Hàn Quốc mở rộng luật chống gián điệp sau 70 năm, bảo vệ công nghệ chip trước Trung Quốc

Hàn Quốc lần đầu mở rộng phạm vi luật chống gián điệp sau hơn 70 năm, trong bối cảnh các đối thủ Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách công nghệ.

Từ ngày 13/9, những người đánh cắp “bí mật quốc gia” để chuyển cho một nước hoặc tổ chức nước ngoài có thể bị truy tố về tội gián điệp và đối mặt với mức án lên tới 30 năm tù.

Khái niệm “bí mật quốc gia” bao gồm các thông tin chưa được công khai mà nếu bị tiết lộ có thể đe dọa an ninh quốc gia, trong đó có những thông tin liên quan đến kinh tế, khoa học và công nghệ.

Sửa đổi này nhằm bịt một lỗ hổng tồn tại lâu nay trong luật Hàn Quốc. Trước đây, chỉ những người làm việc cho một “quốc gia thù địch” mới có thể bị kết tội gián điệp, mà trên thực tế phạm vi này chủ yếu được hiểu là CHDCND Triều Tiên.

Quy định mới được đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc ngày càng lo ngại về tình trạng công nghệ bị tuồn ra nước ngoài. Trong 8 tháng đã qua năm nay, sản phẩm bán dẫn chiếm 40,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc và đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế khi làn sóng AI tiếp tục bùng nổ.

"Hơn một nửa số vụ thất thoát công nghệ Hàn Quốc liên quan đến Trung Quốc"

Khi dự luật được thông qua thành luật hồi đầu 2026, Bộ trưởng Tư pháp Hàn Quốc Chung Sung-ho nói quy định mới tạo ra một “mạng lưới an toàn pháp lí” nhằm ngăn chặn việc thất thoát các công nghệ tiên tiến.

Tại cuộc họp của Ủy ban Chính sách Bảo vệ Công nghệ Công nghiệp hồi tháng 8, với sự tham gia của Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học, Công nghệ thông tin và Truyền thông, Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ và Khởi nghiệp cùng nhiều cơ quan khác và lực lượng cảnh sát, ông Yang Ki-wook (quan chức cấp cao của Bộ Công nghiệp) tuyên bố Hàn Quốc sẽ “huy động toàn bộ nguồn lực quốc gia, từ khâu hoạch định chính sách, điều tra, truy tố đến xét xử, để xử lí nghiêm tình trạng thất thoát công nghệ”.

Năm ngoái, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc (KNPA) cho biết đã phát hiện 33 vụ thất thoát công nghệ ra nước ngoài, mức cao kỉ lục, với hơn một nửa số vụ liên quan đến Trung Quốc. Theo KNPA, bán dẫn là lĩnh vực bị nhắm tới nhiều nhất.

Mối lo về an ninh công nghệ không chỉ liên quan đến Samsung Electronics và SK Hynix, hai nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới đứng đầu trong chuỗi cung ứng bán dẫn rộng lớn và phức tạp của Hàn Quốc.

Các doanh nghiệp nhỏ cung cấp linh kiện và vật liệu cũng thường tiếp cận được những thông tin nhạy cảm, nhưng thiếu nguồn lực để bảo vệ công nghệ như chaebol.

Chaebol là tập đoàn lớn do các gia đình kiểm soát và có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Hàn Quốc, như Samsung và SK Group (chủ sở hữu SK Hynix).

Theo KNPA, 86% số vụ rò rỉ công nghệ trong năm 2025 liên quan đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trong một vụ việc năm 2025, cảnh sát bắt giữ cựu nhân viên nhà cung cấp cho SK Hynix tại sân bay Gimpo gần Seoul (thủ đô Hàn Quốc) khi người này chuẩn bị sang Trung Quốc. Nhà chức trách cáo buộc người đó tìm cách mang theo công nghệ nhạy cảm liên quan đến quy trình đóng gói bộ nhớ băng thông cao (HBM).

