Giải pháp bảo đảm kết nối khi tắt sóng 2G

Thực hiện lộ trình dừng công nghệ di động cũ, việc chính thức tắt sóng 2Gđánh dấu bước chuyển quan trọng của hạ tầng viễn thông Việt Nam. Để quá trình này không tạo ra khoảng trống kết nối, cơ quan quản lý cùng các nhà mạng đã chủ động triển khai giải pháp toàn diện với nguyên tắc hạ tầng đi trước một bước.

Giải pháp bảo đảm kết nối liên tục khi tắt sóng 2G

Trao đổi với Một Thế Giới, Phó cục trưởng Cục Viễn thông Nguyễn Anh Cương nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt trong việc thực hiện lộ trình dừng công nghệ 2G là phải có giải pháp để bảo đảm việc sử dụng dịch vụ viễn thông di động của người sử dụng không được gián đoạn khi dừng công nghệ cũ. Đối với giải pháp bảo đảm vùng phủ sóng di động thay thế, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã chỉ đạo các doanh nghiệp thực hiện nguyên tắc "phủ trước, tắt sau" – vùng phủ của công nghệ thay thế phải đạt tương đương trước khi dừng công nghệ cũ.

Ông Cương cho biết, thứ nhất, vùng phủ thay thế đã đi trước một bước. Các doanh nghiệp viễn thông đã triển khai vùng phủ 4G đạt trên 99% dân số, tương đương vùng phủ 2G trước đây; vùng phủ 5G hiện đã đạt 91,9% dân số và phấn đấu đạt 97% vào cuối năm 2026. Bình quân mỗi trạm 2G được tắt đã có 5,09 trạm 4G, 5G thay thế, so với tỷ lệ 1,86 của năm 2023. Hệ thống thoại trên nền 4G (VoLTE) đã được nâng cấp, đủ năng lực phục vụ dịch vụ thoại cho thuê bao thoại di động.

Thứ hai, mạng 3G vẫn được giữ trong giai đoạn trung gian. Việc tắt 2G không phải là dừng toàn bộ công nghệ cũ ngay từ thời điểm 16/9/2026. Các nhà mạng là VNPT, MobiFone, Vietnamobile duy trì mạng di động 3G, tiếp tục phục vụ thoại và dữ liệu cơ bản cho tới mốc dừng công nghệ 3G vào tháng 9/2028. Đây là giải pháp bảo đảm kết nối tại những khu vực 4G, 5G chưa thật ổn định và các thuê bao sử dụng thiết bị đầu cuối không hỗ trợ VoLTE.

Thứ ba, giữ ngoại lệ có kiểm soát cho khu vực đặc thù. Dịch vụ 2G tiếp tục được duy trì tại quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các nhà giàn DK – nơi điều kiện triển khai hạ tầng thay thế gặp nhiều khó khăn.

Phối hợp rà soát và triển khai chương trình hỗ trợ từng nhóm thuê bao

Ngoài ra, Cục phó Cục Viễn thông chia sẻ thêm rằng giải pháp vùng phủ thay thế được thực hiện kết hợp với giải pháp rà soát và hỗ trợ đến từng nhóm thuê bao có thể bị ảnh hưởng. Bộ KH&CN yêu cầu các doanh nghiệp rà soát, phân loại và triển khai giải pháp cho từng nhóm có nguy cơ bị ảnh hưởng, kèm theo chương trình hỗ trợ, trợ giá chuyển đổi thiết bị đầu cuối.

Đối với các thuê bao có thể bị gián đoạn dịch vụ thoại khi doanh nghiệp tắt cả mạng 2G và 3G, Bộ đề nghị doanh nghiệp hướng dẫn người sử dụng có thể tự bật tính năng VoLTE trong phần cài đặt mạng di động, hoặc áp dụng giải pháp thoại trên nền dữ liệu (Vcall) để hỗ trợ trong ngắn hạn, song song với việc tiếp tục vận động khách hàng chuyển đổi sang sử dụng thiết bị đầu cuối hỗ trợ VoLTE.

Bộ cũng đã yêu cầu các doanh nghiệp di động cung cấp các số hotline chăm sóc khách hàng công khai. Theo đó, người sử dụng dịch vụ có thể liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng của nhà mạng để được hỗ trợ và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh về sử dụng dịch vụ.

Phương án quy hoạch lại phổ tần cho 4G, 5G

Ở góc độ quản lý tài nguyên phổ tần, trao đổi với Một Thế Giới về việc phân bổ lại tài nguyên tần số sau khi hoàn tất dừng công nghệ cũ, Cục trưởng Cục Tần số vô tuyến điện Lê Văn Tuấn cho biết mạng 2G (GSM) đã được triển khai hơn 30 năm tại Việt Nam. Các băng tần sử dụng chính là băng tần 900 MHz và 1800 MHz. Công nghệ 2G chủ yếu phục vụ thoại và tin nhắn, hiệu suất sử dụng phổ tần thấp, không còn phù hợp với nhu cầu dữ liệu ngày càng tăng.

Ông Tuấn thông tin, từ năm 2023, Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ KH&CN) đã có Thông báo số 3095/BTTTT-CTS ngày 31/7/2023 định hướng quy hoạch lại các băng tần 900 MHz, 1800 MHz, trong đó có quy định lộ trình ngừng công nghệ 2G. Song song với đó, Bộ KH&CN đã rà soát, quy hoạch lại các băng tần 900 MHz, 1800 MHz để phù hợp với yêu cầu triển khai các công nghệ di động băng rộng mới.

Đối với băng tần 1800 MHz: Quy hoạch các khối băng tần hiện tại là phù hợp với triển khai các công nghệ băng rộng, và thực tiễn các doanh nghiệp đã sử dụng cho 4G. Do đó, băng tần 1800 MHz đã được duy trì quy hoạch và cấp lại cho các doanh nghiệp sử dụng để triển khai các công nghệ từ 4G trở lên.

Đối với băng tần 900 MHz: Quy hoạch trước đây phù hợp cho 2G, 3G là chính. Vì vậy, băng tần được quy hoạch lại thành các khối băng tần 2x5 MHz để phù hợp với việc triển khai các công nghệ 4G, 5G. Vừa qua, Bộ KH&CN đã tổ chức đấu giá thành công 03 khối băng tần FDD băng tần 900 MHz cho các nhà mạng để triển khai các công nghệ di động băng rộng.

Cục trưởng Lê Văn Tuấn nhấn mạnh, đến ngày 15/9/2026, các nhà mạng đã chính thức tắt sóng mạng 2G (trừ một số khu vực biển đảo được duy trì theo quy định). Với quy hoạch mới, các doanh nghiệp được phép triển khai từ 3G, 4G trở lên. Như vậy, việc dừng 2G đã tạo điều kiện để tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên tần số. Đặc biệt, băng tần 900 MHz sẽ giúp mở rộng vùng phủ 4G, 5G tại vùng sâu, vùng xa, góp phần thu hẹp khoảng cách số trên toàn quốc.

Nam Phong