ đã được di dời lên hơn 680 trong tổng số 1.194 hộ thuộc diện phải bố trí chỗ ở mới.