‘OpenAI và Anthropic tạo doanh thu định kì gấp 10 lần 6 công ty AI Trung Quốc cộng lại’
Doanh thu định kì hằng năm của các công ty AI Trung Quốc kém xa hai đối thủ Mỹ là OpenAI và Anthropic, theo Rhodium Group.
Các mô hình AI Trung Quốc được người dùng đón nhận nhanh chóng, nhưng mức độ sử dụng tăng mạnh vẫn chưa chuyển hóa thành doanh thu tương xứng, qua đó đặt ra câu hỏi về mức định giá các công ty AI nước này.
Theo ước tính do hãng nghiên cứu Rhodium Group (Mỹ) công bố hôm 17/9, tổng doanh thu định kì hằng năm (ARR) của 6 công ty AI Trung Quốc cộng lại hiện chỉ bằng khoảng 10% OpenAI và Anthropic.
ARR là chỉ số ước tính doanh thu định kì hằng năm bằng cách lấy doanh thu của một tháng gần nhất nhân với 12, qua đó giúp phản ánh quy mô kinh doanh hiện tại của các công ty tăng trưởng nhanh.
Theo Rhodium Group, DeepSeek có ARR thấp nhất trong nhóm các công ty AI lớn của Trung Quốc, ở mức 500 triệu USD. Đứng tiếp theo là MiniMax với 800 triệu USD và Moonshot AI với 1 tỉ USD.
Z.ai nói với các nhà đầu tư hôm 16/9 rằng ARR mới nhất của công ty đạt 1,8 tỉ USD, theo bản ghi lời phát biểu mà kênh CNBC tiếp cận.
Ngay cả khi cộng 4 tỉ USD của ByteDance và 2,4 tỉ USD của Alibaba, tổng ARR vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức 40 tỉ USD mà OpenAI tạo ra và 65 tỉ USD của Anthropic, Rhodium Group cho biết.
Đáng chú ý, mức ARR thấp này hoàn toàn không tương xứng với cách các nhà đầu tư định giá những công ty khởi nghiệp AI Trung Quốc.
"Mức định giá so với doanh thu hiện có vẻ quá cao với Moonshot AI và DeepSeek", báo cáo của Rhodium Group nhận định. Các nhà phân tích lưu ý rằng tỉ lệ định giá trên ARR ước tính lần lượt là 50 lần và 163 lần với hai công ty khởi nghiệp AI Trung Quốc này.
Các tỉ lệ đó cao hơn đáng kể so với mức 34 lần của OpenAI và 21 lần của Anthropic, theo báo cáo.
Kế hoạch IPO của Anthropic, OpenAI và Moonshot AI
Anthropic được cho là sẽ IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tại Mỹ vào tháng 10, trong khi OpenAI lùi kế hoạch IPO sang năm 2027. Anthropic và OpenAI là công ty AI hàng đầu thế giới hiện nay.
Hôm 13/9, Sam Altman xác nhận OpenAI sẽ không IPO trong năm 2026, đồng thời để ngỏ thời điểm niêm yết sau đó. Trước đây, doanh nhân Mỹ nói IPO ở thời điểm hiện nay sẽ là “quyết định thiếu sáng suốt”, trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về những rủi ro hiện hữu mà AI tiên tiến có thể gây ra.
Khi được tạp chí Fortune hỏi liệu kế hoạch IPO năm 2026 của OpenAI đã bị loại bỏ để chuyển sang năm 2027 hay chưa, Sam Altman trả lời: “Tôi có thể nói là không phải năm 2026. Chúng tôi còn rất nhiều việc phải làm, chẳng hạn đáp ứng yêu cầu ngày càng lớn về an toàn và sự phù hợp giữa AI với các giá trị của con người, cũng như tìm cách để ngành công nghiệp và chính phủ hợp tác với nhau”.
Sam Altman cũng ám chỉ OpenAI và một số công ty AI hàng đầu có thể sắp công bố một thỏa thuận nhằm phối hợp giải quyết các rủi ro an toàn, trong đó có khả năng làm chậm tốc độ phát triển AI ở một số lĩnh vực, theo Fortune.
Moonshot AI đã bí mật nộp hồ sơ đăng ký IPO tại Hồng Kông, còn DeepSeek đang chuẩn bị niêm yết.
