Đồng Nai đẩy nhanh hoàn thiện quy hoạch các trung tâm logistics quy mô trên 100 ha
Đồng Nai đang đẩy nhanh việc hoàn thiện quy hoạch các trung tâm logistics quy mô trên 100 ha; phục vụ hàng hóa hàng không có yêu cầu giao nhận nhanh, hàng công nghệ cao, linh kiện điện tử, dược phẩm, vaccine và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII năm 2026 ngày 22/10, Sở Công Thương thành phố Đồng Nai đề xuất phát triển hệ sinh thái logistics đa phương thức gắn với sân bay quốc tế Long Thành, kết nối cảng biển, khu công nghiệp và các vùng sản xuất để giảm chi phí, nâng sức cạnh tranh hàng hóa.
Chi phí logistics cao, hạ tầng kết nối còn điểm nghẽn
Theo Sở Công Thương thành phố Đồng Nai, logistics đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, nhất là khi chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đòi hỏi giao hàng nhanh, tối ưu chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn phát triển xanh.
Đồng Nai có lợi thế về công nghiệp, xuất nhập khẩu và vị trí kết nối giữa Đông Nam Bộ với Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, sân bay quốc tế Long Thành, hệ thống cảng biển Cái Mép - Thị Vải, cảng Phước An cùng các tuyến cao tốc và đường vành đai tạo điều kiện hình thành mạng lưới vận tải hàng hóa quy mô lớn.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP thành phố Đồng Nai tăng 10,01% so với cùng kỳ năm trước. Địa phương duy trì hoạt động của 44 khu công nghiệp và 12 cụm công nghiệp, với tỷ lệ lấp đầy bình quân trên 86%.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt hơn 27 tỷ USD, tăng 8,5%. Khối lượng hàng hóa luân chuyển qua địa bàn đạt khoảng 75 triệu tấn, tăng 11,2%. Doanh thu vận tải và kho bãi tăng 11,03%.
Những con số này cho thấy nhu cầu vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa tiếp tục tăng. Tuy nhiên, năng lực kết nối giữa các đầu mối giao thông chưa theo kịp yêu cầu phát triển.
Theo báo cáo, chi phí logistics của doanh nghiệp trên địa bàn và toàn vùng phía Nam hiện dao động khoảng 14-16% GDP, trong khi mức bình quân thế giới được dẫn là 10,6%. Khoảng cách này tạo áp lực lên chi phí sản xuất, giá thành và khả năng cạnh tranh của hàng hóa.
Nguyên nhân chủ yếu là tình trạng ùn tắc cục bộ tại một số tuyến đường kết nối, sự thiếu đồng bộ giữa vận tải đường bộ với đường thủy nội địa và đường sắt. Hệ thống kho bãi cũng còn phân tán, chưa hình thành mạng lưới dịch vụ liên thông với các khu công nghiệp, cảng biển và sân bay.
Đây là điểm nghẽn cần giải quyết trước khi lợi thế hạ tầng chuyển thành hiệu quả kinh tế thực tế. Nếu hàng hóa vẫn phụ thuộc lớn vào đường bộ, kho bãi thiếu kết nối và các khâu vận chuyển hoạt động riêng lẻ, việc bổ sung đầu mối giao thông chưa chắc giúp giảm đáng kể chi phí logistics của doanh nghiệp.
Tại hội nghị, Sở Công Thương Đồng Nai đề xuất phát triển hệ sinh thái logistics lấy sân bay Long Thành làm hạt nhân, kết nối với cảng biển, cảng cạn, trung tâm kho vận và các khu công nghiệp. Mục tiêu không chỉ là vận chuyển hàng hóa đến sân bay mà còn tổ chức đồng bộ các khâu gom hàng, bảo quản, phân loại, chế biến, phân phối và xuất khẩu.
