Lỗ hổng PHP khiến nhiều website chính phủ ngừng hoạt động để phòng hacker
Nhiều website của chính phủ tại châu Âu và các khu vực khác đã ngừng hoạt động hôm 21/10, sau khi hai lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trong ngôn ngữ lập trình PHP được công bố.
Đơn vị vận hành các website đang khẩn trương tìm cách bảo vệ hệ thống trước nguy cơ bị hacker tấn công.
Hôm 20/10, nhóm phát triển ngôn ngữ lập trình PHP cho biết đã phát hiện hai lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, đồng thời khuyến cáo người dùng cập nhật website ngay khi có bản sửa lỗi. Hai lỗ hổng có thể cho phép hacker thực thi mã từ xa trên máy chủ bị ảnh hưởng mà không cần đăng nhập.
Đến chiều 21/10, nhóm phát triển PHP phát hành bản cập nhật 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 và 8.2.35 để khắc phục hai lỗ hổng nghiêm trọng này.
Trong bối cảnh xuất hiện thông tin hacker đang lợi dụng các lỗ hổng này để xâm nhập website, một số cơ quan chính phủ tại Hà Lan và Phần Lan đã chủ động đưa website ngoại tuyến để phòng ngừa, trước khi bản sửa lỗi được phát hành.
PHP là công nghệ nền tảng của một phần lớn website trên Internet, làm dấy lên lo ngại rằng rất nhiều website có thể trở thành mục tiêu tấn công.
“PHP hiện diện ở khắp nơi. Nó âm thầm vận hành các website sử dụng WordPress, Drupal, Joomla và Magento, nền tảng lưu trữ web dùng chung, bảng điều khiển quản trị và rất nhiều phần mềm thậm chí không công bố rằng sử dụng PHP ở bên trong”, công ty an ninh mạng Huntress viết trong một bài đăng trên blog.
Dane Knecht, Giám đốc công nghệ của Cloudflare - nhà cung cấp dịch vụ bảo mật web và điện toán đám mây, cho biết các cuộc tấn công đã bắt đầu xuất hiện. Cloudflare đang cập nhật các quy tắc tường lửa để tạm thời giảm thiểu rủi ro.
“Chúng tôi đang ghi nhận những cuộc tấn công đầu tiên và cập nhật các biện pháp giảm thiểu khi xuất hiện những cách thức khai thác mới. Đây chỉ là giải pháp tạm thời. Hãy cài đặt bản vá ngay khi PHP phát hành bản cập nhật”, ông Dane Knecht viết trên mạng xã hội X.
Wordfence, đơn vị cung cấp plugin bảo mật dành cho các trang web WordPress, cho biết tất cả website WordPress đều hoạt động trên máy chủ có cài đặt PHP. Wordfence cảnh báo rằng các bản cập nhật tự động của WordPress sẽ không tự động khắc phục lỗ hổng nói trên, đồng thời khuyến nghị chủ website xác định đơn vị hoặc cá nhân chịu trách nhiệm cập nhật PHP trên hệ thống của mình.
Các cơ quan an ninh mạng tại châu Âu, Úc, Nhật Bản và Anh kêu gọi người dùng PHP cập nhật phần mềm ngay lập tức hoặc tạm thời đưa website ngoại tuyến cho đến khi có thể cài đặt bản vá bảo mật. Cơ quan an ninh mạng Hà Lan cũng phải tạm ngừng hoạt động website của mình, đồng thời cho biết đây là biện pháp phòng ngừa trước các lỗ hổng vừa được phát hiện.
Các quan chức cho biết mọi phiên bản PHP từ 5 trở đi đều có khả năng bị ảnh hưởng, dù nhóm phát triển PHP chưa công bố cụ thể những bản nào thực sự tồn tại lỗ hổng.
