CEO Polymarket: Cuộc chơi tiền mã hóa ngày càng giống ‘củ khoai nóng’
Khi nhà đầu tư liên tục săn tìm token có thể tăng 100 lần, thị trường tiền mã hóa đang ngày càng bị chi phối bởi tâm lí sợ bỏ lỡ cơ hội làm giàu nhanh.
Shayne Coplan, CEO nền tảng dự đoán Polymarket, cho rằng đây là một cuộc chơi của “sự hưng phấn phi lí”, trong đó người đến sau có nguy cơ trở thành người mắc kẹt cuối cùng.
Săn token tăng 100 lần và cuộc đua bán trước khi giá về 0
Thị trường tiền mã hóa đang ngày càng giống một cuộc đua tìm kiếm người thắng tiếp theo, khi các nhà giao dịch cố trở thành những người đầu tiên phát hiện ra một token có khả năng tăng giá gấp hàng chục, thậm chí 100 lần.
Shayne Coplan, CEO Polymarket tại một cuộc trò chuyện bên lề hội nghị Token2049 ở Singapore ngày 7/10 cho rằng tâm lí này đang tạo ra một dạng đầu cơ đặc biệt, trong đó nhà đầu tư không nhất thiết tin rằng tài sản mình mua có giá trị thực. Điều họ quan tâm là liệu có người khác sẵn sàng trả giá cao hơn trước khi thị trường đảo chiều hay không.
“Người ta nghĩ họ đang mua một thứ chẳng có giá trị, nhưng họ vẫn mua. Nếu nó có thể tăng 100 lần, họ muốn bán trước khi nó trở về con số 0”, Coplan nhận định.
Theo ông, chiến lược này vẫn có thể giúp một số nhà giao dịch tạo ra tài sản đáng kể. Nếu mua được một token rất sớm, sau đó bán ra khi dòng tiền đầu cơ tràn vào, lợi nhuận có thể lên tới hàng chục hoặc hàng trăm lần vốn ban đầu. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ không phải ai cũng có thể đứng ở vị trí người bán trước.
Coplan gọi đây là một “cuộc chơi của sự hưng phấn phi lí và củ khoai nóng”, khi giá tài sản tăng lên nhờ kì vọng và tâm lí đám đông, nhưng cuối cùng vẫn phải giảm xuống. Người mua cuối cùng có thể không còn tìm được người sẵn sàng trả mức giá cao hơn để thoát khỏi vị thế.
Khái niệm “hưng phấn phi lí” từng được nhà kinh tế học đoạt giải Nobel Robert J. Shiller phân tích trong cuốn sách Irrational Exuberance xuất bản năm 2000. Shiller cho rằng sự lạc quan trên thị trường không chỉ xuất phát từ các yếu tố kinh tế cơ bản, mà còn được thúc đẩy bởi tâm lí, tác động xã hội và những vòng phản hồi khiến giá tăng lại tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Cơ chế này đặc biệt phù hợp với những thị trường có tính đầu cơ cao như tiền mã hóa. Khi một token tăng mạnh, câu chuyện về những người biến vài trăm USD thành hàng chục nghìn USD có thể nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội. Những câu chuyện thành công tạo thêm người mua, dòng tiền mới đẩy giá lên và mức tăng giá lại tiếp tục thu hút thêm người tham gia.
Vòng lặp có thể kéo dài cho đến khi không còn đủ người mua mới. Khi đó, chính tâm lí từng đẩy giá đi lên có thể đảo chiều, biến thành áp lực bán.
Cơ hội làm giàu nhanh cũng khiến nhà đầu tư bỏ lỡ người thắng
Sức hấp dẫn của tiền số đối với một bộ phận nhà đầu tư nằm chính ở khả năng tạo ra lợi nhuận rất lớn trong thời gian ngắn. Nhưng việc tìm đúng token có thể tăng 100 lần không đơn giản.
Thị trường có hàng nghìn tài sản mã hóa, trong khi phần lớn không thể duy trì mức tăng trưởng dài hạn. Nhà đầu tư vì thế không chỉ phải tìm được một dự án có tiềm năng, mà còn phải xác định đúng thời điểm mua và quan trọng hơn là biết lúc nào nên bán.
Arthur Hayes, đồng sáng lập sàn BitMEX, từng lập luận vào tháng 12 rằng “mùa altcoin” chưa bao giờ thực sự kết thúc, nhưng nhiều nhà giao dịch đã bỏ lỡ phần lớn những tài sản tăng giá mạnh nhất trong chu kì.
Điều này cho thấy một nghịch lí của thị trường tiền số: Càng nhiều nhà đầu tư săn tìm “token tiếp theo tăng 100 lần”, việc xác định đâu là người chiến thắng thực sự càng trở nên khó khăn.
Một token có thể tăng mạnh không nhất thiết vì nền tảng công nghệ đã được chứng minh hay doanh thu tăng trưởng. Nó có thể tăng đơn giản vì câu chuyện xung quanh tài sản đó đang thu hút sự chú ý, thanh khoản đang đổ vào và ngày càng nhiều người tin rằng giá sẽ tiếp tục tăng. Nhưng một khi kì vọng thay đổi, quá trình đảo chiều cũng có thể diễn ra rất nhanh.
