Ngân hàng hứa thu hẹp lợi nhuận để 'giảm lãi suất cho vay thực chất'

Sau chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, thêm ngân hàng thương mại gồm SHB, Nam A Bank và MB đồng loạt công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Mức giảm phổ biến từ 1,5–2%/năm, riêng một số nhóm khách hàng được giảm tới 3,25%/năm.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh chi phí huy động vốn của hệ thống ngân hàng chịu áp lực gia tăng, trong khi nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh bước vào giai đoạn cao điểm cuối năm. Bên cạnh việc giảm lãi suất cho vay, các ngân hàng cũng triển khai những giải pháp khác nhau nhằm tiết giảm chi phí hoạt động, cân đối nguồn vốn và tạo dư địa hỗ trợ khách hàng.

Có ngân hàng cho vay chỉ từ 5%/năm

Cụ thể, SHB công bố chương trình tín dụng ưu đãi mới dành cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các khách hàng có nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Theo đó, ngân hàng giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2%/năm, với mức lãi suất ưu đãi từ 5%/năm.

Chương trình này tiếp nối các gói tín dụng ưu đãi có tổng quy mô 47.000 tỷ đồng mà SHB đã công bố từ đầu năm 2026. Trong đó, 45.000 tỷ đồng được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh thuộc các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn, năng lượng và đổi mới sáng tạo. Đến ngày 17-8, ngân hàng bổ sung thêm 2.000 tỷ đồng cho khách hàng mới thuộc các lĩnh vực ưu tiên, nâng tổng quy mô các chương trình lên 47.000 tỷ đồng.

Với chương trình mới, SHB tiếp tục ưu tiên nguồn vốn cho nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Phạm vi hỗ trợ còn bao gồm các lĩnh vực như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn.

Trong khi đó, Trong khi đó, Nam A Bank chính thức giảm lãi suất từ 1,5–2%/năm tùy kỳ hạn cho khách hàng là doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Riêng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, bao gồm thủy sản, rau củ và thực phẩm thiết yếu, có thể được giảm lãi suất tới 3%/năm. Nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa được hưởng mức giảm từ 1,5–3%/năm tùy theo nhu cầu vốn và kỳ hạn vay.

Đáng chú ý, mức giảm cao nhất lên tới 3,25%/năm được Nam A Bank áp dụng đối với các doanh nghiệp đầu tư và hoạt động tại khu công nghiệp. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, bổ sung vốn lưu động và hoạt động xuất khẩu.

Không chỉ giảm lãi suất, Nam A Bank còn mở rộng phương thức tiếp nhận tài sản bảo đảm, phù hợp hơn với đặc thù hoạt động của doanh nghiệp. Theo đó, ngân hàng có thể xem xét các tài sản như hàng tồn kho, khoản phải thu phát sinh từ hoạt động kinh doanh và tài sản hình thành trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Cùng thời điểm, MB thông báo giảm lãi suất cho vay 1,5%/năm đối với năm lĩnh vực ưu tiên, gồm nông nghiệp, nông thôn; sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; công nghiệp hỗ trợ; và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Mức lãi suất cho vay ưu đãi được MB công bố từ 7,9%/năm. Với một số trường hợp thuộc diện ưu tiên hỗ trợ, ngân hàng có thể xem xét giảm lãi suất tới 2%/năm.

HDBank tiếp tục gia nhập nhóm ngân hàng giảm lãi suất cho vay khi công bố gói tín dụng ưu đãi quy mô 10.000 tỷ đồng, dành cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Theo đó, ngân hàng giảm thêm 1,5%/năm so với mức lãi suất ưu đãi đang áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Áp dụng cho các lĩnh vực xuất khẩu, nông nghiệp, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời cho cả khách hàng hiện hữu lẫn khách hàng mới đáp ứng điều kiện tín dụng.

Theo HDBank, gói tín dụng được triển khai trên toàn hệ thống từ hôm nay đến hết ngày 30/11/2026 hoặc kết thúc sớm khi đạt quy mô 10.000 tỷ đồng. Các khoản vay bằng VND được sử dụng để bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất, kinh doanh, với thời hạn tối đa 3 tháng.