PHP - phần mềm rất quan trọng với Internet
PHP là ngôn ngữ lập trình được sử dụng để vận hành website. Khi người dùng mở một trang web, máy chủ chạy PHP sẽ xử lý và tập hợp nội dung, sau đó gửi đến trình duyệt của người dùng. Đây là phần mềm miễn phí, có mã nguồn mở và được duy trì bởi cộng đồng tình nguyện viên.
PHP cũng là một trong những công nghệ được sử dụng rộng rãi nhất trên Internet. Theo W3Techs - công ty theo dõi công nghệ web, PHP vận hành khoảng 75% số website có thể xác định được ngôn ngữ lập trình sử dụng.
PHP là nền tảng phía sau WordPress, hệ thống quản lý nội dung đang được sử dụng trên khoảng 43% tổng số website toàn cầu, từ blog cá nhân, trang web doanh nghiệp nhỏ đến cổng thông tin chính phủ, cửa hàng trực tuyến và trang tin tức.
Automattic, công ty đứng sau WordPress.com, cho biết: “Chúng tôi không bình luận về chi tiết các vấn đề bảo mật, nhưng đội ngũ đã sẵn sàng và đang phối hợp với nhóm bảo mật PHP để bảo đảm quá trình cập nhật diễn ra suôn sẻ”.
Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo những lỗ hổng này có thể mở đường cho các cuộc tấn công nhắm vào hàng triệu máy chủ, bởi rất nhiều website cùng dựa vào một nền tảng phần mềm này. Thay vì nhắm vào từng nạn nhân riêng lẻ, hacker có thể quét Internet để tìm các hệ thống đang chạy phiên bản PHP có lỗ hổng.
Lukasz Olejnik, nghiên cứu viên cao cấp thỉnh giảng tại Đại học King's College London (Anh), cho biết các chiến dịch tấn công mạng có sự hỗ trợ của AI đang gia tăng những tuần gần đây, có thể khiến mối đe dọa trở nên nghiêm trọng hơn.
“Quy mô của vấn đề là rất lớn. Với sự hỗ trợ của AI, việc khai thác lỗ hổng có thể diễn ra gần như tức thì và trên diện rộng”, Lukasz Olejnik nói.
Nguy cơ đặc biệt lớn với các website nhỏ do cá nhân hoặc tổ chức có nguồn lực kỹ thuật hạn chế vận hành. Những website này thường sử dụng dịch vụ lưu trữ web dùng chung, trong đó khách hàng không trực tiếp quản lý các máy chủ nền tảng.
Theo các chuyên gia bảo mật, những website như vậy có thể mất nhiều thời gian hơn để cài đặt bản vá và tiếp tục đối mặt với nguy cơ tấn công ngay cả khi bản sửa lỗi đã được phát hành.
Nhiều website đồng loạt ngừng hoạt động
Tại Hà Lan, nhiều tổ chức đã làm theo Trung tâm An ninh mạng quốc gia, chủ động đưa các website phục vụ công chúng ngoại tuyến. Những đơn vị bị ảnh hưởng gồm Cảng Rotterdam, cổng thông tin chính phủ Overheid.nl, Liên đoàn Bóng đá Hà Lan (KNVB), website của 5 đảng chính trị lớn nhất nước này và một số bệnh viện.
Kombit, hãng cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin cho các chính quyền địa phương tại Đan Mạch, cho biết đã đóng một số dịch vụ, gồm cả nền tảng liên lạc giữa nhà trường và gia đình trên phạm vi toàn quốc, theo Reuters.
Tình trạng gián đoạn diễn ra trên diện rộng hơn tại Phần Lan. Valtori - đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin cho chính phủ - nói các dịch vụ mạng công cộng của chính phủ đã tạm thời ngoại tuyến như biện pháp phòng ngừa.
Bộ Nội vụ Pháp thông báo đã tạm thời đưa các website hành chính của chính quyền địa phương ngoại tuyến trong thời gian chờ bản sửa lỗi bảo mật.
Cơ quan An ninh mạng và An ninh hạ tầng Mỹ (CISA) chưa phản hồi các email đề nghị bình luận.