Bộ trưởng Vũ Hải Quân gợi ý 5 bước để người trẻ chinh phục đỉnh cao khoa học
Tại cuộc đối thoại với thanh niên chiều 15/10, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh, người trẻ muốn tham gia những bài toán lớn của đất nước cần bắt đầu từ câu hỏi nghiên cứu cụ thể và theo đuổi đến cùng. Ông đồng thời đưa ra 5 gợi ý để người trẻ định hướng con đường nghiên cứu, phát triển năng lực và đóng góp cho đất nước.
Bắt đầu từ câu hỏi nghiên cứu và theo đuổi đến cùng
Chiều 15/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gặp mặt, đối thoại với thanh niên về chủ đề “Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm”.
Tại chương trình, TS. Đặng Thị Lệ Hằng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025, chia sẻ về quá trình nghiên cứu, thực hiện các đề tài và phát triển sáng chế.
TS. Đặng Thị Lệ Hằng đặt câu hỏi về cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và đánh giá sản phẩm của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), qua đó tạo cơ hội để các nhà khoa học trẻ tham gia nghiên cứu và đóng góp.
Trao đổi tại chương trình, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, Bộ luôn đồng hành, hỗ trợ và bảo trợ thanh niên thông qua các giải thưởng như Quả Cầu Vàng, Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ và các chương trình, chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc.
Theo số liệu thống kê từ Quỹ Nafosted được nêu tại chương trình, tỷ lệ hồ sơ của các nhà khoa học dưới 40 tuổi nộp vào chương trình nghiên cứu cơ bản tăng liên tục trong giai đoạn 2024-2026. Cụ thể, tỷ lệ này đạt 31% năm 2024, tăng lên 46% năm 2025 và đạt 67% năm 2026.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, những con số này cho thấy sự chuyển biến trong hoạt động nghiên cứu, đặc biệt là việc các nhà khoa học trẻ bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến nghiên cứu cơ bản.
Ông cũng thông tin về chuyến công tác tại Nga vừa qua cùng Thủ tướng Chính phủ. Sau khi trao đổi với Bộ trưởng KH&CN Nga, hai bên dự kiến mời 50 nhà khoa học trẻ Việt Nam sang Nga tham dự Đại hội các nhà khoa học trẻ thế giới do Nga tổ chức. Tại sự kiện, Bộ trưởng Vũ Hải Quân sẽ có bài tham luận về chính sách của Việt Nam trong hỗ trợ các nhà khoa học trẻ.
Bên cạnh đó, Bộ KH&CN có chương trình đưa công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, với mức hỗ trợ lên đến 3 tỉ đồng.
Theo Bộ trưởng, chương trình hướng đến các tài năng trẻ trong lĩnh vực AI. Những người tham gia có thể phối hợp với doanh nghiệp, đề xuất ý tưởng nhằm cải tiến hoạt động, nâng cao năng suất và chất lượng. Chương trình được triển khai thử nghiệm trong một năm.
“Nếu chứng minh được tính hiệu quả, Bộ sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn để các bạn tiếp tục với sự nghiệp của mình. Đây là những chính sách gắn chặt chẽ với năng lực tài năng trẻ”, ông Quân nói.
Đề cập việc người trẻ tham gia phát triển công nghệ chiến lược và giải quyết những bài toán lớn của đất nước, Bộ trưởng nhấn mạnh cần bắt đầu từ những vấn đề cụ thể, hình thành câu hỏi nghiên cứu và theo đuổi đến cùng.
“Chúng ta có thể làm việc lớn nhưng phải bắt đầu từ việc nhỏ và làm đến cùng việc nhỏ đó”
Bộ trưởng Vũ Hải Quân
Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu 5 gợi ý cho người trẻ
Trước câu hỏi làm thế nào để tham gia các dự án chiến lược quốc gia, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đưa ra 5 gợi ý: có tầm nhìn, giữ tâm thế mở, kiên trì theo đuổi mục tiêu, xây dựng mạng lưới quan hệ và lập kế hoạch hành động cụ thể.
Thứ nhất, người trẻ cần có tầm nhìn, xác định được công nghệ nào sẽ phát triển trong 10 năm tới. Đây là cơ sở để định hướng lĩnh vực nghiên cứu và chuẩn bị năng lực cho tương lai.
Thứ hai, người trẻ cần có tâm thế mở, tin vào bản thân và tin rằng sự nỗ lực, cố gắng sẽ mang lại thành công, kết quả tốt đẹp.
Thứ ba, Bộ trưởng nhắc đến quy tắc 10.000 giờ. Theo ông, để trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực, mỗi người cần lao động và nỗ lực không ngừng. Ông cho rằng 10.000 giờ là khoảng thời gian tối thiểu để một người có thể trưởng thành trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Thứ tư, người trẻ cần xây dựng mạng lưới quan hệ với bạn bè, đồng nghiệp và những người đồng hành. Theo Bộ trưởng, các mối quan hệ này tạo nền tảng và điều kiện để mỗi người phát triển.
Cuối cùng, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển những định hướng trên thành kế hoạch hành động cụ thể.
“Cuối cùng, phải đặt tất cả những cái điều mà tôi vừa nói trong một cái kế hoạch hành động cụ thể. Kế hoạch hành động đó sẽ đi theo các bạn, định hướng cho các bạn cho mỗi ngày, mỗi giờ cũng như mỗi năm, mỗi tháng để có thể có những cái đóng góp cụ thể cho đất nước”
Bộ trưởng Vũ Hải Quân