GDP quý III tăng 9,95%, Việt Nam có thể hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số?

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, nền kinh tế sẽ phải tạo thêm một cú bứt tốc rất mạnh trong quý cuối năm, trong bối cảnh thương mại, lạm phát và chi phí đầu vào vẫn tạo sức ép.

Công nghiệp, xây dựng kéo tăng trưởng GDP quý III lên gần 10%

Theo Cục Thống kê, GDP quý III/2026 ước tăng 9,95% so với cùng kì năm trước, cao hơn đáng kể mức tăng 8,15% của quý I và 8,81% của quý II. Đây cũng là mức tăng trưởng quý cao nhất trong bốn năm, cho thấy đà phục hồi và mở rộng của nền kinh tế đang mạnh lên trong những tháng gần đây.

Tính chung 9 tháng, GDP tăng 9,01%. Trong đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, đóng góp gần một nửa mức tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Riêng trong quý III, khu vực này tăng 12,5%, đóng góp 51,57% vào mức tăng chung. Khu vực dịch vụ tăng 9,54%, trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,21%.

Sự tăng tốc của công nghiệp cũng thể hiện qua chỉ số sản xuất công nghiệp. Theo Cục Thống kê, IIP quý III tăng 14,8% so với cùng kì, còn tính chung 9 tháng tăng 12,3%. Đây là một trong những động lực quan trọng giúp GDP quý III tiến sát ngưỡng 10%.

Ở phía cầu, tích lũy tài sản trong quý III tăng 21,39%, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 23,27%, trong khi nhập khẩu tăng 28,75%. Những con số này cho thấy hoạt động sản xuất, đầu tư và thương mại cùng mở rộng, nhưng tốc độ nhập khẩu cao hơn xuất khẩu cũng đặt ra áp lực đối với cán cân thương mại.

Trong 9 tháng, Việt Nam ghi nhận mức tăng mạnh của dòng vốn đầu tư nước ngoài. Vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỉ USD, tăng 12,1% so với cùng kì và là mức cao nhất trong 9 tháng của 5 năm qua. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỉ USD, tăng 76,4%.

Đây là điểm tích cực trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục có những thay đổi. Dòng vốn thực hiện tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp có vốn nước ngoài tiếp tục đóng góp đáng kể vào hoạt động sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh cũng đi kèm những áp lực mới. Theo Reuters, xuất khẩu quý III tăng mạnh nhưng nhập khẩu còn tăng nhanh hơn, khiến Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại 19,42 tỉ USD trong 9 tháng. Riêng tháng 9, cán cân thương mại đã quay lại trạng thái thặng dư 1,27 tỉ USD.

Quý IV là phép thử cho mục tiêu tăng trưởng 10%

Với mức tăng 9,01% sau 9 tháng, nhiệm vụ đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm trở nên khó khăn hơn khi phần lớn động lực phải được duy trì trong ba tháng cuối năm.

Nikkei Asia dẫn lời bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Vụ trưởng Vụ Hệ thống tài khoản quốc gia thuộc Cục Thống kê, cho rằng nền kinh tế cần tăng trưởng ít nhất 12,5% trong quý IV để đạt mục tiêu cả năm. Bà đánh giá đây là mục tiêu rất cao và nhiều thách thức, trong bối cảnh bất định thương mại, thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu, chi phí năng lượng và nguyên liệu tăng, cùng áp lực đẩy nhanh giải ngân đầu tư công.

Các chuyên gia cũng lưu ý về mức độ khó của bài toán này. Chuyên gia kinh tế trưởng SSI Phạm Lưu Hưng cho rằng mục tiêu tăng trưởng 10% vẫn có thể đạt được, nhưng tăng trưởng quý IV cần ở khoảng 12% so với cùng kì. Trước đó, SSI dự báo GDP quý III tăng 8,7-9,3%, thấp hơn mức thực tế 9,95%.

Một thách thức khác nằm ở lạm phát. CPI tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kì, mức cao nhất trong bốn tháng. Tính bình quân 9 tháng, CPI tăng 4,5%, chạm mức trần lạm phát cả năm mà các nhà hoạch định chính sách đặt ra.

Áp lực giá không chỉ đến từ nhu cầu trong nước. Giá năng lượng và nguyên liệu đầu vào tăng có thể tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục tạo rủi ro đối với thị trường dầu mỏ. Điều này khiến việc vừa duy trì tốc độ tăng trưởng cao vừa kiểm soát lạm phát trở thành bài toán khó trong quý cuối năm.

Dù vậy, nền kinh tế bước vào quý IV với nhiều nền tảng tích cực: công nghiệp tăng mạnh, đầu tư tiếp tục mở rộng, FDI thực hiện đạt mức cao nhất 5 năm và xuất khẩu duy trì tốc độ tăng đáng kể. Theo Cục Thống kê, tăng trưởng 9 tháng 2026 cũng là mức cao nhất trong 15 năm.

Vấn đề còn lại là liệu những động lực này có đủ mạnh để tạo thêm mức tăng trưởng cần thiết trong ba tháng cuối năm hay không. Quý IV vì thế sẽ không chỉ quyết định khả năng Việt Nam tiến tới mục tiêu tăng trưởng 10%, mà còn cho thấy sức bền thực sự của nền kinh tế trước các cú sốc từ thương mại, năng lượng và chi phí đầu vào.

Bùi Tú