Tổng Giám đốc Công ty TNHH Chodai & Kiso-Jiban Việt Nam Hồ Thái Hùng: Đưa vòm thép 3.400 tấn khớp nối chính xác giữa sông Sài Gòn
Ngày 21/10, cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn, TP.HCM hợp long sau quá trình vận chuyển, định vị và lắp đặt nhịp vòm thép chính dài 187 m, nặng khoảng 3.400 tấn.
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, ông Hồ Thái Hùng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Chodai & Kiso-Jiban Việt Nam, đơn vị tư vấn thiết kế dự án - chia sẻ về những thách thức kỹ thuật, ý tưởng kiến trúc và yêu cầu bảo đảm an toàn đối với công trình có tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỉ đồng này.
Đưa vòm thép 3.400 tấn vào vị trí giữa sông Sài Gòn
- Thưa ông, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn đã chính thức hợp long sáng 21/10/2026. Với nhịp vòm thép chính dài 187 m, nặng khoảng 3.400 tấn, đâu là thách thức kỹ thuật lớn nhất trong quá trình đưa kết cấu vào vị trí?
Ông Hồ Thái Hùng: Khó khăn lớn nhất là kiểm soát sự dịch chuyển của kết cấu thép trong điều kiện dòng chảy và mực nước thay đổi liên tục. Khác với thi công trên mặt đất, việc lắp đặt giữa sông đòi hỏi các thao tác phải được tính toán chặt chẽ để đưa khối vòm thép có trọng lượng lớn vào đúng vị trí thiết kế.
Ở mỗi bên bờ đã bố trí 4 đầu khớp, vì vậy đội ngũ kỹ sư phải phối hợp giữa việc quan sát, kiểm soát thiết bị và điều khiển phương tiện để căn chỉnh kết cấu trong quá trình di chuyển. Yêu cầu đặt ra là 4 đầu của các thanh vòm được đưa từ dưới nước lên phải khớp chính xác với 4 thanh vòm chờ sẵn trên bờ.
Việc căn chỉnh này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, bởi kết cấu không chỉ chịu tác động của quá trình dịch chuyển mà còn phụ thuộc vào điều kiện dòng chảy tại thời điểm lắp đặt. Khi vòm thép vào đúng vị trí, các đơn vị phải thực hiện gông cố định và hàn liên kết theo phương án thi công. Đây là công đoạn then chốt, bởi sai lệch trong quá trình định vị có thể ảnh hưởng đến việc lắp dựng và chất lượng liên kết của hệ vòm.
Do đó, đưa một khối thép lớn vào vị trí không đơn thuần là bài toán vận chuyển. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp giữa thiết kế, thiết bị nâng, phương tiện nổi và lực lượng thi công, trong đó từng thao tác phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn.
- Quá trình vận chuyển và lắp đặt nhịp vòm thép được triển khai xuyên đêm, từ khoảng 3 giờ đến 7 giờ 30 sáng. Vì sao việc lựa chọn thời điểm thi công lại có ý nghĩa quan trọng đối với công tác định vị và hợp long?
Ông Hồ Thái Hùng: Thời điểm triển khai phải được xem xét trên cơ sở điều kiện thủy văn, thủy triều và thời tiết thực tế. Với công việc lai dắt, định vị và lắp ghép kết cấu thép giữa sông, lựa chọn khoảng thời gian phù hợp giúp các đơn vị chủ động hơn trong kiểm soát phương tiện cũng như quá trình dịch chuyển kết cấu.
Trong đó, mực nước và dòng chảy ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều khiển phương tiện nổi, còn gió và nhiệt độ môi trường là những yếu tố cần tính đến khi đo đạc, căn chỉnh và lắp dựng. Các điều kiện này có mối liên hệ với nhau, nên phương án thi công phải được tính toán đồng bộ thay vì chỉ dựa vào một yếu tố riêng lẻ.
Việc triển khai trong khung giờ đã lựa chọn nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình vận chuyển, hạ tải, định vị và kết nối các cấu kiện. Đồng thời, các đơn vị phải kiểm soát hoạt động thi công để bảo đảm an toàn cho công trường và hạn chế ảnh hưởng đến giao thông đường thủy.
