DeepSeek, MiniMax hoàn tất đăng kí xuất khẩu AI giữa lúc Trung Quốc siết quản lý
CCTV cho biết các biện pháp được đề xuất nhằm xác lập ranh giới quản lý rõ ràng hơn, chứ không nhằm ngăn cản hoạt động xuất khẩu công nghệ AI của Trung Quốc.
DeepSeek và MiniMax được Trung Quốc phê duyệt để triển khai mô hình AI ở nước ngoài
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, DeepSeek và MiniMax đã hoàn tất thủ tục đăng ký xuất khẩu, đồng thời tiếp tục phát hành mã nguồn mở và triển khai hoạt động cấp phép sử dụng ở nước ngoài. Thông tin được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc có động thái tăng cường giám sát việc chuyển giao công nghệ AI ra nước ngoài.
Tối 22/10, Yuyuan Tantian, tài khoản mạng xã hội có ảnh hưởng liên hệ với Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), cho biết DeepSeek và MiniMax đã hoàn tất thủ tục đăng kí theo yêu cầu của cơ quan chức năng. Trước đó một tuần, Trung Quốc đề xuất bổ sung các biện pháp kiểm soát và cấm xuất khẩu với 23 công nghệ liên quan đến AI, bao gồm mô hình ngôn ngữ lớn, tác tử AI và cụm máy tính.
Dự thảo do Bộ Thương mại cùng Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc công bố đi kèm yêu cầu đăng ký tạm thời với các giao dịch xuất khẩu công nghệ thuộc diện điều chỉnh. Yêu cầu này được áp dụng từ ngày 16/10, trong khi các sửa đổi của danh mục vẫn đang được lấy ý kiến.
Những động thái này làm dấy lên câu hỏi liệu Bắc Kinh có đang hạn chế các doanh nghiệp AI Trung Quốc mở rộng ra thị trường quốc tế hay không, nhất là khi các mô hình AI có trọng số mở của nước này ngày càng được sử dụng rộng rãi trên thế giới.
Tuy nhiên, bài đăng của Yuyuan Tantian khẳng định các biện pháp được đề xuất nhằm xác định rõ hơn những giới hạn trong quản lý, chứ không nhằm ngăn cản hoạt động xuất khẩu công nghệ AI của Trung Quốc.
“Nói đơn giản, các công ty AI vẫn có thể tiếp tục thương mại hóa sản phẩm như bình thường. Khi các biện pháp liên quan chính thức được triển khai, đại đa số công nghệ AI vẫn được phép xuất khẩu tự do”, Yuyuan Tantian cho biết.
Tài khoản liên hệ với CCTV thừa nhận có những suy đoán ở nước ngoài về khả năng Trung Quốc thay đổi lập trường với AI mã nguồn mở. Trung Quốc vốn ủng hộ cách tiếp cận này và xem đây là lựa chọn thay thế cho mô hình AI đóng, vốn được nhiều doanh nghiệp AI Mỹ áp dụng.
Tuy nhiên, Yuyuan Tantian nhấn mạnh việc DeepSeek và MiniMax được chấp thuận thực hiện các thủ tục liên quan cho thấy Trung Quốc vẫn duy trì lập trường “khuyến khích sự cởi mở”, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp “bình tĩnh trước các quy định mới”.
Cả hai công ty đều công bố những cập nhật lớn theo hướng mã nguồn mở trong những ngày gần đây. DeepSeek đã nâng cấp mô hình V4.1 Flash và công khai khung phần mềm suy luận do công ty tự phát triển. Khung phần mềm này hỗ trợ quá trình mô hình AI xử lý thông tin và tạo câu trả lời. Trong khi đó, MiniMax công bố mã nguồn mở mô hình M3.1 hôm 23/10.
Các yêu cầu đăng ký áp dụng với những giao dịch chuyển giao quyền sở hữu công nghệ, thỏa thuận cấp phép sử dụng công nghệ ở nước ngoài, cũng như những thay đổi về quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát có liên quan đến các thực thể nước ngoài. Doanh nghiệp phải đăng ký các giao dịch thuộc diện điều chỉnh với Bộ Thương mại Trung Quốc trước khi tiến hành.
Theo Yuyuan Tantian, giới chức Trung Quốc đã bắt đầu chuẩn bị các quy định được đề xuất từ nửa đầu năm 2026. Trong quá trình xây dựng dự thảo, họ tham khảo ý kiến của các viện nghiên cứu, hiệp hội ngành nghề và những doanh nghiệp hàng đầu trước khi công bố văn bản.
Yuyuan Tantian cho biết Trung Quốc muốn phân biệt rõ giữa việc chuyển giao công nghệ AI nền tảng ra nước ngoài, vốn sẽ bị kiểm soát chặt chẽ vì lý do an ninh quốc gia, và việc cung cấp dịch vụ AI thương mại ở nước ngoài - hoạt động mà nước này vẫn khuyến khích.
Nhận định trên phù hợp với phát biểu của người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc tuần trước. Người này cho biết việc người dùng nước ngoài tiếp cận các mô hình AI Trung Quốc thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), trang web chính thức và ứng dụng di động sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu được đề xuất.
Với việc công khai mã nguồn công nghệ AI, người phát ngôn Bộ Thương mại cho biết Trung Quốc sẽ áp dụng cơ chế “cấp phép tự động” theo quy trình rút gọn, nhanh đến mức có thể thực hiện việc thông báo và xuất khẩu ngay lập tức.
“Trung Quốc không đi theo con đường của Mỹ”
Bắc Kinh tăng cường cơ chế kiểm soát xuất khẩu công nghệ trong bối cảnh Mỹ cân nhắc thêm các biện pháp hạn chế khả năng Trung Quốc tiếp cận công nghệ tiên tiến của Mỹ. Những đề xuất này bao gồm các dự luật quan trọng tại Quốc hội Mỹ, nhằm siết chặt hơn nữa hoạt động xuất khẩu chip bán dẫn tiên tiến và thiết bị sản xuất chip.
Hôm 20/10, Bộ An ninh Nội địa Mỹ cũng yêu cầu tất cả cơ quan dân sự liên bang gỡ DeepSeek và các công cụ bên thứ ba được xây dựng dựa trên công nghệ này khỏi hệ thống của mình, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia. Trung Quốc chỉ trích động thái này là mang tính phân biệt đối xử.
Trong bài đăng, Yuyuan Tantian phân biệt cách tiếp cận của Mỹ và Trung Quốc với hoạt động kiểm soát xuất khẩu, cho rằng Trung Quốc “không đi theo con đường” của Mỹ, vốn sử dụng các biện pháp như vậy để cô lập đối thủ cạnh tranh và duy trì vị thế dẫn đầu công nghệ trên toàn cầu.
“Việc sửa đổi quy định của chúng tôi là một quy trình thông thường, được thực hiện theo luật pháp và quy định hiện hành”, Yuyuan Tantian tuyên bố, đồng thời cho rằng động thái đó cũng sẽ giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.