AI 'xúi' du khách Singapore đi từ Hà Nội đến Đà Nẵng rồi quay về trong ngày
Một du khách Singapore lên kế hoạch tham quan Việt Nam bằng AI và nhận được lịch trình đi từ Hà Nội đến Đà Nẵng rồi trở lại thủ đô trong một ngày, với quãng đường khứ hồi khoảng 1.400 km.
Câu chuyện được du khách Singapore chia sẻ trên TikTok được Squamish Chief dẫn lại là lời cảnh báo về những rủi ro khi du khách giao phó toàn bộ kế hoạch cho chatbot. Một lịch trình nghe có vẻ hợp lí trên màn hình có thể trở thành chuyến đi bất khả thi ngoài đời thực.
Xúi du khách Singapore bay khứ hồi 1.400 km trong một ngày
Theo bài viết trên Squamish Chief, du khách này sử dụng Notion AI để lập lịch trình và lấy Hà Nội làm điểm xuất phát. Tuy nhiên, hệ thống lại đưa Đà Nẵng vào kế hoạch tham quan trong ngày. Khu du lịch nổi tiếng với Cầu Vàng nằm gần Đà Nẵng, ở miền Trung Việt Nam, cách Hà Nội một quãng đường rất xa.
Tính cả hành trình đi và về, chuyến đi có thể lên tới khoảng 1.400 km. Đây không phải một chuyến tham quan trong ngày hợp lí nếu tính đến thời gian di chuyển, các chặng nối chuyến và thời gian cần thiết để trải nghiệm điểm đến. Một lịch trình được trình bày gọn gàng, chia theo giờ và địa điểm, vì thế vẫn có thể hoàn toàn thiếu tính khả thi.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc AI nhầm lẫn về địa lí. Vấn đề lớn hơn là cách công cụ này biến một đề xuất sai thành một lịch trình có vẻ thuyết phục. Với người lần đầu đến Việt Nam, không quen khoảng cách giữa các vùng miền, lời gợi ý được trình bày tự tin có thể dễ dàng được xem như thông tin đã kiểm chứng.
Việt Nam có địa hình trải dài, trong khi khoảng cách giữa các điểm du lịch nổi tiếng đôi khi lớn hơn nhiều so với hình dung của du khách nước ngoài. Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM thường xuất hiện trong cùng một hành trình khám phá đất nước, nhưng điều đó không có nghĩa chúng có thể được kết hợp tùy ý trong một ngày. Một công cụ lập kế hoạch tốt cần hiểu không chỉ tên địa danh mà còn cả vị trí, thời gian di chuyển và những giới hạn thực tế.
Trường hợp này cũng nhắc nhở rằng lịch trình càng chi tiết chưa chắc càng đáng tin. AI có thể sắp xếp các điểm đến thành một bảng biểu đẹp mắt, nhưng hình thức chuyên nghiệp không bảo đảm các dữ kiện bên trong chính xác. Nếu người dùng không kiểm tra lại, sai sót nhỏ ở khâu lập kế hoạch có thể dẫn đến việc lỡ chuyến, phát sinh chi phí hoặc phải bỏ dở những hoạt động đã dự định.
Không chỉ Việt Nam: Từ điểm đến không tồn tại đến sai thông tin visa
Những lỗi tương tự không chỉ xảy ra với các chuyến đi tại Việt Nam. Bài viết của Squamish Chief còn đề cập những du khách được AI đưa đến các địa điểm không tồn tại hoặc nhận lời khuyên sai về thủ tục nhập cảnh.
Tại Peru, một nhóm du khách được hướng dẫn đến một điểm đến hư cấu ở vùng Andes. Họ phải chi thêm khoảng 160 USD trước khi một hướng dẫn viên cảnh báo rằng địa điểm đó không hề tồn tại. Trong điều kiện vùng núi cao, nơi độ cao có thể lên tới khoảng 4.000 m, việc đi theo chỉ dẫn sai còn có nguy cơ khiến du khách mắc kẹt ở nơi thiếu oxy và không có sóng điện thoại.
