Thua Thái Lan, HLV Kim Sang-sik quá thận trọng?
Việt Nam thua Thái Lan 0-2 và không còn cơ hội vào chung kết FIFA ASEAN Cup 2026. Kết quả ấy để lại một câu hỏi: HLV Kim Sang-sik có thận trọng quá mức trong cách lựa chọn đội hình xuất phát?
Việt Nam vừa mất Nguyễn Xuân Son vì chấn thương. Thái Lan lại bước vào FIFA ASEAN Cup với lực lượng mạnh hơn đáng kể so với đội hình dự ASEAN Cup cách đây hơn một tháng. Chanathip Songkrasin, Supachok Sarachat, Nicholas Mickelson cùng nhiều cầu thủ không dự giải trước đều trở lại.
Sau trận, chính HLV Kim thừa nhận sự vắng mặt của Xuân Son ảnh hưởng đến tính toán của ông: “Tôi vẫn cần phải thận trọng khi thiếu vắng Xuân Son”. Ông cũng cho rằng khi Thái Lan và các đội khác sử dụng những nhân tố tốt nhất tại giải lần này, chất lượng đội hình của họ đã được nâng lên đáng kể.
HLV Kim Sang-sik vì thế chọn đội hình 5-3-2, tăng người ở hàng thủ và trung tuyến. Nhưng nếu ưu tiên sự chắc chắn, quyết định để Phạm Xuân Mạnh trên ghế dự bị lại là lựa chọn đáng bàn.
Vì sao không Xuân Mạnh?
Hơn một tháng trước, Xuân Mạnh đá chính cả 8 trận, thi đấu 695 phút và thuộc nhóm cầu thủ được HLV Kim sử dụng nhiều nhất khi Việt Nam vô địch ASEAN Cup. Anh tiếp tục đá chính trong trận thắng Philippines 1-0 ở lượt đầu FIFA ASEAN Cup.
Nhưng trước Thái Lan, HLV Kim chọn bộ ba Ngọc Bảo – Bùi Hoàng Việt Anh – Adou Minh, còn Tuấn Tài và Tiến Anh chơi ở hai biên.
FIFA ASEAN Cup lần này Việt Nam đã không có Thành Chung. Văn Hậu cũng vắng mặt. Trong số những trung vệ còn lại từng dự ASEAN Cup, Xuân Mạnh chính là người được sử dụng ổn định nhất.
Nếu HLV Kim muốn Việt Nam chơi chắc chắn trước Thái Lan, việc để một hậu vệ như Xuân Mạnh trên ghế dự bị vì thế càng đáng để đặt câu hỏi.
Xuân Mạnh còn có một ưu điểm khác là khả năng tham gia tấn công. Anh có thể đá trung vệ lệch phải, hậu vệ biên và dâng cao khi đội chuyển trạng thái. Trong một trận đấu mà Việt Nam chủ động chơi thấp rồi tìm cơ hội phản công, phẩm chất ấy lại càng cần thiết.
Xuân Mạnh không phải lựa chọn đáng chú ý duy nhất trên ghế dự bị. Hoàng Đức cũng không xuất phát. HLV Kim chọn Quang Vinh, Thành Long và Minh Khoa ở giữa sân. Quang Vinh vì thế phải rời vị trí hậu vệ trái quen thuộc để chơi cao hơn.
Phía trên, Tài Lộc được xếp cạnh Đình Bắc. Hoàng Hên và Williams Minh Hoàng đều dự bị.
Xét riêng từng vị trí, HLV Kim có thể có lý do cho lựa chọn của mình. Nhưng đặt tất cả cạnh nhau, Việt Nam đã để trên ghế dự bị khá nhiều cầu thủ có khả năng giữ bóng, đưa bóng lên phía trước hoặc tạo khác biệt.
Điều đó không có nghĩa kế hoạch ban đầu hoàn toàn thất bại.
Việt Nam vẫn có cơ hội trong hiệp một. Quang Vinh từng thoát xuống đối mặt thủ môn Thái Lan nhưng không thể ghi bàn. Tài Lộc thậm chí đã đưa được bóng vào lưới trước khi VAR xác định bàn thắng không hợp lệ do Tài Lộc việt vị.
Nếu một trong những tình huống ấy trở thành bàn thắng, cách nhìn về đội hình xuất phát của HLV Kim có thể đã khác.
Nhưng Việt Nam thủng lưới ngay phút 10. Một đội hình được thiết kế để giữ thế trận và chờ cơ hội lập tức phải chơi trong hoàn cảnh khác: đi tìm bàn gỡ.
Sau trận, HLV Kim cũng thừa nhận Việt Nam “gặp nhiều khó khăn ở hiệp một, đặc biệt là ở khu vực giữa sân”. Đây chính là khu vực ông thay đổi mạnh nhất ngay sau giờ nghỉ.
Ba thay đổi của HLV Kim Sang-sik sau hiệp một
Cách HLV Kim xử lý ngay đầu hiệp hai càng khiến những lựa chọn ban đầu đáng được phân tích. Ông thay cùng lúc ba người.