Lôi kéo các cựu lãnh đạo và kỹ sư cấp cao

“Con đường tuyển mộ hiệu quả nhất của các nhóm gián điệp là lôi kéo các cựu lãnh đạo và kỹ sư cấp cao, thường với mức lương cao gấp 2 - 3 lần trước đây”, ông Kwon Seok-joon, chuyên gia bán dẫn tại Đại học Sungkyunkwan (Hàn Quốc), nhận định.

Theo Kwon Seok-joon, việc tuyển dụng thường được thực hiện thông qua các công ty bình phong hoặc đơn vị tư vấn tại Singapore, Đài Loan hoặc Hồng Kông (Trung Quốc).

Mối lo ngại càng gia tăng khi các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc ngày càng tiến bộ. Doanh thu của CXMT, nhà sản xuất DRAM lớn nhất Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2026 đã tăng gần 9 lần so với cùng kì năm trước, lên 22,4 tỉ USD.

Theo hãng nghiên cứu thị trường TrendForce, thị phần doanh thu DRAM toàn cầu của CXMT tăng từ 7,6% trong quý I/2026 lên 9,5% vào quý II. Trong khi đó, Samsung Electronics chiếm 39,4% và SK Hynix có 24,9%.

CXMT đã IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tại thành phố Thượng Hải vào tháng 7/2026, huy động khoảng 57,92 tỉ nhân dân tệ (8,6 tỉ USD) và trở thành một trong những doanh nghiệp niêm yết có giá trị nhất Trung Quốc.

Tháng 12/2025, các công tố viên Hàn Quốc thông báo truy tố 10 cựu nhân viên Samsung Electronics với cáo buộc chuyển công nghệ sản xuất DRAM 18 nanomet của công ty cho CXMT. Theo cảnh sát, một trong số những người này đã tự tay ghi chép hàng trăm bước trong quy trình sản xuất DRAM của Samsung Electronics trước khi gia nhập CXMT.

Bộ Tư pháp Hàn Quốc không trả lời khi được đề nghị bình luận. CXMT cũng từ chối bình luận.

"Hoạt động gián điệp đã giúp quá trình đó diễn ra nhanh hơn"

Theo Kwon Seok-joon, năng lực bán dẫn ngày càng tăng của Trung Quốc xuất phát từ nguồn đầu tư khổng lồ của nhà nước và khả năng kỹ thuật trong nước được cải thiện.

“Dù thế nào Trung Quốc cũng sẽ đạt được năng lực này, nhưng hoạt động gián điệp đã giúp quá trình đó diễn ra nhanh hơn”, ông nói.

Theo luật mới, các công tố viên phải chứng minh thông tin bị đánh cắp thực sự là “bí mật quốc gia”, đồng thời chứng minh có mối liên hệ cần thiết giữa hành vi đánh cắp và một quốc gia nước ngoài hoặc tổ chức tương đương.

Những vụ việc không đáp ứng ngưỡng này vẫn sẽ được xử lí theo Luật Bảo vệ Công nghệ Công nghiệp, vốn cũng đã được tăng cường hồi tháng 6.

Tuy nhiên, Kwon Seok-joon cảnh báo rằng vấn đề sẽ khó được giải quyết hoàn toàn.

“Chừng nào các kỹ sư chuẩn bị rời công ty vẫn nhận được những động lực tài chính rất lớn, trong khi việc quản lí sự nghiệp của họ sau khi nghỉ việc còn lỏng lẻo, con đường để các hoạt động gián điệp tiếp diễn sẽ vẫn tồn tại”, ông nhận định.

Theo trang Tech Times, từ năm 2020 đến tháng 6/2026, Hàn Quốc ghi nhận 33 vụ liên quan đến công nghệ cốt lõi quốc gia và 110 vụ liên quan công nghệ công nghiệp bị chuyển ra nước ngoài, với thiệt hại ước tính vượt 23.000 tỉ won (khoảng 16,8 tỉ USD).

