Viettel AI Race 2026: Chàng sinh viên và cuộc đua dựng ‘bản sao số’ cho trạm BTS
Từ một bài toán tưởng như chỉ dành cho kỹ sư viễn thông, Nguyễn Hồng Hải cùng đội Tensara đã dùng Computer Vision, dữ liệu không gian 3D và năng lực tính toán của GPU NVIDIA H200 để tạo ra giải pháp giành giải Nhất Viettel AI Race 2026. Đằng sau chiếc cúp là một cách tiếp cận AI đang ngày càng khác: không chỉ tạo ra mô hình thông minh, mà phải giải được bài toán thật.
Giải Nhất Viettel AI Race 2026 bắt đầu từ một “bản sao số”
Vừa qua, tại Đà Nẵng, Viettel AI Race 2026 khép lại sau hơn hai tháng tranh tài. Hơn 1.600 đội với gần 2.900 người đăng ký đã tham gia cuộc thi, trong đó có 65 thí sinh đang sinh sống, học tập tại 13 quốc gia.
Ba đội giành giải Nhất ở ba bài toán gồm Tensara với BTS Digital Twin, 7 cỏ và 10 gió với bài toán truy xuất, suy luận tri thức y tế và MOE với bài toán tối ưu vận hành mô hình ngôn ngữ lớn. Mỗi giải Nhất trị giá 200 triệu đồng.
Nhưng với đội Tensara, phần thưởng đáng chú ý hơn có lẽ nằm ở chính bài toán họ lựa chọn: dựng một bản sao số 3D cho trạm viễn thông BTS. (Đề thi BTS Digital Twin yêu cầu các đội dùng AI để dựng “bản sao số” 3D của trạm BTS (trạm thu phát sóng di động) từ dữ liệu hình ảnh và không gian).
Trong viễn thông, một trạm BTS không đơn giản chỉ là một điểm đặt thiết bị. Đó là một không gian vật lý với nhiều cấu phần, vị trí và thông tin cần được quản lý. Khi được số hóa thành mô hình 3D, không gian này có thể được tái hiện trên môi trường số, mở ra khả năng phục vụ quản lý và vận hành hạ tầng.
Để giải bài toán này, đội thi phải kết hợp kiến thức về Thị giác máy tính (Computer Vision), xử lý dữ liệu không gian 3D và tối ưu mô hình. Mục tiêu không dừng ở việc tạo ra hình ảnh đẹp mà phải tái dựng với độ chính xác cao, đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành hạ tầng.
Nguyễn Hồng Hải, sinh viên chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo, Trường Đại học FPT, là thành viên của Tensara. Đội còn có các thành viên đến từ Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Với Hải, cuộc thi là sự tiếp nối của quá trình học tập và nghiên cứu AI. Trước đó, nam sinh từng đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm FPTU AI Club Artificial Intelligence Researchers, nơi kết nối những sinh viên cùng quan tâm đến trí tuệ nhân tạo.
“Những kiến thức được học tại FPTU là nền tảng hữu ích, giúp em có thêm cơ sở để tiếp cận và giải quyết các bài toán trong cuộc thi”, Hải chia sẻ.
Câu nói ấy cho thấy một khoảng cách đang được thu hẹp: khoảng cách giữa những gì sinh viên học trong trường và những gì một hệ thống AI phải đối mặt khi bước vào môi trường thực tế.
NVIDIA H200 và cuộc thử sức của AI trong môi trường thực chiến
Điểm đáng chú ý của Viettel AI Race 2026 không chỉ nằm ở ba giải Nhất mà còn ở cách cuộc thi đưa công nghệ và hạ tầng doanh nghiệp vào quá trình tranh tài.
Tại vòng sơ khảo, các đội làm việc trên Viettel AI Platform, nền tảng hỗ trợ phát triển, thử nghiệm và tối ưu mô hình AI. Mỗi đội được cấp một GPU NVIDIA H200 để phục vụ huấn luyện và tối ưu mô hình. Các đội xuất sắc còn được tiếp cận dữ liệu thực tế và làm việc trong điều kiện tài nguyên tính toán tương đương.
Nếu một cuộc thi AI thông thường có thể được hình dung như cuộc đua về thuật toán hoặc điểm số, Viettel AI Race đưa thí sinh đến gần hơn với một bài toán mà kỹ sư AI có thể gặp trong doanh nghiệp: dữ liệu thực tế, tài nguyên tính toán có giới hạn, yêu cầu về độ chính xác và khả năng triển khai.
Ngay từ khi giới thiệu đề bài BTS Digital Twin, Viettel đã lưu ý các đội không chỉ tập trung vào chất lượng hình ảnh đầu ra mà phải bảo đảm khả năng tái hiện chính xác, đồng nhất giữa dữ liệu huấn luyện và kết quả sinh ra.
Đây cũng là lý do GPU không đơn thuần là một thiết bị được cấp thêm cho thí sinh. Với các bài toán AI phức tạp, năng lực tính toán ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thử nghiệm, huấn luyện và tối ưu mô hình.
Một GPU NVIDIA H200 đưa đội thi vào một môi trường khác hẳn so với việc chỉ chạy thử mô hình trên máy tính cá nhân. Quan trọng hơn, khi các đội được đặt trên cùng nền tảng và điều kiện tài nguyên tương đương, cuộc cạnh tranh chuyển trọng tâm về cách họ hiểu dữ liệu, lựa chọn phương pháp và tối ưu giải pháp.
Đó cũng là tinh thần mà Viettel muốn tạo ra thông qua cuộc thi.
Đại tá Cao Anh Sơn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, cho rằng AI không nên chỉ được đánh giá qua mô hình hay điểm số mà còn phải được kiểm chứng bằng khả năng hiểu bài toán, làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị trong thực tiễn.
Ở góc độ chuyên môn, Tiến sĩ Trần Tiến Công, Phó Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ và Chính sách, nhận định việc để thí sinh trực tiếp làm việc với dữ liệu thật giúp họ hiểu rõ hơn cách một bài toán vận hành trong thực tế và cách khai thác dữ liệu.
Đây chính là điểm khác biệt đáng chú ý của Viettel AI Race 2026: AI không còn được đặt trên một bài toán giả lập hoàn toàn. Nó được đưa vào một không gian gần với nơi công nghệ sẽ phải hoạt động sau cuộc thi.
Với Nguyễn Hồng Hải và Tensara, giải Nhất vì thế không chỉ là kết quả của một cuộc thi kéo dài hơn hai tháng. Đó còn là phép thử về khả năng biến kiến thức AI thành một giải pháp có thể đứng trước những yêu cầu cụ thể của hạ tầng viễn thông.
Từ một sinh viên học AI đến một thành viên của đội quán quân, Hải đã có một trải nghiệm mà ngày càng nhiều kỹ sư trẻ sẽ phải đối mặt: biết AI là chưa đủ; phải biết AI có thể giải quyết vấn đề gì và giải quyết như thế nào.
Viettel AI Race 2026 trao tổng cộng 780 triệu đồng cho các đội thắng cuộc. Nhưng giá trị lớn hơn của cuộc thi có thể nằm ở việc những người trẻ được đặt vào đúng môi trường mà công nghệ đang phát triển: dữ liệu thật, bài toán thật và yêu cầu thật.
Và với những “bản sao số” như BTS Digital Twin, ranh giới giữa một mô hình AI trong phòng máy và một công cụ phục vụ vận hành doanh nghiệp đang ngày càng ngắn lại.