Lãi suất cho vay được công bố từ 8%/năm đối với khoản vay có kỳ hạn đến 2 tháng và từ 8,7%/năm đối với kỳ hạn trên 2-3 tháng.

Đáng chú ý, gói vay ưu đãi này được HDBank áp dụng cho các khoản giải ngân mới của khách hàng có xếp hạng tín dụng từ A trở lên, đồng thời đáp ứng yêu cầu về lịch sử tín dụng, điều kiện vay vốn và mục đích sử dụng vốn. Nguồn vốn ưu đãi không được sử dụng để kinh doanh bất động sản, chứng khoán, kinh doanh tài chính hoặc gửi tiền, mua chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu tại các tổ chức tín dụng khác.

Như vậy, dù quy mô tín dụng ưu đãi lên tới 10.000 tỷ đồng, phạm vi tiếp cận gói tín dụng này được HDBank giới hạn theo chất lượng tín dụng, thời hạn vay và mục đích sử dụng vốn. Chính sách này hướng nguồn vốn vào nhu cầu bổ sung vốn lưu động ngắn hạn của doanh nghiệp, thay vì tài trợ các hoạt động đầu tư hoặc kinh doanh tài sản tài chính.

Ngân hàng chấp nhận thu hẹp lợi nhuận

Đằng sau các chương trình giảm lãi suất cho vay là bài toán cân đối nguồn lực của chính các ngân hàng. Khi chi phí huy động vốn vẫn chịu áp lực, việc hạ lãi suất không chỉ đòi hỏi tiết giảm chi phí hoạt động mà còn buộc ngân hàng chấp nhận thu hẹp một phần thu nhập để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV, cho biết: Thực hiện chủ trương giảm mặt bằng lãi suất cho vay, ngân hàng đã nhanh chóng triển khai gói tín dụng quy mô 100.000 tỷ đồng, với kỳ hạn cho vay tối đa 6 tháng, ưu tiên các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và những ngành thuộc diện ưu tiên. Theo đó, BIDV cam kết giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm, đưa mức lãi suất ưu đãi về khoảng 6-7%/năm tùy kỳ hạn, nhằm giảm áp lực chi phí vốn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì hoạt động và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

“

Với gói tín dụng ưu đãi quy mô 100.000 tỷ đồng, ngân hàng dự kiến chấp nhận giảm khoảng 500 tỷ đồng thu nhập để chia sẻ chi phí tài chính với doanh nghiệp và người dân.

Ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch BIDV

Để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, ông Nguyễn Thanh Tùng - Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho rằng: Ngành ngân hàng không chỉ phải bảo đảm nguồn vốn cho nền kinh tế mà còn phải giảm chi phí vay vốn cho doanh nghiệp. Hai yêu cầu này cần được thực hiện đồng thời, trong đó tín dụng phải được ưu tiên phân bổ vào các lĩnh vực thiết yếu, sản xuất, kinh doanh và những ngành có khả năng tạo động lực tăng trưởng.

Về phía Vietcombank thực hiện giảm lãi suất cho vay tối thiểu từ 1,5–2%/năm, đồng thời xây dựng các chương trình hỗ trợ sản xuất, kinh doanh với mức giảm có thể cao hơn yêu cầu của cơ quan điều hành. Tuy nhiên, chính sách ưu đãi sẽ được thiết kế phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực, trong đó ưu tiên những ngành có khả năng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Tùng, giảm lãi suất không chỉ dừng ở cam kết mà được chúng tôi triển khai thực chất, đồng bộ trong toàn hệ thống, không đặt thêm gánh nặng thủ tục lên khách hàng. Theo đó, Vietcombank xây dựng bộ tiêu chí thống nhất và thực hiện giảm lãi suất tự động từ hội sở, các chi nhánh chỉ đảm nhiệm khâu tác nghiệp. Khách hàng đáp ứng điều kiện không phải làm đơn đề nghị hay trực tiếp đến chi nhánh để xin giảm lãi suất. Đây cũng là cơ chế Vietcombank đã áp dụng trong nhiều năm qua, đặc biệt trong các chương trình hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 và thiên tai, bão lũ.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với việc giảm lãi suất cho vay hiện nay nằm ở chi phí huy động vốn. Ngân hàng phải tìm cách giảm lãi suất đầu vào để có dư địa hạ lãi suất đầu ra, nhưng vẫn bảo đảm lợi ích của người gửi tiền, qua đó duy trì khả năng huy động vốn phục vụ nền kinh tế.

