Alibaba, ByteDance, Tencent có gì để đấu với Meta Muse trong cuộc đua tác tử AI?
Tác tử AI cá nhân Muse của Meta tạo được tiếng vang lớn, thu hút sự chú ý vào mặt trận cạnh tranh mới trong lĩnh vực AI mà các công ty Internet lớn nhất Trung Quốc đang tìm cách giành vị thế.
Ra mắt ngày 8/9, Muse đạt hơn 2,5 triệu lượt tải xuống trong hai tuần đầu tiên, vươn lên đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí trên App Store của Apple và Google Play Store tại Mỹ. Sức hút của Muse khiến thị trường dành cho loại công nghệ mới, được gọi là agent harness (nền tảng giúp tác tử AI hoạt động), nhận được nhiều sự quan tâm hơn.
Khác với chatbot chủ yếu trả lời câu hỏi hoặc làm theo yêu cầu của người dùng, các nền tảng này bổ sung cho mô hình AI khả năng ghi nhớ lâu dài, sử dụng công cụ và chủ động thực hiện những nhiệm vụ phức tạp hơn.
Theo Meta, Muse được phát triển dựa trên cách tiếp cận của nền tảng tác tử AI mã nguồn mở OpenClaw, có thể truy cập các ứng dụng của người dùng trong nhiều lĩnh vực như email, lịch, thanh toán, sức khỏe, mua sắm, nhà thông minh... Muse có thể giúp người dùng điền biểu mẫu, mua sắm, đặt chuyến đi, đồng thời ghi nhớ sở thích của họ. Người dùng có thể tự lựa chọn những ứng dụng mà Muse được phép kết nối và có thể thu hồi quyền truy cập bất cứ lúc nào.
Alibaba và Tencent có lợi thế trong cuộc đua tác tử AI
Các nhà phân tích trong ngành nhận định sự phát triển của những nền tảng dành cho tác tử AI có thể khiến giá trị trong ngành AI dịch chuyển khỏi mô hình nền tảng, sang lớp phần mềm trực tiếp hỗ trợ người dùng thực hiện công việc.
Trong báo cáo gần đây, các nhà phân tích tại Bernstein - công ty nghiên cứu tài chính và môi giới chứng khoán Mỹ - cho rằng lợi ích lớn nhất nằm ở khả năng tạo ra sự gắn kết dựa trên dữ liệu và ngữ cảnh của từng người dùng. Càng hiểu rõ thói quen, lịch sử hoạt động và quy trình làm việc của người dùng, tác tử AI càng hữu ích và càng khó bị thay thế.
Theo báo cáo, xu hướng này có thể mang lại lợi thế cho hai gã khổng lồ Internet Trung Quốc là Tencent và Alibaba. Hai doanh nghiệp này có hệ sinh thái dịch vụ rộng lớn, bao gồm nhắn tin, thanh toán, thương mại điện tử, phần mềm làm việc và điện toán đám mây.
Winnie Wu, Giám đốc chiến lược cổ phiếu khu vực châu Á - Thái Bình Dương kiêm đồng phụ trách bộ phận nghiên cứu cổ phiếu Trung Quốc tại ngân hàng Bank of America (Mỹ), cho biết thành công của Muse đã khơi dậy sự quan tâm từ giới đầu tư với giá trị của những hệ sinh thái tích hợp như vậy.
“Chatbot không có nhiều điểm khác biệt để tạo lợi thế cạnh tranh. Điều quan trọng là tác tử AI có thể thực sự làm được việc gì cho bạn”, Winnie Wu nói.
Khi cuộc chơi thay đổi, các tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc đang triển khai chiến lược phát triển tác tử AI riêng để giành thị phần.
Theo Bernstein, Tencent nổi bật ở thị trường người dùng cá nhân, khi ứng dụng WorkBuddy dẫn đầu về mức độ tương tác so với các công cụ hỗ trợ năng suất của bên thứ ba ở Trung Quốc, vượt các đối thủ như Trae của ByteDance và QoderWork của Alibaba.
Các nhà phân tích cho rằng Tencent có thể tiến thêm một bước trong việc phát triển sản phẩm tương tự Muse bằng cách biến nền tảng mạng xã hội WeChat thành giao diện để người dùng điều khiển tác tử AI Xiaowei hoạt động phía sau.
Bắt đầu thử nghiệm phiên bản beta từ tháng 6, Xiaowei được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ thông qua các chương trình nhỏ chạy bên trong WeChat, thay vì chỉ trả lời câu hỏi.
Theo Bernstein, nhờ kết nối với chức năng tìm kiếm, các chương trình nhỏ và dịch vụ thanh toán WeChat Pay, Xiaowei có thể giúp Tencent tận dụng hệ sinh thái xử lý hàng nghìn tỉ nhân dân tệ giao dịch mỗi năm để thu thập thêm dữ liệu từ các hoạt động thực tế.
Khi ngày càng sử dụng tác tử AI thường xuyên, người dùng có thể gắn bó sâu hơn với các dịch vụ của Tencent. Quá trình sử dụng tạo ra dữ liệu chất lượng cao từ những hoạt động thực tế, giúp Tencent cải thiện các mô hình AI trong tương lai, theo Bernstein.
Trong khi đó, Alibaba đang theo đuổi chiến lược tập trung hơn vào khách hàng doanh nghiệp, tích hợp tác tử AI vào QwenWork, DingTalk, Taobao và Alibaba Cloud.
