Việt Nam đang ở đâu sau chức vô địch ASEAN Cup?
Hơn một tháng sau chức vô địch ASEAN Cup, đội tuyển Việt Nam thắng hai trong ba trận tại FIFA ASEAN Cup và giành quyền tranh hạng ba.
Nhưng những gì diễn ra trước Philippines, Thái Lan và Pakistan cho thấy vị trí của Việt Nam ở Đông Nam Á có lẽ cần được nhìn lại và nhìn kỹ hơn những danh hiệu ASEAN Cup cùng chuỗi 27 trận liên tiếp bất bại.
Cuối tháng 8, Việt Nam bước lên ngôi vô địch ASEAN Cup sau khi thắng Thái Lan 2-0 tại Bangkok rồi hòa 2-2 ở Mỹ Đình. Đó là chức vô địch thứ hai liên tiếp của đội tuyển dưới thời HLV Kim Sang-sik và cũng kéo dài chuỗi bất bại lên 26 trận.
Một tháng sau, Việt Nam đến FIFA ASEAN Cup với vị thế khác hẳn: nhà vô địch Đông Nam Á, đứng thứ 99 FIFA và vừa trải qua giai đoạn thành công nhất dưới thời HLV Kim.
Ba trận vòng bảng mang lại hai chiến thắng. Việt Nam thắng Philippines 1-0, thua Thái Lan 0-2 và thắng Pakistan 4-2 để đứng nhì bảng B, giành quyền tranh hạng Ba với Malaysia ngày 5.10.
Thành tích ấy không quá kém. Nhưng nếu đặt câu hỏi đội tuyển Việt Nam đang ở đâu sau chức vô địch ASEAN Cup, câu trả lời sẽ không dễ dàng.
Chưa trọn vẹn
Việt Nam thắng Philippines trong ngày ra quân, nhưng đó không phải 90 phút của một đội bóng vượt trội. Philippines tạo ra nhiều khó khăn, có cú sút dội xà của Schneider, một lần đưa được bóng vào lưới trước khi VAR can thiệp và còn buộc Patrik Lê Giang cứu thua ở những phút cuối.
Ba điểm thuộc về Việt Nam, nhưng cách trận đấu diễn ra cho thấy khoảng cách giữa hai đội nhỏ hơn nhiều so với khoảng cách trên bảng xếp hạng FIFA.
Trận Thái Lan càng rõ ràng hơn. HLV Kim Sang-sik lựa chọn cách chơi thận trọng với hệ thống 5-3-2. Việt Nam nhường quyền kiểm soát, phòng ngự số đông và chờ cơ hội phản công. Ý đồ ấy không phải hoàn toàn thất bại: Quang Vinh từng có cơ hội đối mặt, Tài Lộc đưa bóng vào lưới nhưng bị xác định việt vị.
Tuy nhiên, Việt Nam bị dẫn từ phút 10 và chỉ tạo ra sức ép đáng kể sau hàng loạt thay đổi trong hiệp hai. Đến lúc đội tuyển chơi chủ động hơn, thời gian không còn nhiều. Bàn thua thứ hai ở phút bù giờ khép lại thất bại 0-2 và chuỗi 27 trận bất bại.
Pakistan tưởng như là đối thủ phù hợp để Việt Nam tìm lại sự tự tin. Đội bóng Nam Á đứng thứ 198 FIFA, thấp hơn Việt Nam 99 bậc. Trước đó họ đã thua Thái Lan 0-4. Thế nhưng khi kết thúc hiệp một, Pakistan lại dẫn Việt Nam 1-0.
Chỉ sau giờ nghỉ, sự xuất hiện của Đình Bắc và Tuấn Tài cùng những điều chỉnh khác mới giúp đội tuyển khởi sắc. Hai Long, Hoàng Đức, Đình Bắc và Williams Minh Hoàng lần lượt ghi bàn để Việt Nam thắng 4-2.