- Trước khi được đưa về công trường trên sông Sài Gòn, nhịp vòm thép đã được chế tạo và thử tải tại Vũng Tàu. Công tác chuẩn bị này có vai trò như thế nào đối với quá trình lắp đặt?
Ông Hồ Thái Hùng: Đối với kết cấu thép có kích thước và trọng lượng lớn, công tác chuẩn bị trước khi vận chuyển đến vị trí lắp dựng có ý nghĩa rất quan trọng. Các công đoạn chế tạo, kiểm tra và thử tải giúp đánh giá kết cấu theo những yêu cầu đặt ra trước khi triển khai các bước tiếp theo.
Sau khi hoàn tất các công đoạn tại Vũng Tàu, kết cấu được lai dắt về công trường trên sông Sài Gòn. Từ đây, trọng tâm chuyển sang việc tổ chức phương tiện, kiểm soát quá trình di chuyển và căn chỉnh các điểm liên kết trong điều kiện thi công thực tế.
Những công việc này phải được chuẩn bị từ trước, bởi việc xử lí một kết cấu nặng hàng nghìn tấn giữa sông đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. Cột mốc hợp long sáng 21/10 vì vậy đánh dấu bước hoàn thành quan trọng trong chuỗi công việc từ thiết kế, chế tạo đến vận chuyển và lắp dựng. Sau khi kết nối nhịp vòm chính, các đơn vị tiếp tục triển khai những hạng mục còn lại để hoàn thiện công trình.
Từ hình ảnh lá dừa nước đến bài toán chịu lực trước gió bão
- Dự án có tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỉ đồng, kết nối công viên Bến Bạch Đằng với Khu đô thị mới Thủ Thiêm và được tài trợ hoàn toàn bằng nguồn vốn xã hội hóa. Ý tưởng kiến trúc của cây cầu được hình thành như thế nào, thưa ông?
Ông Hồ Thái Hùng: Dự án có sự tham gia của Liên danh Chodai, Chodai & Kiso-Jiban Việt Nam, Niwa Architect là đơn vị thiết kế từ ý tưởng kiến trúc đến Thiết kế bản vẽ thi công.
Hình ảnh lá dừa nước được lựa chọn bởi đây là hình ảnh gần gũi với văn hóa sông nước Nam Bộ, đồng thời gắn với đặc trưng cảnh quan khu vực Thủ Thiêm. Từ cảm hứng này, các kiến trúc sư hướng đến một công trình có hình dáng mềm mại, thanh thoát, hài hòa với không gian sông Sài Gòn.
Tuy nhiên, hình thức kiến trúc không thể tách rời yêu cầu về công năng và kết cấu. Cây cầu vừa phải đáp ứng nhu cầu đi bộ, kết nối công viên Bến Bạch Đằng với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, vừa phải phù hợp với cảnh quan hai bờ sông và bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác. Vì vậy, việc phát triển ý tưởng tạo hình luôn gắn với quá trình tính toán, kiểm tra các giải pháp kỹ thuật.
Dự án được đầu tư bằng nguồn vốn xã hội hóa, do Công ty cổ phần thực phẩm dinh dưỡng Nutifood tài trợ. Chúng tôi kỳ vọng khi hoàn thành, cây cầu không chỉ đáp ứng chức năng kết nối mà còn tạo thêm không gian công cộng phục vụ người dân, góp phần làm phong phú cảnh quan đô thị TP.HCM.
- Hình dáng thanh thoát của vòm thép đặt ra những yêu cầu gì về khả năng chịu lực, đặc biệt trước tác động của gió mạnh và thời tiết bất lợi?
Ông Hồ Thái Hùng: Đối với kết cấu vòm vượt sông, tác động của gió là một trong những vấn đề cần được xem xét nghiêm túc ngay từ giai đoạn thiết kế. Hình dáng kiến trúc đặc biệt đòi hỏi đội ngũ tư vấn phải đánh giá khả năng chịu lực và phản ứng của kết cấu trước các tác động từ môi trường, thay vì chỉ tập trung vào yêu cầu tạo hình.
