Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Đặt doanh nghiệp ở trung tâm đổi mới sáng tạo

Với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, đây là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khẳng định quyết tâm và cam kết mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo toàn dân, toàn diện, đưa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn để phục vụ sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Sự kiện có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng. Tham dự lễ hưởng ứng còn có đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Sự kiện cũng quy tụ đông đảo đại biểu từ các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, lãnh đạo các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, các nhà khoa học, nhà sáng chế và các cơ quan báo chí truyền thông. Quy mô chương trình ghi nhận sự tham gia trực tiếp của khoảng 1.000 đại biểu, thể hiện tinh thần kết nối rộng lớn và sự quan tâm sâu sắc của toàn xã hội đối với sự nghiệp khoa học, công nghệ.

Bước chuyển mình đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực toàn xã hội

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với khát vọng lớn hơn, mục tiêu cao hơn và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững hơn. Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới không chỉ đơn thuần là con số về tốc độ, mà trước tiên đòi hỏi phải đổi mới phương thức phát triển, nâng cao chất lượng và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Phó Thủ tướng phân tích rõ, những động lực truyền thống như vốn đầu tư, lao động, tài nguyên hay việc mở rộng quy mô sản xuất dù vẫn đóng vai trò quan trọng nhưng không còn nhiều dư địa để đóng góp cho tăng trưởng cao trong dài hạn. Nền kinh tế đòi hỏi phải tạo ra năng suất mới, công nghệ mới, sản phẩm mới, phương thức sản xuất và kinh doanh mới, doanh nghiệp mới, thị trường mới và những giá trị gia tăng mới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, góp phần đưa đất nước bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Nhìn lại những kết quả đạt được, năng lực của Việt Nam đã có những bước tiến rất đáng ghi nhận trên bản đồ thế giới. Theo công bố tại "Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu" (GII) năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43 trên tổng số 139 nền kinh tế, tăng 01 bậc so với năm 2025, hoàn thành mục tiêu Chính phủ đề ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 08/01/2026.

Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong nước đã hình thành tương đối đồng bộ với trên 4.000 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân khởi nghiệp; khoảng 208 quỹ đầu tư mạo hiểm; hơn 1.400 tổ chức hỗ trợ; 20 sàn giao dịch khoa học và công nghệ đang hoạt động và có 34,6% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo. Mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo, viện nghiên cứu, trường đại học từng bước được kết nối chặt chẽ với khu vực sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Tỷ lệ doanh nghiệp trong nước có hoạt động đổi mới công nghệ vẫn còn thấp; phần lớn doanh nghiệp Việt Nam còn tập trung ở khâu gia công, lắp ráp, tạo ra giá trị gia tăng thấp và chưa làm chủ được các công nghệ lõi. Thị trường khoa học và công nghệ cũng như hoạt động của các sàn giao dịch công nghệ vẫn còn nhiều rào cản.

Đòn bẩy cho giai đoạn tới chính là quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương ngày 30/7/2026: "Mỗi bộ, ngành, địa phương đều phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực của mình". Phó Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống phải chuyển mạnh từ việc "có hoạt động" sang "có kết quả" cụ thể, trong đó doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình đổi mới.

Để hiện thực hóa các định hướng này, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị tập trung triển khai 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, xác định rõ trách nhiệm của từng bộ, từng ngành, từng địa phương và người đứng đầu. Mỗi bộ, ngành phải xác định các bài toán trọng tâm, đưa chỉ tiêu đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển, bố trí nguồn lực thực hiện và định kỳ đánh giá tác động.

Thứ hai, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp và phát triển thị trường khoa học, công nghệ; tạo lập dòng chảy thực sự kết nối giữa nhu cầu doanh nghiệp với nguồn cung công nghệ, chuyên gia, tài chính và sở hữu trí tuệ.

Thứ ba, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm phục vụ trực tiếp cho việc nâng cao năng lực công nghệ nội địa và vị thế của Việt Nam trên toàn cầu.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định quyết tâm của toàn ngành trong việc triển khai hiệu quả các định hướng của Chính phủ, tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý và huy động tối đa các nguồn lực cho hệ sinh thái quốc gia.

Nhiều hoạt động nổi bật và sự lan tỏa rộng khắp toàn xã hội

Cũng trong khuôn khổ Lễ hưởng ứng, Ngày hội năm nay đã lan tỏa tinh thần sáng tạo thông qua những câu chuyện và trải nghiệm thực tiễn sinh động. Các bài phát biểu truyền cảm hứng từ các nhà quản lý, chuyên gia quốc tế và doanh nhân đã mang đến góc nhìn đa chiều. Nổi bật là chia sẻ của ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, về tinh thần “Thế giới đồng hành hành động cùng Việt Nam” và bài tham luận của ông Christopher Nguyễn, Sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Aitomatic, về vai trò của trí thức kiều bào trong việc thúc đẩy dòng chảy công nghệ về quê hương.

Nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn cho công tác quản lý, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức công bố kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Đây là công cụ quan trọng giúp các địa phương xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu để ban hành chính sách phát triển phù hợp. Dịp này, Ban Tổ chức cũng đã tiến hành trao Giải cuộc thi “Sáng kiến Khoa học” năm 2026 và “Giải thưởng Sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số” năm 2026 nhằm vinh danh các tác phẩm, giải pháp có giá trị ứng dụng cao.

Điểm nhấn thu hút sự quan tâm của cộng đồng là không gian triển lãm, trải nghiệm và kết nối với quy mô 150 gian hàng. Triển lãm hội tụ các tổ chức, doanh nghiệp lớn trong nước như Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), BIDV, FPT, Rạng Đông, MISA, Meey Group... cùng các tập đoàn, tổ chức quốc tế uy tín như Samsung, Meta, Toshiba, NTT, GGGI, BOSCH, JETRO... Các đơn vị đã mang đến giới thiệu nhiều công nghệ, sản phẩm và mô hình giải pháp tiên tiến, đồng thời tạo không khí kết nối cung - cầu công nghệ và xúc tiến đầu tư sôi động.

Song song đó là chuỗi các diễn đàn chuyên đề có tính chất chiến lược như: Diễn đàn Tương lai khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Diễn đàn đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng; Diễn đàn Đổi mới sáng tạo các nước Tiểu vùng sông Mê Công mở rộng (GMS Innovation Forum).

Theo quy định tại Nghị định số 268/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 01/10 hằng năm được chính thức chọn là Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia. Chuỗi hoạt động hưởng ứng năm 2026 được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước từ ngày 25/09 đến hết ngày 05/10/2026 với đa dạng hình thức như hội thảo, triển lãm, trình diễn công nghệ, phong trào thi đua cải tiến kỹ thuật, hoạt động tư vấn sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Sự kiện được kỳ vọng sẽ trở thành điểm hẹn thường niên nhằm kết nối mạnh mẽ các nguồn lực, hình thành nét văn hóa sáng tạo sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân, đưa đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực nòng cốt cho sự phát triển phồn vinh của đất nước.

Nam Phong