TP.HCM thử nghiệm ‘robot luật sư’, kinh tế số đóng góp 45,38% GDP
TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp chuyển đổi số; trong đó, có mô hình thử nghiệm “robot luật sư” tại phường Thủ Đức. Kinh tế số đóng góp 45,38% GDP thành phố, với hơn 294.000 doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số vẫn còn những điểm nghẽn về dữ liệu, hạ tầng và thủ tục hành chính.
Ngày 13/10, Đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa XVI làm việc với UBND TP.HCM về việc thực hiện chính sách, pháp luật về chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Tại buổi làm việc, đoàn giám sát ghi nhận những kết quả tích cực của thành phố, đồng thời chỉ ra các hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
Thử nghiệm “robot luật sư”, hồ sơ trực tuyến tăng lên hơn 60%
Một trong những mô hình được triển khai tại cơ sở là thử nghiệm “robot luật sư” tại phường Thủ Đức. Đây là một trong những cách làm sáng tạo được ghi nhận trong quá trình chuyển đổi số của thành phố.
Theo đánh giá của đoàn giám sát, kể từ khi triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, TP.HCM đạt nhiều kết quả tích cực.
Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tăng từ 21,85% lên 60,16% vào tháng 9.2026. Thành phố đã vận hành ổn định 13 nền tảng dùng chung trên điện toán đám mây, tích lũy 56,5 triệu thông tin, giấy tờ số trong kho dữ liệu.
Cổng thông tin 1022 đã tiếp nhận hơn 8 triệu lượt phản ánh, với tỷ lệ xử lý đạt 99,97%.
Kinh tế số cũng là điểm sáng đáng chú ý. Theo dữ liệu tại buổi giám sát, lĩnh vực này đóng góp 45,38% GDP thành phố, với hơn 294.000 doanh nghiệp công nghệ.
Tuy nhiên, kết quả chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các hệ thống và đơn vị. Qua khảo sát thực tế ngày 12/10 tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TP.HCM, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Thủ Đức, UBND xã Đông Thạnh, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đông Thạnh và Trung tâm Dữ liệu thành phố, đoàn giám sát ghi nhận nhiều quy trình giải quyết công việc đã từng bước được hiện đại hóa.
Ông Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị. Ông đồng thời ghi nhận những vấn đề thực tiễn cần được xem xét để tiếp tục nâng cao hiệu quả chuyển đổi số, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
155 cơ sở dữ liệu chưa kết nối, hơn 71.000 hồ sơ trễ hạn
Bên cạnh những kết quả đạt được, đoàn giám sát chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong quá trình chuyển đổi số của TP.HCM.
Dữ liệu thống kê giữa các hệ thống chưa đồng nhất, gây khó khăn cho việc đối soát. Hệ thống cũng chưa ghi nhận đầy đủ quá trình thực hiện thủ tục để xác định mức độ chủ động của người dân khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Đáng chú ý, mỗi công chức cấp xã, phường phải sử dụng cùng lúc 30-36 phần mềm chuyên ngành và dành khoảng 5 giờ mỗi ngày để nhập liệu. Trong khi đó, việc triển khai tài khoản liên thông duy nhất vẫn chưa nhận được phản hồi cụ thể từ các bộ, ngành.
Theo các thành viên đoàn giám sát, việc chia nhỏ cổng dịch vụ công thành các ứng dụng riêng lẻ của từng ngành có nguy cơ khiến người dân phải sử dụng quá nhiều nền tảng, làm giảm tính ưu việt của mô hình “một cửa”.
Hệ thống hiện cũng được tối ưu trên máy tính, trong khi người dân có thói quen sử dụng điện thoại di động. Bên cạnh đó, những lo ngại về tình trạng nghẽn hạ tầng và tỷ lệ số hóa hồ sơ sụt giảm trong quý 3 được đặt ra tại phiên thảo luận.
Toàn thành phố hiện có 155 cơ sở dữ liệu chưa kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Từ tháng 6.2026 đến nay, hơn 71.000 hồ sơ bị trễ hạn, chiếm gần 48% theo số liệu được nêu tại buổi giám sát.
Thị trường khoa học công nghệ cũng còn những bất cập. Sàn giao dịch giới thiệu 25.000 công nghệ nhưng chỉ có khoảng 600 loại đang hoạt động. Đề án sàn giao dịch dữ liệu vẫn gặp vướng mắc, sau hơn 8 tháng xin ý kiến chưa hoàn tất.
Giải trình tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố đang triển khai các cách làm đột phá gắn với thực hiện Nghị quyết 98. Về nhân lực, thành phố bước đầu thu hút được một số chuyên gia vào các vị trí trọng yếu và sẽ hoàn thiện chính sách ưu đãi đặc thù trong tháng 10/2026.
Để tháo gỡ điểm nghẽn của thị trường, thành phố đã vận hành Hội đồng quản trị quỹ đầu tư mạo hiểm có vốn ngân sách tham gia nhằm dẫn dắt thị trường, với kế hoạch sẵn sàng giải ngân từ nay đến cuối năm.
UBND TP.HCM đồng thuận với các góp ý của đoàn giám sát và sẽ khẩn trương rà soát tổng thể để hoàn thiện báo cáo gửi lại đoàn.
Kết luận buổi giám sát, ông Trần Văn Khải ghi nhận nỗ lực của thành phố, đồng thời yêu cầu khẩn trương tập huấn cán bộ, hỗ trợ các Tổ công nghệ số. Thành phố cần bảo đảm chi 3% ngân sách cho khoa học công nghệ, trong đó 1% dành cho chuyển đổi số; nâng cao tỷ lệ an toàn thông tin, kiểm chứng số liệu và đánh giá, quy hoạch người đứng đầu dựa trên kết quả thực chất.