VN-Index đang ‘giấu’ điều gì trong phiên giảm nhẹ hơn 7 điểm trước ngày nâng hạng?
Kể từ phiên ngày 28/8, VN-Index đã trải qua một chuỗi phiên tăng giảm đan xen. Nhìn vào việc chỉ số giảm 7,11 điểm, trong phiên 18/9, một số phân tích kỹ thuật cho rằng tâm lý thị trường đang trở nên bi quan.
Tâm lý thị trường bi quan hay đang chờ đợi và quan sát?
Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào cách dòng tiền vận động, bức tranh lại không hoàn toàn như vậy. Đáng chú ý, VN-Index phiên 18/9 giảm 7,11 điểm, tương ứng mức giảm 0,39%, nhưng thanh khoản trên HoSE lại tăng tới hơn 44% so với phiên trước, lên gần 26.000 tỉ đồng. Với hơn 881 triệu cổ phiếu được sang tay, quy mô giao dịch phiên này đạt mức cao nhất trong khoảng 2,5 tháng trở lại đây.
Nếu thực sự bi quan trên diện rộng, câu hỏi đặt ra là tại sao thị trường lại có một lượng tiền lớn như vậy sẵn sàng giao dịch khi VN-Index chỉ giảm chưa tới 0,4% - một kiểu giao dịch hoàn toàn không phải là bắt đáy? Câu trả lời có thể nằm ở một trạng thái khác: Tâm lý thị trường đang chờ đợi, quan sát và thận trọng. Độ rộng thị trường cũng củng cố cho cách nhìn này. Theo dữ liệu phiên 18/9, HoSE có 185 mã tăng và 130 mã giảm, tức số cổ phiếu tăng giá vẫn nhiều hơn đáng kể số cổ phiếu giảm giá. Áp lực chủ yếu tập trung vào nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là VN30. Chỉ số VN30 giảm 10,84 điểm, tương đương 0,55%, mạnh hơn mức giảm của VN-Index.
Đây là điểm rất đáng chú ý nếu đặt phiên 18/9 trong bối cảnh ngày 21/9 – thời điểm Việt Nam chính thức được FTSE Russell chuyển từ thị trường Cận biên lên thị trường Mới nổi thứ cấp. Cũng từ ngày này, 27 cổ phiếu Việt Nam bắt đầu được đưa vào FTSE Global All Cap. Vì vậy, câu chuyện của phiên 18/9 có thể không đơn thuần là nhà đầu tư bi quan và bán cổ phiếu. Bởi diễn biến thực tế trên thị trường cho thấy, dòng tiền đang tái cơ cấu danh mục một cách mạnh mẽ và quyết liệt trước thời điểm thị trường được nâng hạng, bằng chứng chính là việc khối ngoại đã giao dịch mua - bán lên tới gần 19.750 tỉ đồng trong phiên giao dịch cùng ngày.
Thanh khoản sẽ vẫn là câu trả lời xác đáng nhất
Một chi tiết rất đáng chú ý là nhóm VN30 chiếm khoảng 72% giá trị giao dịch trên HoSE trong phiên 18/9, với giá trị hơn 18.600 tỉ đồng. Trong khi đó, tỉ trọng về khối lượng giao dịch chiếm khoảng 54%. Điều này cho thấy tiền không chỉ tăng mạnh về lượng, mà còn tập trung vào những cổ phiếu có giá trị vốn hóa và thị giá lớn, đồng thời đang dịch chuyển và cơ cấu danh mục rất mạnh trong nhóm dẫn dắt chỉ số.
Phiên giao dịch ngày mai là ngày thị trường chính thức bước sang một hạng mới, nhưng dòng tiền không nhất thiết phải chờ đến ngày mai mới hành động. Theo dữ liệu thống kê, trong 27 cổ phiếu được FTSE đưa vào FTSE Global All Cap, có 21 mã được khối ngoại mua ròng trong phiên 18/9 với tổng giá trị khoảng 1.717 tỉ đồng. Phiên 18/9 phần nào đã thể hiện rõ xu hướng dòng tiền FTSE. Thanh khoản vì thế sẽ tiếp tục là chỉ báo đáng theo dõi trong những phiên tới.