Khi được hỏi về hồ sơ đăng ký IPO bí mật, Moonshot AI cho biết công ty không bình luận về những tin đồn hoặc suy đoán trên thị trường. DeepSeek và Anthropic không trả lời khi được đề nghị bình luận.
Cổ phiếu công nghệ Mỹ đã giảm mạnh sau khi lãnh đạo các công ty AI hàng đầu nước này cuối tuần qua cảnh báo về những rủi ro nếu AI tiên tiến phát triển quá nhanh. Lãnh đạo các phòng nghiên cứu AI lớn của Trung Quốc hiện chưa đưa ra bình luận.
Dự báo của Z.ai
Phân tích của Rhodium Group có thể chỉ sử dụng những số liệu được công bố trong mùa hè năm nay, trong khi mức độ sử dụng các mô hình AI Trung Quốc đã tăng vọt từ mức thấp hồi đầu năm 2026.
Z.ai hôm 16/9 cho biết công ty hiện dự báo ARR vào cuối năm 2026 sẽ đạt 3 tỉ USD, tăng so với mức 2,4 tỉ USD từng dự báo trước đó.
Rhodium Group chỉ ra rằng các phòng nghiên cứu AI Trung Quốc đang tìm cách giành được tỉ trọng doanh thu lớn hơn từ các bên thứ ba cung cấp quyền truy cập vào các mô hình AI này. Các mô hình AI trọng số mở của Trung Quốc cho phép bất kì ai có phần cứng đủ mạnh tải về trọng số và tự vận hành mà không cần phụ thuộc vào nhà phát triển.
Trong khi đó, phần lớn mô hình AI của Mỹ là dạng nguồn đóng. Theo Artificial Analysis, chi phí cho mỗi tác vụ của những mô hình AI hàng đầu do OpenAI và Anthropic cung cấp hiện cao hơn rất nhiều so với các đối thủ Trung Quốc.
Artificial Analysis là nền tảng đánh giá độc lập chuyên theo dõi, so sánh và xếp hạng các mô hình AI như tạo văn bản, hình ảnh, video. Nền tảng này xây dựng các bảng đánh giá chuẩn để đo lường chất lượng, tốc độ, chi phí và hiệu năng của từng mô hình. Từ đó, doanh nghiệp, nhà phát triển và giới đầu tư sẽ hiểu rõ mô hình AI nào đang dẫn đầu, có lợi thế về giá hay khả năng mở rộng.
“Khoảng cách về khả năng huy động vốn đồng nghĩa với việc các phòng nghiên cứu AI tiên phong của Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn hơn nhiều trong việc mở rộng quy mô theo cách bền vững. Họ sẽ phụ thuộc rất nhiều vào môi trường thuận lợi trên thị trường vốn cổ phần, nhưng trong lịch sử, đó chưa bao giờ là một lựa chọn dễ dàng ở Trung Quốc. Chính phủ đã hỗ trợ đáng kể ở khía cạnh phần cứng trong quá trình xây dựng năng lực tính toán, nhưng nhiều khả năng cũng sẽ không muốn trực tiếp cấp vốn cho các phòng nghiên cứu AI tiên phong”, Logan Wright, đối tác tại Rhodium Group, nói với CNBC. Ông là đồng tác giả báo cáo cùng nhà phân tích nghiên cứu Endeavour Tian.
Rhodium Group ước tính hơn 60% vốn đầu tư cổ phần vào các công ty chip AI và máy chủ AI của Trung Quốc đến từ các nguồn có liên hệ với nhà nước.
Cổ phiếu AI Trung Quốc biến động mạnh
2026 là năm nhiều biến động với các công ty AI Trung Quốc đã niêm yết.
Cổ phiếu Z.ai (niêm yết tại Hồng Kông từ tháng 1) tăng gần 3% trong phiên 17/9 lên 741,5 HKD, sau khi có thời điểm tăng hơn 9% trong phiên. Cổ phiếu này đã tăng trong hai phiên liên tiếp, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh gần đây. Trước đó, cổ phiếu Z.AI từng tăng hơn gấp 3 lần trong mùa hè, rồi giảm mạnh. Tính đến ngày 17/9, giá cổ phiếu này vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 1.300 HKD.
Cổ phiếu MiniMax (niêm yết tại Hồng Kông từ tháng 1) cũng biến động mạnh trong những tháng gần đây. Trong phiên 17/9, cổ phiếu này có lúc tăng hơn 5% lên khoảng 250,6 HKD, cao hơn đáng kể so với giá IPO 165 HKD.