Roadster biết bay của Tesla là vũ khí trong cuộc chiến giành nhân tài công nghệ
Tesla Roadster đã trở lại. Lần này, mẫu xe thể thao điện của Tesla có thể bật khỏi mặt đất và thực hiện một số động tác trên không.
Sáng 16/10 theo giờ Việt Nam, Elon Musk (Giám đốc điều hành Tesla) giới thiệu Roadster thế hệ thứ hai. Theo tỉ phú giàu nhất thế giới, Roadster có thể thực hiện những màn trình diễn “điên rồ”, chẳng hạn bật khỏi mặt đất và xoay vòng trên không. Tesla tuyên bố nguyên mẫu Roadster có thể tăng tốc từ trạng thái đứng yên lên 96 km/h chỉ trong 0,8 giây. Hãng cho biết phiên bản thương mại của Roadster sẽ còn nhanh hơn nữa.
Liệu mẫu ô tô điện thể thao hai cửa này có đủ điều kiện lưu thông trên đường công cộng hay không? Chưa ai biết.
Không chỉ là mẫu xe điện độc đáo, Roadster còn giúp Elon Musk truyền đi thông điệp rằng Tesla có khả năng chế tạo những sản phẩm mà các hãng khác chưa làm được. Điều này vừa giúp củng cố niềm tin của giới đầu tư Phố Wall, vừa khiến Tesla trở nên hấp dẫn hơn trong mắt những kỹ sư tài năng mà công ty muốn tuyển dụng.
Trên thị trường chứng khoán, Tesla hiện được định giá giống một hãng công nghệ hơn là công ty sản xuất ô tô truyền thống.
Trong nhiều năm, các nhà đầu tư đã đặt cược lớn vào tham vọng của Tesla ở những lĩnh vực như xe tự hành, trí tuệ nhân tạo (AI), robot và dịch vụ taxi tự lái. Một chiếc Roadster có thể bay hoặc ít nhất bật khỏi mặt đất không chứng minh được các lĩnh vực kinh doanh này sẽ thành công, nhưng giúp những tham vọng công nghệ của Tesla trở nên rõ ràng và dễ hình dung hơn.
Cách Elon Musk thu hút nhân tài
Elon Musk từ lâu cũng xem các màn ra mắt sản phẩm hoành tráng là dịp thu hút nhân tài.
Tại buổi giới thiệu công nghệ vào tháng 7/2019, nơi Neuralink trình diễn hệ thống sử dụng các điện cực cấy vào não chuột để ghi nhận tín hiệu thần kinh, Elon Musk cho biết mục đích chính của sự kiện là tuyển dụng nhân tài. Trước Ngày AI của Tesla năm 2021, Elon Musk đăng trên mạng xã hội X rằng “thuyết phục những nhân tài AI giỏi nhất gia nhập Tesla là mục tiêu duy nhất của sự kiện”.
Màn ra mắt Roadster lần này đi theo một kịch bản rất tương tự. Còn gì dễ khiến các chuyên gia công nghệ hào hứng hơn một chiếc ô tô biết bay?
Gene Munster, đối tác điều hành tại công ty quản lý tài sản Deepwater Asset Management, đồng tình rằng màn trình diễn Roadster hôm 16/10 là thành tựu kỹ thuật đáng phấn khích với thế hệ nhân tài công nghệ trẻ.
Trong bài đăng trên X, Gene Munster nêu hai điểm đáng chú ý sau sự kiện Roadster:
1. Đây là màn phô diễn năng lực kỹ thuật, gần như không mang lại giá trị thương mại nào ngoài việc khiến các hãng ô tô truyền thống phải xấu hổ.
2. Elon Musk đang rất nóng lòng đưa Tesla và SpaceX về chung một nhà.
Không ai biết liệu Tesla có thực sự đưa được Roadster ra đường phố Mỹ hay không. Chính Elon Musk cũng thừa nhận ông chưa rõ điều này.
“Tôi không chắc liệu nó có hoàn toàn hợp pháp tại mọi khu vực pháp lý hay không”, Giám đốc điều hành Tesla nói trong buổi ra mắt Roadster hôm 16/10. Khi được hỏi liệu Roadster có đủ điều kiện lưu thông trên đường công cộng hay không, Elon Musk đáp: “Có chứ, còn tùy con đường của bạn”.
Dù thế nào đi nữa, Roadster không nhất thiết phải đạt doanh số khủng mới được coi là một thành công với Tesla. Có lẽ nó chỉ cần trở thành tâm điểm công nghệ đầy cuốn hút là đủ.
Roadster chỉ chiếm phần rất nhỏ trong hoạt động kinh doanh của Tesla
Cổ phiếu Tesla tăng khoảng 5% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa hôm 16/10, sau khi Elon Musk giới thiệu Roadster mới. Tuy nhiên, đà tăng này không xuất phát từ kỳ vọng mẫu siêu xe tương lai sẽ mang lại doanh số lớn.
Sau sự kiện, trang đặt chỗ Roadster của Tesla hiển thị phiên bản Performance với yêu cầu đặt cọc 50.000 USD và phiên bản Thrust - có hệ thống vòi phụt hỗ trợ tăng tốc - yêu cầu đặt cọc 250.000 USD. Phiên bản Rocket của Roadster, được Tesla mô tả là chỉ dành cho khách hàng được mời, có một chỗ ngồi và được trang bị “hệ thống bay hoàn chỉnh”.