Đề xuất trung tâm logistics hơn 100 ha, kết nối đường bộ, thủy và đường sắt
Một trong những giải pháp trọng tâm là quy hoạch không gian logistics phụ trợ quanh sân bay Long Thành. Đồng Nai đang đẩy nhanh việc hoàn thiện quy hoạch các trung tâm logistics quy mô trên 100 ha, phục vụ hàng hóa hàng không có yêu cầu giao nhận nhanh, hàng công nghệ cao, linh kiện điện tử, dược phẩm, vaccine và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Địa phương cũng đề xuất phát triển các khu cảng cạn (ICD), kho bãi và trung tâm hậu cần vệ tinh tại khu vực cảng Phước An, Trảng Bom - Bàu Cạn. Các đầu mối này được kỳ vọng đảm nhiệm chức năng tập kết, trung chuyển và phân phối hàng hóa cho Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.
Song song với quy hoạch kho vận, Đồng Nai kiến nghị đẩy nhanh tiến độ các tuyến giao thông kết nối quan trọng, trong đó có cao tốc Bến Lức - Long Thành, Vành đai 3 và Vành đai 4 TP.HCM. Đây là những tuyến có vai trò mở rộng khả năng vận chuyển hàng hóa giữa các khu công nghiệp, sân bay, cảng biển và vùng sản xuất.
Địa phương cũng đề xuất nâng cấp, nạo vét luồng sông Đồng Nai, Nhà Bè và Thị Vải để phục vụ tàu hàng có trọng tải phù hợp, tăng khả năng trung chuyển nông sản từ Đồng bằng sông Cửu Long về các kho lạnh tại Đồng Nai. Đồng thời, kiến nghị sớm triển khai dự án đường sắt chuyên dụng kết nối Trảng Bom - Long Thành - cảng Cái Mép.
Về dài hạn, việc kết hợp đường bộ, đường thủy, đường sắt và hàng không có thể giúp phân bổ luồng hàng hợp lý hơn, giảm áp lực lên đường bộ và hạn chế những khâu trung chuyển không cần thiết. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào tiến độ đầu tư, khả năng kết nối thực tế giữa các phương thức vận tải và nhu cầu sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp.
Ngoài hạ tầng, Đồng Nai đề xuất xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu logistics liên vùng, kết nối cơ quan hải quan, đơn vị quản lý sân bay, cảng biển, chủ hàng và doanh nghiệp vận tải. Các công nghệ như quản trị kho tự động, thông quan điện tử liên thông và theo dõi hàng hóa theo thời gian thực được kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi.
Nguồn nhân lực cũng là vấn đề được đặt ra. Đồng Nai cần tăng cường liên kết giữa các trường đại học, cao đẳng với tổ chức logistics quốc tế để đào tạo nhân lực chuyên sâu về vận tải hàng không, quản trị kho thông minh và thương mại điện tử. Nhu cầu nhân lực chất lượng cao có thể vượt 20.000 người khi sân bay Long Thành vận hành ở công suất tối đa.
Sở Công Thương Đồng Nai kiến nghị Bộ Công Thương hỗ trợ phát triển hạ tầng và dịch vụ logistics gắn với sân bay Long Thành. Đồng thời, địa phương mong muốn các tỉnh, thành phía Nam tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, đưa nông sản, thủy sản và các mặt hàng có lợi thế vào mạng lưới logistics của Đồng Nai để xuất khẩu.
Bài toán đặt ra không chỉ là xây dựng thêm kho bãi hay mở rộng các tuyến giao thông, mà là tổ chức được dòng hàng xuyên suốt từ nơi sản xuất đến thị trường tiêu thụ. Sân bay Long Thành chỉ có thể phát huy đầy đủ vai trò khi được kết nối hiệu quả với cảng biển, khu công nghiệp, vùng nguyên liệu và hệ thống phân phối.
Nếu giải quyết được những điểm nghẽn này, Đồng Nai có cơ hội phát triển thành đầu mối logistics đa phương thức, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp toàn vùng phía Nam giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.