Hoàng Đức, Hoàng Hên và Williams Minh Hoàng vào sân thay Minh Khoa, Tuấn Tài và Tài Lộc. Hoàng Đức trở lại trung tâm, còn Quang Vinh được đưa về vị trí hậu vệ trái.
Có Hoàng Đức, đội tuyển thêm một cầu thủ có thể nhận bóng và tổ chức từ giữa sân. Hoàng Hên và Williams giúp hàng công có thêm khả năng giữ bóng, di chuyển và đột phá.
Việt Nam chơi chủ động hơn và tạo sức ép lớn hơn so với hiệp một.
HLV Kim sau đó tiếp tục đưa Hai Long vào thay Thành Long. Đến cuối trận, ông rút trung vệ Ngọc Bảo để sử dụng Khoa Ngô, một cầu thủ tấn công. Việt Nam càng đẩy cao đội hình và chấp nhận khoảng trống phía sau để tìm bàn gỡ.
Bàn thua thứ hai đến trong hoàn cảnh ấy. Khi một đội đang thua 0-1 và phải đưa thêm người lên tấn công, nguy cơ bị phản công là điều có thể xảy ra. Vì thế, bàn 0-2 không phải chi tiết đáng bàn nhất của trận đấu.
Điều đáng chú ý hơn là Việt Nam chỉ phát huy được khả năng tấn công tốt hơn sau khi HLV Kim thay đổi hàng loạt lựa chọn ban đầu.
Những thay đổi đó cũng nằm trong tính toán của HLV Kim. Ông cho biết đã “xây dựng các phương án chiến thuật khác nhau cho 2 hiệp” và sang hiệp hai, sau khi nhận thấy những khoảng trống của Thái Lan, Việt Nam thay đổi cách tiếp cận tấn công. Dù vậy, điều ông mong muốn nhất vẫn không xảy ra: Việt Nam không ghi được bàn.
Hiệp hai không thể thay hiệp một
Tuy nhiên, sẽ quá đơn giản nếu nhìn hiệp hai rồi kết luận phải chi HLV Kim sử dụng đội hình này ngay từ đầu.
Thái Lan trong hai hiệp ở hai hoàn cảnh khác nhau. Sau khi có bàn dẫn, họ không cần phải tiếp tục chơi như lúc tỷ số còn 0-0. Thái Lan có thể giảm nhịp, lùi đội hình và chờ Việt Nam dâng lên. Việt Nam càng tấn công, khoảng trống dành cho những pha phản công của đối thủ càng lớn.
Bởi vậy, không có cơ sở để khẳng định nếu Hoàng Đức, Hoàng Hên hay Williams xuất phát, Việt Nam sẽ có kết quả khác.
Nhưng trận đấu vẫn cho phép đặt một câu hỏi khác.
Trong nỗ lực hạn chế điểm mạnh của Thái Lan, liệu Việt Nam có đồng thời hạn chế quá nhiều điểm mạnh của chính mình?
Đó có lẽ mới là điều HLV Kim cần xem lại.
Việt Nam vừa vô địch ASEAN Cup và thắng Thái Lan với tổng tỷ số 4-2 ở chung kết cách đây hơn một tháng. FIFA ASEAN Cup là một hoàn cảnh khác: Việt Nam thiếu nhiều cầu thủ quan trọng, trong khi Thái Lan có thêm những lựa chọn chất lượng. HLV Kim có lý do để ưu tiên sự chắc chắn.
Sau trận, ông cũng thừa nhận thực tế ấy khi cho rằng các đối thủ đã mang đến lực lượng mạnh hơn, trong khi Việt Nam có nhiều thay đổi và “khâu chuẩn bị thực tế của chúng ta còn hơi thiếu sót”.
Nhưng ưu tiên phòng ngự không nhất thiết phải đồng nghĩa với việc để ngoài đội hình xuất phát những cầu thủ có khả năng giữ bóng và chuyển trạng thái tốt hơn. Càng đáng bàn khi Xuân Mạnh, người đá chính cả 8 trận tại ASEAN Cup và tiếp tục xuất phát trước Philippines, cũng ngồi dự bị.
HLV Kim thay đổi rất nhanh sau 45 phút. Hoàng Đức, Hoàng Hên và Williams cùng vào sân; Quang Vinh trở lại cánh trái. Sau đó Hai Long rồi Khoa Ngô tiếp tục được sử dụng. Những điều chỉnh ấy không giúp Việt Nam có bàn thắng, nhưng cho thấy ông nhận ra đội bóng cần một cách chơi khác.
Thất bại 0-2 không chứng minh rằng Việt Nam sẽ chơi tốt hơn nếu sử dụng đội hình hiệp hai ngay từ đầu. Nhưng nó để lại một câu hỏi: trong nỗ lực hạn chế Thái Lan, liệu HLV Kim có thận trọng đến mức làm giảm khả năng tấn công của chính đội tuyển Việt Nam, để rồi những thay đổi ở hiệp hai không còn đủ để xoay chuyển trận đấu?