Bốn bàn thắng là tín hiệu tích cực. Nhưng việc Pakistan hai lần ghi bàn và dẫn trước trong 45 phút đầu cũng khiến chiến thắng của Việt Nam chưa thực sự thuyết phục.
Các đối thủ đang thay đổi
Không nên vì ba trận ở FIFA ASEAN Cup mà phủ nhận giá trị của chức vô địch cách đây hơn một tháng.
Việt Nam đã thắng Indonesia 3-0 ở vòng bảng, đánh bại Malaysia trong cả hai lượt bán kết và thắng Thái Lan ngay tại Bangkok trước khi hoàn tất chức vô địch ở Mỹ Đình.
Chuỗi 27 trận bất bại trước khi thua Thái Lan chủ yếu được tạo nên trước các đối thủ Đông Nam Á. Những đội ngoài khu vực mà Việt Nam gặp như Ấn Độ, Nepal hay Bangladesh đều không đứng trên Việt Nam trên bảng xếp hạng FIFA.
Việt Nam đã chứng minh mình đủ sức vô địch Đông Nam Á. Nhưng đội tuyển có thực sự tạo được khoảng cách về trình độ với các đối thủ trong khu vực hay chưa lại là câu hỏi khác. FIFA ASEAN Cup càng khiến câu hỏi này trở nên cần thiết hơn.
Philippines mang đến một đội hình có rất nhiều cầu thủ thi đấu ở nước ngoài và khiến Việt Nam vất vả.
Thái Lan vẫn đủ kinh nghiệm và chất lượng để đánh bại Việt Nam dù phần lớn trụ cột trong đội hình xuất phát đã ngoài 30 tuổi, trong đó 6/7 ở độ tuổi 32 đến 34.
Pakistan ở vị trí 198 FIFA vẫn ghi hai bàn. Không kết quả nào đủ để nói Việt Nam đã mất vị trí của mình, nhưng cũng chưa có trận nào cho thấy nhà vô địch khu vực đang vượt trội rõ rệt so với phần còn lại.
Có một yếu tố khác cần tính đến. Đông Nam Á hôm nay không giống vài năm trước.
FIFA ASEAN Cup lần này cho thấy các đội đang mở rộng nguồn cầu thủ rất nhanh. Theo thống kê trước giải, 80 trong 184 cầu thủ của tám đội Division 1 thuộc nhóm có nguồn gốc từ quốc gia họ đại diện hoặc nhập tịch theo điều kiện cư trú, tương đương 43,5%.
Philippines từ lâu đã đi theo hướng ấy; Indonesia thay đổi mạnh trong vài năm gần đây; Malaysia cũng bổ sung nhiều cầu thủ mới; Việt Nam bắt đầu có thêm Xuân Son, Hoàng Hên, Tài Lộc cùng những cầu thủ Việt kiều như Cao Pendant Quang Vinh, Adou Minh, Khoa Ngô hay Williams Minh Hoàng.
Do vậy, cuộc cạnh tranh giờ đây không còn chỉ diễn ra giữa những hệ thống đào tạo trong nước khi mà nguồn cầu thủ của mỗi đội tuyển đã mở rộng hơn, vượt qua biên giới giải vô địch quốc gia của họ.
Việt Nam đang ở đâu?
Việt Nam vẫn nằm trong nhóm mạnh nhất Đông Nam Á. Hai chức vô địch ASEAN Cup liên tiếp, chuỗi 27 trận bất bại và những chiến thắng trước Thái Lan, Indonesia hay Malaysia là những dữ kiện không thể bỏ qua.Nhưng FIFA ASEAN Cup cũng cho thấy Việt Nam chưa tạo được khoảng cách đủ lớn để có thể bước vào mọi trận đấu với tư thế của một đội vượt trội.
Sau ba màn trình diễn chưa thật trọn vẹn, trận tranh hạng ba với Malaysia là cơ hội cuối cùng tại giải để Việt Nam cho thấy nhà vô địch ASEAN Cup có lối chơi đủ sức thuyết phục trước những đối thủ đang thay đổi rất nhanh quanh mình.
