Giám đốc AI: Không chỉ bùng nổ mức lương triệu USD, mà còn là đòn bẩy tạo thay đổi
Theo Benjamin Simkin, tác giả hai tập sách “The AI First Company” và “How to become a CAIO”, nhu cầu tuyển dụng chức danh Giám đốc AI (CAIO) tại các doanh nghiệp đang gia tăng mạnh.
Cứ 10 năm, một nghề hoàn toàn mới được sản sinh
Trên trang cá nhân chính thức của mình, tác giả sách và cũng là chuyên gia tư vấn về ứng dụng AI trong doanh nghiệp - Benjamin Simkin – đã chỉ ra rằng, cứ trong khoảng mỗi 10 năm, thế giới lại sản sinh ra một nghề với một chức danh công việc hoàn toàn mới, đi kèm với bàn làm việc, ngân sách và mức lương chưa từng tồn tại vào năm trước đó.
Đơn cử, năm 1996 là nghề quản trị web (webmaster); năm 2009 là nghề quản lý mạng xã hội (social media manager); năm 2013 là CISO (Giám đốc An toàn thông tin) – vị trí lãnh đạo chịu trách nhiệm về an ninh mạng, một chức danh hiện mang lại mức thu nhập lên tới nửa triệu đô la/năm tại các tập đoàn lớn.
Và một lần nữa kịch bản lặp lại, đang diễn ra ngay lúc này, là chức danh Giám đốc AI (Chief AI Officer - CAIO).
CAIO - Vị trí lãnh đạo tăng trưởng nhanh nhất trong doanh nghiệp
Cũng theo Benjamin Simkin, năm 2023, 11% tổ chức đã có Giám đốc AI hoặc vị trí tương đương. Đến năm 2025, con số này là 26%. Theo một nghiên cứu của IBM về các CEO, dự kiến đến năm 2026, tỉ lệ này sẽ đạt 76% (bao gồm cả những đơn vị đã có hoặc đang tích cực tuyển dụng vị trí này).
Website chuyên về tuyển dụng Indeed ghi nhận, số lượng tin tuyển dụng cho vị trí ‘Chief AI’ đã tăng 478% chỉ trong một năm. Năm 2024, một sắc lệnh hành pháp của Chính phủ Hoa Kỳ đã yêu cầu mọi cơ quan liên bang phải bổ nhiệm vị trí này. Khoảng 100 cơ quan cùng lúc phải thực hiện yêu cầu đó. Chỉ riêng trong năm 2025, 94 công ty thuộc danh sách Fortune 500 đã bổ nhiệm CAIO. Năm trước đó là 30 công ty. Năm trước nữa, con số này chưa đến 10.
Không ai lại trả mức lương 208.000 đô la chỉ để làm công việc viết câu lệnh (prompting) cả. Những con số đó tồn tại là vì thị trường đang thiếu hụt đúng một thứ, đó là những người có thể chứng minh họ đủ khả năng vận hành AI cho doanh nghiệp.
Benjamin Simkin
Một quy trình tuyển dụng CAIO bài bản thường kéo dài từ 19 đến 22 tuần. Mất tới 5 tháng để lấp đầy một vị trí. Không phải vì các công ty quá kén chọn, mà bởi vì thế giới đầy rẫy những người biết sử dụng công cụ, nhưng hiếm ai chứng minh được mình từng vận hành AI trong một doanh nghiệp thực tế.
Nhu cầu tăng gấp ba lần mỗi năm, trong khi nguồn cung lại cực kỳ khan hiếm. Thời gian tuyển dụng kéo dài 5 tháng chính là cách thị trường lên tiếng một cách rõ ràng và trực diện nhất: Thị trường sẵn sàng trả mức lương dành cho cấp lãnh đạo cho bất kỳ ai chứng minh được năng lực giải quyết thấu đáo bài toán này.
Mức lương và đãi ngộ như thế nào?
Dựa trên 8.901 tin tuyển dụng về chiến lược AI tại Mỹ, Benjamin Simkin cho biết, mức lương trung vị (median) là 208.000 USD/năm. Các gói đãi ngộ ở phân khúc tầm trung dao động từ 300.000 đến 450.000 USD. Nghiên cứu năm 2025 của Equilar về 50 công ty lớn nhất cho thấy tổng thu nhập trung vị đạt mức 1,6 triệu USD. Tại Úc, mức thu nhập trung vị được ghi nhận trong khối doanh nghiệp là 426.000 đô la Úc. Đối với vai trò tư vấn, phí cố định (retainer) cho vị trí CAIO bán thời gian (fractional CAIO) dao động từ 5.000 đến 30.000 USD mỗi tháng cho mỗi khách hàng.
Vai trò này còn có một đặc điểm khác biệt mà chưa từng xuất hiện ở các làn sóng công nghệ trước đây. Đó là, mọi công việc khác trong công ty đều đang âm thầm tự hỏi liệu AI có thay thế mình hay không. Còn CAIO chính là công việc nắm quyền quyết định đến sự thay thế đó. AI càng mạnh mẽ, doanh nghiệp càng cần người vận hành nó.