VN-Index giảm điểm nhẹ nhưng nhưng thanh khoản mới cho biết nhà đầu tư đang thực sự làm gì. Và phiên 18/9, nhà đầu tư cho thấy không hề có dấu hiệu bi quan.
VN-Index liệu có được niềm vui trong ngày nâng hạng?
FTSE Russell triển khai quá trình đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số theo từng giai đoạn, trong khi các tổ chức đầu tư cũng có thời điểm và chiến lược giải ngân khác nhau. Một số ước tính trước đó cho rằng dòng vốn quốc tế có thể lên tới hàng tỉ USD trong quá trình này; riêng Vanguard cho biết dự kiến đầu tư khoảng 2,5 tỉ USD vào Việt Nam trong những năm tới.
Do đó, dù rằng nhà đầu tư kỳ vọng ngày nâng hạng Index tăng điểm mạnh, song thị trường có thể có diễn biến khác. Thậm chí, thị trường cũng hoàn toàn có thể xảy ra một phiên “tin tốt đã được phản ánh trước” và giảm điểm. Diễn biến thực tế thị trường cho thấy, việc các nhà đầu tư cơ cấu danh mục trước thời điểm ngày 21/9 cũng khiến một phần dòng tiền có thể đã hành động trước ngày nâng hạng.
Điểm cần quan sát trong phiên giao dịch đầu tuần tới là vùng 1.800-1.815 điểm. VN-Index đang ở mức 1.815,66 điểm. Từ mức này, chỉ số nếu rung lắc mạnh trong phiên giao dịch sáng ngày 21/9, hoàn toàn có thể lùi về thử thách lại ngưỡng 1.800 điểm. Còn ngược lại, chỉ số có thể tăng và kiểm tra lại vùng 1.820-1.830 điểm đã đạt được trước đó.
Tâm điểm cần quan sát chính là nhóm cổ phiếu VN30, nơi đã chịu áp lực mạnh trong phiên giao dịch ngày 18/9. Nếu dòng tiền tiếp tục tập trung ở nhóm cổ phiếu được FTSE đưa vào rổ, tác động lên VN-Index sẽ phụ thuộc rất lớn vào diễn biến của các mã vốn hóa lớn như VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB. Còn nếu dòng tiền bắt đầu lan tỏa sang các nhóm ngoài VN30, đó mới là dấu hiệu cho thấy câu chuyện nâng hạng đang tạo ra hiệu ứng rộng hơn đối với toàn thị trường.
Vì thế, ngày 21/9 có thể mang đến niềm vui cho VN-Index nhưng chưa chắc niềm vui ấy xuất hiện ngay từ những phút đầu tiên. Điều đáng chờ đợi hơn là sau những giao dịch tái cơ cấu rất lớn, thị trường sẽ hình thành một mặt bằng dòng tiền mới như thế nào. Và trong phiên đầu tiên của một thị trường vừa được nâng hạng, thanh khoản, độ rộng và sự dịch chuyển của dòng tiền có lẽ đáng đọc hơn chính con số xanh hay đỏ của VN-Index.
Quán tính tăng - giảm đan xen của VN-Index có ‘ứng nghiệm’?
Từ sau phiên 28/8, chuỗi vận động của VN-Index có xu hướng theo quán tính tăng – giảm đan xen. Phiên 21/9 sắp tới, đang rơi vào nhịp của một phiên tăng theo quán tính trên. Đáng nói hơn, phiên 18/9 dù VN-Index giảm hơn 7 điểm, nhưng độ rộng thị trường vẫn nghiêng về phía tăng, với 185 mã tăng và 130 mã giảm trên HoSE. Thậm chí trong phiên, VN-Index có lúc tăng hơn 18 điểm, sau đó mới bị bán mạnh trong phiên chiều và đặc biệt ở phiên ATC, khiến chỉ số đảo chiều giảm 7,11 điểm. Vì vậy, nếu quán tính chuỗi tăng - giảm đan xen tiếp diễn, phiên 21/9 đáng lẽ sẽ là phiên tăng. Nhưng điều đáng chờ đợi không chỉ là VN-Index có tăng hay không, mà là tăng bằng dòng tiền nào và tăng trên diện rộng hay chỉ nhờ một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.