Trước thực tế đó, Coplan cho rằng sự phát triển của các thị trường dự đoán như Polymarket cho thấy một bộ phận nhà giao dịch đang tìm kiếm một dạng đặt cược khác. Thay vì săn một tài sản có thể tăng theo cấp số nhân, họ đặt cược vào những sự kiện trong tương lai mà kết quả và xác suất có thể được đánh giá cụ thể hơn.
“Trên Polymarket, nếu bạn giao dịch những thị trường này, không có mức lợi nhuận tăng theo cấp số nhân”, Coplan nói. Điều đó đồng nghĩa một nhà giao dịch không thể kì vọng một hợp đồng dự đoán tăng 100 lần chỉ vì một tài sản cơ sở tăng giá. Nhưng đổi lại, người tham gia có thể dựa vào dữ liệu, thông tin và đánh giá xác suất để đặt cược vào kết quả của một sự kiện.
Quy mô của hoạt động này đang tăng nhanh. Theo dữ liệu của DefiLlama, Polymarket đứng thứ hai trong nhóm các thị trường dự đoán, với khối lượng dự đoán đạt 1,21 tỉ USD trong bảy ngày. Kalshi, đối thủ lớn nhất, đạt khoảng 2,3 tỉ USD.
Thị trường dự đoán trở thành chiến trường mới của ngành tiền mã hóa
Sự phát triển của các thị trường dự đoán đang tạo ra một nhánh hoạt động mới trong nền kinh tế tiền mã hóa. Thay vì tìm kiếm mức sinh lời khổng lồ từ một token, nhà giao dịch có thể kiếm tiền từ việc đánh giá xác suất của các sự kiện chính trị, kinh tế, thể thao hoặc xã hội.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa thị trường dự đoán hoàn toàn tránh được vấn đề đầu cơ. Một báo cáo của 10x Research hồi tháng 12 cho rằng các thị trường dự đoán đang trở thành một chiến trường mới của nền kinh tế tiền số. Theo nhận định này, những nhà giao dịch có nhiều thông tin và khả năng phân tích tốt có thể hưởng lợi từ sự chênh lệch thông tin cũng như chênh lệch giá do những người tham gia nghiệp dư tạo ra.
Nói cách khác, cuộc chơi có thể thay đổi hình thức nhưng vẫn tồn tại một nguyên tắc quen thuộc: người có thông tin tốt hơn và khả năng định giá tốt hơn có lợi thế trước những người tham gia vì kì vọng kiếm tiền nhanh.
Sự phát triển của Polymarket và Kalshi cũng bắt đầu thu hút sự chú ý ngày càng lớn từ các cơ quan quản lí Mỹ. Ngày 14/8, JPMorgan Chase được cho là đã chấm dứt quan hệ ngân hàng với Polymarket do những lo ngại liên quan đến quy định. Tuy nhiên, ngân hàng này vẫn được cho là quan tâm đến khả năng tham gia bảo lãnh nếu Polymarket tiến tới kế hoạch niêm yết.
Tại Mỹ, hơn một chục bang đã có động thái pháp lí nhằm vào Polymarket, Kalshi hoặc cả hai liên quan đến các hợp đồng dự đoán kết quả sự kiện thể thao. Một số quốc gia khác cũng đã chặn hoặc hạn chế quyền truy cập Polymarket.
Những diễn biến này cho thấy thị trường dự đoán đang đứng trước một bài toán tương tự nhiều lĩnh vực khác của tiền số: tốc độ đổi mới nhanh hơn tốc độ hoàn thiện khung pháp lí.
Với Coplan, sự khác biệt giữa hai loại hình đầu cơ nằm ở mức độ bất định. Token có thể tăng 100 lần, nhưng cũng có thể mất gần như toàn bộ giá trị. Trong khi đó, một hợp đồng dự đoán có mức sinh lời giới hạn hơn nhưng cho phép người tham gia xây dựng luận điểm dựa trên xác suất và thông tin. Dù vậy, cả hai vẫn có điểm chung: nhà đầu tư đang tìm kiếm lợi nhuận từ việc dự đoán tương lai.
Cuộc săn token 100 lần có thể tiếp tục hấp dẫn những người chấp nhận rủi ro cực lớn. Nhưng khi thị trường trưởng thành, ngày càng nhiều nhà giao dịch có thể chuyển sang những cuộc chơi mà họ cho rằng xác suất thắng có thể được tính toán rõ ràng hơn.
Và đó có thể là lí do các thị trường dự đoán đang nổi lên như một đối trọng với cuộc đua săn tìm “token tiếp theo”. Thay vì cố tìm tài sản sẽ tăng 100 lần, nhà đầu tư đặt cược vào một câu hỏi đơn giản hơn: Điều gì có khả năng xảy ra tiếp theo?