Vì vậy, bên cạnh các bước tính toán kết cấu, đội ngũ tư vấn phải thực hiện những kiểm tra và thí nghiệm cần thiết, trong đó có thí nghiệm hầm gió (wind tunnel test), nhằm đánh giá phản ứng của công trình trước tác động của gió. Kết quả được sử dụng làm cơ sở kiểm tra và hoàn thiện các giải pháp thiết kế, hướng đến bảo đảm độ ổn định của kết cấu trong điều kiện khai thác.
Như vậy, yêu cầu kiến trúc và yêu cầu kỹ thuật phải được giải quyết song song. Một công trình có hình dáng thanh thoát vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về kết cấu và an toàn, đặc biệt khi được xây dựng trên sông và phục vụ đông đảo người đi bộ. Đây cũng là cơ sở để công trình vừa giữ được ý tưởng kiến trúc ban đầu, vừa đáp ứng yêu cầu sử dụng lâu dài.
Hoàn thiện công trình, mở thêm không gian công cộng ven sông
- Sau cột mốc hợp long, những hạng mục nào cần tiếp tục được triển khai trước khi cầu đi bộ được đưa vào sử dụng?
Ông Hồ Thái Hùng: Sau khi hoàn thành việc hợp long, các đơn vị sẽ tiếp tục triển khai những hạng mục còn lại, trong đó có hoàn thiện mặt cầu, hệ thống chiếu sáng và cảnh quan. Các công việc phải được tổ chức đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật và an toàn trước khi công trình được đưa vào khai thác.
Hợp long là cột mốc quan trọng, nhưng chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ công trình đã hoàn thành. Sau bước kết nối kết cấu chính, các đơn vị còn phải hoàn thiện những hạng mục liên quan, kiểm tra và thực hiện các thủ tục nghiệm thu theo quy định. Vì vậy, trong giai đoạn tiếp theo, tiến độ phải đi cùng yêu cầu bảo đảm chất lượng và an toàn.
Theo kế hoạch được đặt ra, cầu đi bộ dự kiến khánh thành và đưa vào sử dụng trong năm 2026. Khi hoàn thành, công trình sẽ bổ sung không gian dành cho người đi bộ, kết nối khu vực trung tâm thành phố với Thủ Thiêm và mở thêm góc tiếp cận cảnh quan sông Sài Gòn cho người dân, du khách.
- Khi chứng kiến công trình dần thành hình và tiến đến giai đoạn hoàn thiện, cảm xúc của ông như thế nào? Ông kỳ vọng cây cầu sẽ mang lại giá trị gì cho TP.HCM?
Ông Hồ Thái Hùng: Với người làm kỹ thuật, được chứng kiến công trình từ những bản vẽ dần hiện hữu ngoài thực tế là cảm xúc rất đặc biệt. Đó là niềm vui và sự tự hào sau quá trình làm việc với nhiều yêu cầu chuyên môn, từ nghiên cứu phương án thiết kế đến phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.
Tuy nhiên, hình hài cây cầu hôm nay không phải kết quả của riêng đội ngũ tư vấn thiết kế. Đằng sau đó là sự đóng góp của nhiều lực lượng, từ kỹ sư, chuyên gia đến công nhân và các đơn vị nhà thầu trên công trường. Mỗi bộ phận đảm nhận một phần việc khác nhau, nhưng đều phải phối hợp để đưa công trình từ bản vẽ ra thực tế.
Về giá trị sử dụng, chúng tôi kỳ vọng cây cầu sẽ tạo thêm không gian dành cho người đi bộ, giúp người dân và du khách thưởng ngoạn cảnh quan sông Sài Gòn từ một góc nhìn khác. Đồng thời, hình dáng lấy cảm hứng từ lá dừa nước cùng vị trí kết nối hai bờ có thể tạo nên một điểm nhấn kiến trúc mới cho TP.HCM.
Điều quan trọng nhất vẫn là công trình phải được hoàn thành đúng yêu cầu thiết kế, bảo đảm chất lượng và an toàn khi đưa vào khai thác. Chúng tôi mong cây cầu sẽ được người dân đón nhận, trở thành một không gian công cộng có giá trị và góp thêm dấu ấn cho diện mạo đô thị thành phố.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!