Để giải quyết bài toán này, bên cạnh việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và tiết giảm chi phí hoạt động, các ngân hàng cần có sự phối hợp chặt chẽ với NHNN trong điều hành và cân đối nguồn vốn.

“Đấy là bài toán mà ngành ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại sẽ phải phối hợp với nhau một cách rất chặt chẽ để tìm ra một mức lãi suất đầu vào hợp lý, từ đó có được mức lãi suất đầu ra phù hợp cho nền kinh tế”, ông Tùng cho biết thêm.

Tương tự, để có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay, BIDV sẽ đồng thời tiết giảm chi phí hoạt động và hạ lãi suất huy động nhằm giảm chi phí vốn đầu vào.

Cùng với việc chấp nhận giảm thu nhập, các ngân hàng đang tìm cách hạ chi phí vốn đầu vào và nâng cao hiệu quả vận hành để duy trì các chương trình cho vay ưu đãi. Trong đó, một số ngân hàng đã trực tiếp điều chỉnh giảm lãi suất huy động, trong khi những ngân hàng khác tập trung tiết giảm chi phí hoạt động và tối ưu nguồn lực tài chính.

Đơn cử như Nam A Bank đã có động thái trực tiếp giảm lãi suất huy động. Từ ngày 19/10, ngân hàng điều chỉnh giảm 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với khách hàng tổ chức ở tất cả các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Chính sách được áp dụng trên toàn hệ thống, bao gồm cả giao dịch tại quầy và trực tuyến.

Đại diện Nam A Bank cho biết việc điều chỉnh lãi suất huy động và triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi nằm trong định hướng hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp. Ngân hàng sẽ tiếp tục tối ưu chi phí hoạt động, cân đối nguồn vốn để duy trì chính sách hỗ trợ, đồng thời bảo đảm hoạt động kinh doanh an toàn và hiệu quả.

Với SHB, giải pháp được lựa chọn là kết hợp chính sách lãi suất với cải tiến quy trình phục vụ, nâng cao hiệu quả vận hành và chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính. Ngân hàng hướng tới tạo điều kiện để khách hàng tiếp cận vốn thuận lợi hơn, đồng thời duy trì chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh doanh.

Trong khi đó, MB tập trung cân đối nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và vận hành, với mục tiêu tối ưu chi phí hoạt động và cải thiện tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) so với năm 2025. Đây được xem là một trong những giải pháp giúp ngân hàng tạo dư địa giảm lãi suất cho vay mà không hoàn toàn phụ thuộc vào việc hạ chi phí huy động.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc giảm lãi suất cho vay trong khi chi phí huy động vốn còn chịu áp lực đặt các ngân hàng trước bài toán cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ nền kinh tế và duy trì hiệu quả kinh doanh. Nếu chi phí vốn đầu vào không giảm tương ứng, các chương trình tín dụng ưu đãi có thể gây sức ép lên biên lãi ròng và thu nhập của ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, với doanh nghiệp, giảm lãi suất có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí tài chính, nhất là đối với các khoản vay vốn lưu động có quy mô lớn. Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ không chỉ phụ thuộc vào mức giảm lãi suất được công bố, mà còn ở thời gian áp dụng ưu đãi, điều kiện tiếp cận vốn và mức lãi suất sau khi chương trình kết thúc.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh tăng vào cuối năm, khả năng đưa dòng vốn ưu đãi đến đúng doanh nghiệp có nhu cầu, cùng với tốc độ giải ngân và chi phí vay thực tế, sẽ là thước đo hiệu quả của các chương trình giảm lãi suất lần này.

Thùy Linh