Các nhà phân tích cho rằng Alibaba có thể tận dụng dữ liệu doanh nghiệp và những quy trình làm việc sẵn có để đưa tác tử AI vào sâu hơn trong hoạt động của các công ty. Khi mức độ ứng dụng tăng lên, nhu cầu sử dụng mô hình Qwen và dịch vụ điện toán đám mây của Alibaba cũng có thể tăng theo.
ByteDance cũng có khả năng trở thành đối thủ đáng gờm thông qua Feishu, nền tảng cộng tác và làm việc nhóm của công ty. Theo Bernstein, năng lực cung cấp hạ tầng điện toán đám mây quy mô lớn của ByteDance có thể giúp hãng mở rộng sang thị trường tác tử AI doanh nghiệp. Tuy nhiên, ByteDance vẫn chưa chứng minh được vị thế hệ sinh thái tương đương Tencent trong lĩnh vực giao tiếp xã hội hay Alibaba về phần mềm doanh nghiệp.
Cạnh tranh cũng xuất hiện bên ngoài các tập đoàn Internet lớn của Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực lập trình.
Bernstein cho biết DeepSeek Harness và ZCode của Z.ai lần lượt đứng thứ 8 và thứ 11 trong số các công cụ lập trình AI được công ty theo dõi trên OpenRouter, xét theo lượng token sử dụng trong 30 ngày. Tuy nhiên, các đối thủ toàn cầu như Claude Code của Anthropic vẫn bỏ xa những công cụ này.
Token là những đơn vị văn bản nhỏ mà mô hình AI sử dụng để xử lý và tạo nội dung. Các công ty dùng token để tính giá cho mô hình AI, còn khách hàng doanh nghiệp đã quen với việc trả tiền để sử dụng AI theo cách này.
Manus, startup phát triển tác tử AI có nguồn gốc Trung Quốc, cũng đang tiến gần hơn đến mô hình tác tử AI cá nhân.
Tuần trước, startup này giới thiệu Manus 2.0, gồm Cascade (hệ thống điều phối tác tử AI) và Cue (ứng dụng độc lập cho phép người dùng giao nhiệm vụ cho các tác tử AI trên điện thoại hoặc máy tính).
Manus đã hoạt động độc lập trở lại sau khi cơ quan chức năng Trung Quốc chặn thương vụ Meta mua lại startup AI này trị giá hơn 2 tỉ USD.
Theo các nhà phân tích, sự cạnh tranh mới nổi cho thấy cuộc đua AI có thể ngày càng vượt ra ngoài việc so sánh hiệu năng giữa các mô hình, để chuyển sang cuộc cạnh tranh xem sản phẩm hiểu người dùng tốt nhất.
Khó nhân rộng tại Trung Quốc vì những rào cản
Tuy nhiên, Winnie Wu cảnh báo rằng mô hình như Muse có thể khó được nhân rộng tại Trung Quốc.
Bà cho biết thị trường Internet di động Trung Quốc bị chi phối bởi những hệ sinh thái khép kín và kiểm soát chặt quyền truy cập. Điều này có thể khiến tác tử AI khó hoạt động liền mạch trên nhiều dịch vụ khác nhau. Chẳng hạn, để thực hiện nhiệm vụ liên quan đến WeChat hoặc Alipay, tác tử AI có thể cần quyền truy cập mà hai nền tảng này không dễ cấp cho công cụ do đối thủ cạnh tranh phát triển.
Thói quen của người tiêu dùng cũng là một thách thức. Theo Winnie Wu, người dùng Trung Quốc trong lịch sử ít sẵn sàng trả phí thuê bao định kì cho phần mềm hơn người Mỹ. Điều này đặt ra câu hỏi về cách các công ty có thể kiếm tiền từ tác tử AI cá nhân.
Một vấn đề khác là chi phí vận hành. Winnie Wu cho biết những tác tử AI như Muse có thể đòi hỏi năng lực tính toán lớn hơn đáng kể so với chatbot thông thường. Đây là một hạn chế với Trung Quốc khi nước này phải đối mặt với những khó khăn về năng lực tính toán.
Những công dụng thực tế của Muse
Sau khi trải nghiệm Muse, nhiều người dùng đã chia sẻ công dụng mà tác tử AI này mang lại.
Tự tìm kiếm thông tin và dịch vụ trên Internet: Muse có thể tự lên mạng tìm các lựa chọn phù hợp thay người dùng.
Gọi điện thay người dùng: Muse có thể liên hệ với bộ phận chăm sóc khách hàng để xử lý công việc mà bình thường người dùng phải tự gọi.
Thương lượng để giảm chi phí: Người dùng có thể yêu cầu Muse tìm cách giảm hóa đơn hoặc thương lượng các gói dịch vụ.
Tìm bảo hiểm rẻ hơn: Một người dùng đã tải hợp đồng bảo hiểm ô tô lên Muse và yêu cầu tìm phương án có mức phí thấp hơn nhưng vẫn giữ nguyên quyền lợi. Theo người này, Muse chỉ mất khoảng 5 phút để tìm được lựa chọn rẻ hơn và giúp tiết kiệm hàng nghìn USD.
Rà soát các khoản đăng ký: Muse có thể tìm những gói thuê bao người dùng đã quên hủy, từ đó giúp tránh tiếp tục mất tiền không cần thiết.
Kiểm tra các khoản thanh toán bất thường: Chẳng hạn, Muse phát hiện một khoản thanh toán cho Adobe có vấn đề liên quan đến tài khoản khác.
Thực hiện các công việc trực tuyến thay người dùng: Muse có thể đảm nhiệm những việc vốn đòi hỏi con người phải mở website, tìm thông tin, liên hệ doanh nghiệp và xử lý từng bước.