Vũ khí mới giúp tiêu diệt bầy đàn UAV không cần tên lửa
Kho vũ khí tiêu diệt máy bay không người lái (UAV) thay cho tên lửa truyền thống, vừa bổ sung một hệ thống tiềm năng có thể vô hiệu hoá UAV.
Tuần qua tập đoàn quốc phòng BAE Systems (Anh quốc) ra mắt Hệ thống Vi sóng công suất cao (HPM) sở hữu sức mạnh vô hiệu hóa UAV bay theo đàn chứ không cần bắn tên lửa tiêu diệt từng thiết bị một. Vũ khí sử dụng xung năng lượng vi sóng, hoạt động liên tục miễn là còn điện năng.
Thay tên lửa bằng vi sóng
BAE Systems tuyên bố HPM hoạt động ở tốc độ ánh sáng. Xung năng lượng vi sóng gây quá tải đột ngột dòng điện và điện áp bên trong vi mạch, đốt cháy hoặc làm tê liệt tức thì mạng lưới điện tử bên trong máy bay mục tiêu.
Hệ thống giống chiếc lò vi sóng trong nhà bếp, nhưng xung năng lượng hướng ra bên ngoài. Cựu phó tư lệnh không quân Úc Neil Hart cho biết các loại vũ khí vi sóng công suất cao sử dụng loạt tần số vô tuyến tương tự. Chúng thường bao quát phạm vi từ hàng trăm đến vài nghìn mét.
BAE Systems không công khai tầm hoạt động hay công suất đầu ra của HPM. Phó chủ tịch Jason Casciotti chỉ tuyên bố ngắn gọn rằng: “Chỉ cần có điện là có năng lực phòng thủ”.
Vũ khí mới sẽ vô cùng hữu hiệu trước chiến thuật UAV bầy đàn. Kho tên lửa thường nhanh chóng cạn kiệt, mỗi lần bổ sung đều rất tốn kém. Theo ông Hart, chi phí mỗi phát đánh chặn bằng tên lửa cao hơn giá trị máy bay không người lái (vài trăm USD mỗi chiếc) rất nhiều.
Sẵn sàng được triển khai
BAE Systems giới thiệu HPM đã đạt cấp độ sẵn sàng công nghệ cấp 6 – nghĩa là công nghệ này đã chứng tỏ khả năng trong môi trường vận hành phù hợp. Thang đo tiêu chuẩn gồm 9 cấp, trong đó cấp cao nhất đồng nghĩa đã được kiểm chứng qua hoạt động thực tế.
Các đợt thử nghiệm ngoài thực địa ghi nhận hệ thống phát ra hàng tỉ xung vi sóng, nhóm phát triển ghi lại tác động cụ thể lên mục tiêu. BAE Systems không nói rõ HPM vô hiệu hóa được bao nhiêu UAV cùng một lúc.
Khoảng 99% linh kiện của HPM là sản phẩm thương mại có sẵn trên thị trường, giúp rút ngắn thời gian sản xuất và đơn giản hóa công tác bảo trì. Thiết kế dạng module cho phép triển khai 4 cấu hình khác nhau gồm trạm cố định kết nối lưới điện, vũ khí kéo đi, phương tiện chiến đấu, vũ khí đặt tàu chiến.
Nếu hoạt động đúng như BAE Systems quảng cáo, hệ thống sẽ đạt chi phí phòng thủ thấp hơn giá trị một chiếc UAV.
So sánh với vũ khí laser
Lâu nay ứng viên sáng giá thay thế tên lửa chống UAV là vũ khí laser. Laser cùng vi sóng đều thuộc nhóm vũ khí năng lượng định hướng, truyền năng lượng với tốc độ ánh sáng, nhưng mỗi công nghệ có cơ chế vật lí, phạm vi tác động và kịch bản tác chiến khác biệt.
Laser tập trung tia sáng cường độ cao nung chảy vỏ bề mặt, kích nổ đầu đạn hoặc đốt động cơ. Vi sóng dùng xung điện từ gây quá tải đột ngột, dẫn đến hư hỏng bên trong.
Chùm tia laser dạng kim hội tụ cực kì chính xác vào một điểm duy nhất (vài mm đến cm). Chùm vi sóng dạng nón rộng bao phủ vùng không gian lớn.
Chính nhờ bao phủ không gian lớn nên HPM là khắc tinh của UAV cỡ nhỏ bay theo đàn tập kích cùng lúc. Còn laser chuyên tiêu diệt UAV cỡ lớn bay riêng lẻ.
Cần giữ tia laser khóa chặt và thiêu đốt mục tiêu khoảng vài giây thì mới đạt hiệu quả tiêu diệt. Trong khi đó vi sóng chỉ cần xung năng lượng cực ngắn (nano giây) là hoàn thành nhiệm vụ.
Mây, mưa, sương mù, khói dễ làm tán xạ ánh sáng khiến laser giảm uy lực. Sóng vô tuyến lại dễ dàng dễ dàng xuyên qua mưa, sương mù, khói và bụi chiến trường, đảm bảo sức mạnh ổn định bất kể điều kiện nào.
Về rủi ro, vũ khí vi sóng có thể ảnh hưởng cả thiết bị điện tử của phe ta nếu không che chắn tốt. Còn laser có thể chệch hướng gây mù mắt quân nhân xung quanh.
Theo ông Hart, HPM không phải giải pháp toàn năng. Vị tướng này cho rằng nên sử dụng phối hợp nhiều loại công nghệ, vũ khí vi sóng nên đóng vai trò bổ trợ tên lửa truyền thống.