Những vụ đánh cắp công nghệ Hàn Quốc liên quan Trung Quốc gây chấn động

Vụ việc liên quan CXMT (có trụ sở ở thành phố Hợp Phì, Trung Quốc) hiện được xem là một trong những bê bối gián điệp công nghệ bán dẫn nghiêm trọng nhất tại Hàn Quốc. Thế nhưng, đây không phải lần đầu các công nghệ chip của nước này bị cáo buộc tuồn sang Trung Quốc.

Một trong những vụ đình đám nhất liên quan kỹ sư Choi Jin-seok, cựu lãnh đạo Samsung Electronics. Năm 2023, công tố viên Hàn Quốc truy tố Choi Jin-seok với cáo buộc đánh cắp thông tin công nghệ DRAM của Samsung để tìm cách xây dựng một nhà máy sản xuất chip sao chép tại Trung Quốc. Vụ án sau đó tiếp tục mở rộng khi Choi Jin-seok bị bắt lại vào tháng 9/2024 vì những cáo buộc mới liên quan đến công nghệ xử lí DRAM 20 nanomet. Choi Jin-seok phủ nhận hành vi sai trái và cho rằng những thông tin bị cáo buộc đánh cắp được công khai.

Đến cuối năm 2025, một vụ án khác còn gây chú ý lớn hơn khi các công tố viên Hàn Quốc truy tố 10 cựu nhân viên Samsung Electronics vì bị cáo buộc chuyển công nghệ sản xuất DRAM 10 nanomet cho CXMT. Theo hồ sơ điều tra, một cựu kỹ sư đã tự tay ghi chép hơn 600 bước trong quy trình sản xuất chip, bao gồm nhiều thông số kỹ thuật quan trọng, thay vì sao chép dữ liệu trực tiếp từ hệ thống máy tính của Samsung Electronics. Cách làm này được cho là nhằm tránh các hệ thống giám sát dữ liệu của công ty.

Vụ án trở nên đặc biệt đáng chú ý trong năm 2026 khi các tài liệu được đưa ra tại tòa cho thấy CXMT bị cáo buộc từng xây dựng một kế hoạch mang tên Dự án Hợp Phì ngay từ giai đoạn đầu phát triển. Theo cáo buộc, kế hoạch này đặt mục tiêu tuyển dụng kỹ sư Samsung Electronics và tiếp cận Process Recipe Plan, tài liệu mô tả khoảng 620 bước trong quy trình sản xuất DRAM. Những cáo buộc này chưa đồng nghĩa với việc mọi thành tựu công nghệ của CXMT đều bắt nguồn từ công nghệ bị đánh cắp, bởi công ty cũng đầu tư rất lớn cho nghiên cứu, sản xuất và mở rộng công suất.

Vụ án trên cũng cho thấy vì sao CXMT trở thành tâm điểm chú ý. Công ty được thành lập năm 2016 và chỉ vài năm sau đã vươn lên thành nhà sản xuất DRAM lớn thứ tư thế giới, chiếm 9,5% doanh thu DRAM toàn cầu vào quý II/2026.

SK Hynix cũng trở thành mục tiêu. Tháng 8/2026, Tòa án Cấp cao Seoul giữ nguyên án 18 tháng tù với một cựu nhân viên của hãng vì làm lộ bí mật thương mại liên quan đến công nghệ quy trình sản xuất cảm biến hình ảnh CMOS (CIS) cho một công ty Trung Quốc. Người này từng làm việc tại văn phòng SK Hynix ở Trung Quốc và bị cáo buộc đã in hoặc chụp hàng nghìn trang tài liệu mật từ hệ thống nội bộ, sau đó đưa một phần thông tin vào hồ sơ xin việc gửi cho các công ty Trung Quốc.

Điểm chung của các vụ án là công nghệ không bị đánh cắp bởi một vụ tấn công mạng quy mô lớn. Nhiều trường hợp xuất phát từ chính nhân viên, cựu nhân viên hoặc các mối quan hệ tuyển dụng. Đây cũng là lí do Hàn Quốc ngày càng xem việc kiểm soát nhân sự, tài liệu nội bộ và hoạt động tuyển dụng xuyên biên giới là một phần quan trọng trong bảo vệ năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn.

Sơn Vân