Một sai lầm khác liên quan đến thị thực. Mark Pollard, một chiến lược gia tiếp thị và tác giả người Australia, dựa vào thông tin ChatGPT cung cấp rằng ông không cần visa để đến Chile. Khi đến Mexico City, ông mới gặp trở ngại và bị mắc kẹt, bỏ lỡ chuyến bay cùng một hội nghị đã lên kế hoạch tham dự. Trường hợp này cho thấy thông tin do AI đưa ra không thể thay thế hướng dẫn chính thức về điều kiện nhập cảnh, vốn có thể khác nhau tùy quốc tịch, mục đích chuyến đi và thời điểm.
AI cũng có thể tạo ra những địa điểm ăn uống nghe rất thật. Trong một trường hợp liên quan đến chuyến đi mang chủ đề phép thuật ở Lisbon, chatbot gợi ý một nhà hàng tên Palácio do Mago, được mô tả là nơi có các màn trình diễn ảo thuật. Tuy nhiên, địa điểm này không có thật; chatbot sau đó phải thừa nhận thông tin sai.
Những câu chuyện như vậy cho thấy lỗi của AI không đơn thuần là đưa ra một gợi ý chưa phù hợp. Công cụ có thể kết hợp các chi tiết có thật với thông tin hư cấu, khiến người dùng khó nhận ra ranh giới giữa dữ kiện và nội dung được tạo ra. Khi những chi tiết ấy liên quan đến visa, phương tiện, nơi lưu trú hay an toàn cá nhân, hậu quả có thể vượt xa sự bất tiện.
AI là trợ lí, không phải nguồn xác nhận cuối cùng
Vì sao các chatbot vẫn có thể đưa ra những lời khuyên sai dù được thiết kế để xử lí lượng thông tin khổng lồ? Một nguyên nhân là AI tạo câu trả lời dựa trên các mẫu thông tin mà hệ thống học được, chứ không phải lúc nào cũng kiểm tra được từng dữ kiện theo thời gian thực. Nguồn tham khảo có thể lỗi thời, bị hiểu sai hoặc không đủ tin cậy; khi đó, chatbot vẫn có thể tạo ra một câu trả lời mạch lạc nhưng không đúng sự thật. Hiện tượng này thường được gọi là “ảo giác AI”.
Các doanh nghiệp cũng đã phải đối mặt với hậu quả từ những thông tin sai do chatbot cung cấp. Trong vụ việc được nhắc đến liên quan đến hãng hàng không Air Canada, một chatbot đưa ra thông tin không chính xác về chính sách giá vé ưu đãi trong trường hợp có tang. Hãng bị yêu cầu bồi thường cho khách hàng. Vụ việc cho thấy khi AI được dùng làm kênh tư vấn dịch vụ, trách nhiệm đối với thông tin sai không thể đơn giản được đẩy sang người dùng.
Với du khách, cách ứng phó không nhất thiết là tránh xa AI. Chatbot vẫn hữu ích trong việc lên ý tưởng, gợi ý các khu vực nên khám phá, so sánh phương án hoặc tạo bản nháp lịch trình. Điều quan trọng là phải xem những đề xuất ấy như điểm khởi đầu, không phải kế hoạch đã được xác minh.
Trước khi khởi hành, du khách nên kiểm tra khoảng cách và thời gian di chuyển trên bản đồ, đối chiếu giờ hoạt động của điểm tham quan với website chính thức, xác nhận thông tin visa qua cơ quan lãnh sự hoặc cơ quan quản lí xuất nhập cảnh, đồng thời rà soát các điều khoản đặt vé và bảo hiểm. Những thông tin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn, chi phí hoặc khả năng nhập cảnh cần được xác minh bằng nguồn có thẩm quyền.