Bạn không phải đang chạy đua với máy móc. Bạn chính là người đang nắm dây cương điều khiển nó.
Benjamin Simkin
Cánh cửa tuyển dụng vẫn đang mở
Theo Benjamin Simkin, mỗi ngành nghề mới đều trải qua hai giai đoạn tương tự nhau. Giai đoạn một, lĩnh vực này còn mới mẻ, chưa có yêu cầu chuẩn hóa, cũng chưa có các tổ chức chuyên môn nào kiểm soát ‘lối vào’. Chẳng ai có thể đòi hỏi ‘5 năm kinh nghiệm’ cho một loại công việc mới chỉ tồn tại được 3 năm. Vì vậy, cơ hội việc làm thuộc về những người có thể đưa ra bằng chứng cho thấy họ làm được việc.
Giai đoạn hai, ngành nghề đã định hình. Các tiêu chuẩn được thiết lập. Các yêu cầu trở nên khắt khe hơn. Các tin tuyển dụng bắt đầu dựng lên những rào cản: Bằng cấp kỳ vọng, lộ trình sự nghiệp định sẵn, số năm kinh nghiệm bắt buộc. Cánh cửa cơ hội biến thành một hàng dài người xếp hàng, và hàng người đó chỉ nhích lên nhờ vào các loại bằng cấp, chứng chỉ.
Đối với vị trí Giám đốc AI, các dữ liệu cho thấy giai đoạn hai sẽ bắt đầu vào khoảng năm 2028 đến 2030. Điều đó có nghĩa, vấn đề không nằm ở việc ứng viên có đủ trình độ hay không. Trong những năm tháng khẳng định năng lực, khái niệm ‘đủ trình độ’ còn chưa được định hình rõ ràng. Vấn đề cốt yếu là liệu ứng viên có thể đưa ra bằng chứng thực tế, với việc sử dụng các công cụ thành thạo đến mức nào.
Điều mà các tin tuyển dụng liên tục yêu cầu là một người hiểu rõ cách thức vận hành thực tế của doanh nghiệp và có khả năng ứng dụng AI để phục vụ cho sự vận hành đó. Philippe Rambach, Giám đốc AI tại một trong những tập đoàn công nghiệp lớn nhất châu Âu, mô tả 80 đến 90% khối lượng công việc này là quản trị sự thay đổi, đào tạo và hỗ trợ nhân sự.
Ngay tại lúc này, những trang web tuyển dụng vẫn đang tìm kiếm chức danh CAIO. Đơn cử, một kết quả tìm kiếm cho thấy, tuyển dụng chức danh CAIO với mức lương từ 300.000 USD - 450.000 USD + tiền thưởng, doanh nghiệp có quy mô sản xuất vừa, tuyển dụng qua công ty ‘săn đầu người’, công việc kết hợp làm tại công ty và làm tại nhà (hybrid), đánh giá hoạt động kinh doanh, ưu tiên các trường hợp ứng dụng AI, quản lý nhà cung cấp, chịu trách nhiệm về quản trị, báo cáo kết quả cho hội đồng quản trị. Một tuyển dụng khác có mức lương từ 380.000 AUD - 450.000 AUD + chế độ hưu trí (superannuation), làm việc tại một tập đoàn dịch vụ tài chính ở Sydney, phương thức làm việc hybrid. Vị trí tuyển dụng vẫn đang mở sau 11 tuần…
Các tin tuyển dụng tổng hợp này được xây dựng dựa trên mô hình đăng tin thực tế và các mức lương được công bố hoàn toàn không có dòng nào đề cập đến các công cụ kỹ thuật cụ thể. Theo Benjamin Simkin, một người đã có mười hay hai mươi năm để điều hành công việc từ vận hành, dự án, đội ngũ, ngân sách cho đến khách hàng nghĩa là đã nắm giữ phần quan trọng và khan hiếm nhất của công việc. Phần còn thiếu hoàn toàn có thể xây dựng nó một cách rõ ràng chỉ trong khoảng 30 ngày.
Benjamin Simkin là ai?
Benjamin bắt đầu sự nghiệp bằng công việc lập trình. Ông sáng lập công ty công nghệ đầu tiên khi mới hai mươi tuổi và bán lại nó khi hai mươi bốn tuổi. Tiếp đó, ông có khoảng 30 năm hoạt động trong lĩnh vực tiếp thị phản hồi trực tiếp (direct-response marketing), góp phần tạo ra doanh thu hơn 2,8 tỉ đô la cho khách hàng.
Benjamin Simkin còn là tác giả của cuốn sách bán chạy ‘The AI First Company’ – cuốn cẩm nang giúp các chủ doanh nghiệp tái cấu trúc công ty theo định hướng ưu tiên AI. Và mới nhất, ông cho ra mắt cuốn sách ‘How to become a CAIO’. Ông có kinh nghiệm triển khai AI tại hàng trăm doanh nghiệp với nhân sự thật và ngân sách thật.