Trung Quốc phát hiện mỏ khoáng sản dưới biển với hàm lượng vàng bạc cao

Đáng chú ý, hàm lượng cao nhất được ghi nhận lên tới 15,4 gram vàng và 1,27 kg bạc trong mỗi tấn quặng, nhưng việc khai thác hiện vẫn là bài toán rất khó do nằm sâu dưới đáy đại dương.

Mỏ khoáng sản quý hình thành giữa vùng hoạt động kiến tạo mạnh

Mỏ khoáng sản được phát hiện trong một chuyến thám hiểm của nhóm chuyên gia đến từ Đại học Thanh Hoa, Đại học Giao thông Thượng Hải, Viện Địa chất học Thanh Đảo cùng nhiều cơ quan nghiên cứu khác của Trung Quốc.

Đoàn thám hiểm sử dụng tàu Hướng Dương Hồng 10, một trong những tàu nghiên cứu đại dương lớn do Trung Quốc tự thiết kế và chế tạo. Tàu rời Thâm Quyến ngày 10/8, thực hiện hành trình kéo dài 18 ngày với 7 lần thăm dò ở vùng biển sâu. Theo dữ liệu theo dõi hàng hải, tàu đã di chuyển qua khu vực phía bắc và phía đông Đài Loan, sau đó tiến về vùng biển phía bắc Philippines.

Điểm đáng chú ý nằm ở nơi nhóm nghiên cứu lựa chọn khảo sát. Mỏ mới được xác định nằm trong một bồn trũng sau cung núi lửa ở phía tây Thái Bình Dương, gần ranh giới giữa mảng Á - Âu và mảng Philippines. Đây là khu vực có hoạt động kiến tạo mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành những hệ thống thủy nhiệt dưới đáy biển.

Các nhà khoa học phát hiện kim loại quý tập trung trong những lớp quặng sulphide tại các trường thủy nhiệt. Đây là một quá trình địa chất đặc biệt, diễn ra sâu dưới đại dương và liên quan trực tiếp tới hoạt động của magma bên dưới đáy biển.

Nước biển có thể thấm xuống những khe nứt trong lớp đá dưới đáy đại dương. Khi tiếp xúc với nguồn nhiệt từ magma, nước bị nung nóng tới nhiệt độ rất cao, đồng thời trải qua hàng loạt phản ứng vật lí và hóa học. Trong quá trình đó, chất lỏng thủy nhiệt hấp thụ nhiều nguyên tố và vật chất từ sâu trong lớp vỏ Trái Đất.

Khi dòng chất lỏng nóng này trồi lên và phun ra khỏi đáy biển, nó đột ngột tiếp xúc với nước biển lạnh. Sự thay đổi nhiệt độ nhanh chóng khiến các kim loại hòa tan phản ứng với lưu huỳnh, kết tủa và hình thành những khoáng chất sulphide rắn.

Các khoáng chất này thường chứa đồng, kẽm và chì, đồng thời có thể tích tụ vàng và bạc với hàm lượng đáng kể.

Kết quả phân tích ban đầu của nhóm nghiên cứu cho thấy thân quặng tại khu vực mới phát hiện chủ yếu chứa các khoáng vật có giá trị kinh tế như chalcopyrite, pyrite và sphalerite. Đây lần lượt là những khoáng vật thường gắn với các mỏ đồng, sắt và kẽm, đồng thời có thể chứa hoặc đi kèm các kim loại quý.

Điều khiến phát hiện gây chú ý là một số mẫu quặng có hàm lượng vàng và bạc cao hơn đáng kể so với nhiều loại quặng được khai thác trên đất liền. Mức cao nhất được ghi nhận đạt 15,4 gram vàng và 1,27 kg bạc trên mỗi tấn quặng.

Con số này cho thấy đáy đại dương vẫn đang chứa những nguồn tài nguyên khoáng sản có giá trị mà con người mới chỉ bắt đầu khám phá.

Kho báu dưới đáy biển nhưng chưa thể khai thác dễ dàng

Phát hiện mới không hoàn toàn bất ngờ đối với giới khoa học. Phía tây Thái Bình Dương là một trong những khu vực có hoạt động thủy nhiệt mạnh nhất thế giới. Các trường thủy nhiệt trải dài trên một vùng rộng lớn, từ khu vực quần đảo Kuril ở phía bắc Nhật Bản xuống tận vùng biển phía đông bắc New Zealand.

Trước chuyến khảo sát mới, nhóm nghiên cứu Trung Quốc đã thực hiện hơn chục cuộc khảo sát sơ bộ tại khu vực. Những nhiệm vụ trước đó từng xác định hàng chục miệng phun thủy nhiệt nằm ở độ sâu khoảng 700-1.500 m, với nhiệt độ dòng chất lỏng có thể vượt 315 độ C.

Dựa trên các dữ liệu thu thập được, các nhà khoa học đã khoanh vùng một khu mỏ thủy nhiệt mới có quy mô đáng kể. Khu vực này bao gồm ba gò sulphide hình nón lớn, được hình thành qua quá trình tích tụ vật chất từ những dòng chất lỏng nóng phun ra dưới đáy biển.

Về mặt tài nguyên, đây là một phát hiện đáng chú ý. Vàng và bạc có giá trị kinh tế cao, trong khi đồng và kẽm lại đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp hiện đại, đặc biệt là điện, điện tử, năng lượng tái tạo và sản xuất thiết bị.

Tuy nhiên, việc tìm thấy quặng giàu kim loại không đồng nghĩa với việc con người có thể lập tức đưa máy móc xuống đáy biển để khai thác.

Theo các cơ quan truyền thông Trung Quốc, mỏ mới hiện chưa sẵn sàng cho hoạt động khai thác thương mại. Trở ngại đầu tiên là độ sâu và áp suất cực lớn dưới biển. Càng xuống sâu, áp suất nước càng tăng, khiến thiết bị khai thác phải chịu những điều kiện khắc nghiệt mà các mỏ trên đất liền không có.

Địa hình đáy biển cũng là một vấn đề. Những khu vực thủy nhiệt thường nằm gần các cấu trúc địa chất phức tạp, nơi hoạt động núi lửa và kiến tạo vẫn đang diễn ra. Việc đưa thiết bị xuống, khoan, thu gom quặng rồi vận chuyển vật liệu lên mặt nước sẽ đòi hỏi công nghệ rất cao và chi phí lớn.

Ngoài ra còn có bài toán môi trường. Các trường thủy nhiệt dưới đáy biển không chỉ là nơi tích tụ khoáng sản mà còn là hệ sinh thái đặc biệt, tồn tại trong điều kiện gần như không có ánh sáng mặt trời. Nhiều sinh vật biển sâu phụ thuộc vào các nguồn năng lượng và hóa chất phát ra từ những hệ thống này.

Bùi Tú