Là mẫu xe điện cao cấp được sản xuất với số lượng hạn chế, Roadster sẽ không đóng góp đáng kể vào lợi nhuận và chỉ chiếm phần rất nhỏ trong hoạt động kinh doanh của Tesla. Elon Musk từ lâu đã nói rõ rằng ông không xem ô tô truyền thống là động lực thành công trong tương lai của Tesla, mà đặt cược vào công nghệ xe tự hành và robot hình người.
Giá cổ phiếu Tesla hiếm khi chỉ biến động dựa trên doanh số ô tô điện trong ngắn hạn. Hiện cổ phiếu Tesla được giao dịch ở mức giá tương đương khoảng 215 lần lợi nhuận dự phóng trong 12 tháng tới. Mức định giá này phản ánh kì vọng của nhà đầu tư vào khả năng tăng trưởng của Tesla vượt ra ngoài mảng kinh doanh ô tô cốt lõi.
Buổi trình diễn những tính năng như trong phim khoa học viễn tưởng của Roadster, chẳng hạn nhấc khỏi mặt đất trong chốc lát và thực hiện các động tác trên không nhờ hệ thống vòi phụt khí lạnh lấy cảm hứng từ công nghệ SpaceX, chủ yếu nhằm phô diễn năng lực kỹ thuật của công ty thay vì thu hút đông đảo người mua xe.
Tại khu thử nghiệm của SpaceX ở bang Texas (Mỹ), Tesla trình diễn Roadster bật lên, xoay vòng và hạ cánh có kiểm soát nhờ hệ thống đẩy bằng khí lạnh. Hệ thống này sử dụng khí nén áp suất cao để tạo ra những luồng lực đẩy ngắn, đồng thời điều chỉnh chuyển động của xe. Công nghệ này có thể được ứng dụng rộng hơn trong tương lai và dường như đã thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư.
“Đây là thành quả của quá trình làm việc phi thường giữa các kỹ sư Tesla và SpaceX, những người đã phối hợp chặt chẽ để tạo ra một thứ mà bạn chưa từng thấy trong bất kì bộ phim nào”, Elon Musk nói trước đám đông người hâm mộ và nhà đầu tư đang reo hò.
“Đó là màn trình diễn sản phẩm điên rồ nhất mà tôi từng thấy. Tôi vừa tận mắt chứng kiến và vẫn tự hỏi làm thế nào mà màn trình diễn này không phải do AI tạo ra”, Sawyer Merritt, người hâm mộ và nhà đầu tư Tesla, viết trên X.
Nhiều người dự đoán Tesla và SpaceX, công ty tên lửa do Elon Musk điều hành, có thể sáp nhập trong những năm tới. Kịch bản này phù hợp với kế hoạch của tỉ phú giàu nhất thế giới nhằm xây dựng một tập đoàn có quy mô và sức mạnh vượt trội.
Khác biệt so với những lần ra mắt sản phẩm trước đây
Các sự kiện giới thiệu sản phẩm trước đây của Tesla không phải lúc nào cũng gây ấn tượng với nhà đầu tư.
Cổ phiếu Tesla giảm khoảng 6% sau khi Cybertruck được giới thiệu năm 2019. Khi đó, những tấm kính được quảng cáo là chống vỡ của xe bán tải điện này lại nứt trong màn trình diễn trực tiếp.
Cổ phiếu Tesla cũng giảm 9% sau sự kiện We, Robot năm 2024. Các nhà đầu tư cho rằng màn giới thiệu robotaxi Cybercab chưa cung cấp đủ thông tin cần thiết để củng cố niềm tin vào tham vọng phát triển xe tự hành của công ty.
Phản ứng của thị trường hôm 16/10 trái ngược với những lần trước. Sự kiện Roadster có thể đã khơi lại câu chuyện về đổi mới sản phẩm và công nghệ, yếu tố từ lâu giúp Tesla duy trì mức định giá cao, dù bản thân chiếc xe điện này khó có thể tạo ra tác động đáng kể đến doanh số.
Động thái này xảy ra trong bối cảnh Tesla gặp khó khăn cả trong hoạt động kinh doanh lẫn trên thị trường chứng khoán.
Trong quý II/2026, doanh thu Tesla tăng 26% so với cùng kì năm trước, lên khoảng 28,2 tỉ USD; lượng xe bàn giao vượt dự báo của giới phân tích, nhưng lợi nhuận ròng giảm khoảng 5%, còn 1,11 tỉ USD.
Biên lợi nhuận hoạt động của Tesla trong quý II/2026 giảm xuống còn 1,4%. Biên lợi nhuận gộp từ mảng ô tô, không tính khoản thu từ các tín chỉ theo quy định, giảm còn 16,3%. Trong khi đó, dòng tiền tự do âm khoảng 1,1 tỉ USD vào quý II/2026 do chi tiêu vốn tăng lên.
Mảng xe điện cốt lõi của Tesla vẫn chịu sức ép khi tốc độ tăng trưởng chậm lại và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Tuy nhiên, diễn biến thị trường hôm 16/10 cho thấy một sản phẩm mang tính biểu tượng vẫn có thể kéo giá cổ phiếu đi lên bằng cách thu hút sự chú ý từ nhà đầu tư với những tham vọng công nghệ của Tesla.