Apple phản đối MacBook Pro màn hình cảm ứng trong 2 thập niên, vì sao?

Các lãnh đạo Apple từ lâu thường có tiền lệ bác bỏ một dòng sản phẩm mới cho đến khi công ty sẵn sàng tham gia thị trường đó. Điều này từng xảy ra với smartphone cách đây hai thập niên, máy tính bảng trong thập niên tiếp theo và một lần nữa với ba sản phẩm lớn trong năm nay là laptop giá rẻ, điện thoại gập, loa tích hợp màn hình.

Trong phần lớn trường hợp, có thể dễ dàng nhận ra Apple chỉ đang nói những điều không phản ánh ý định thực sự của mình. Khi còn là giám đốc điều hành (CEO), Steve Jobs từng hạ thấp khả năng Apple tham gia thị trường smartphone. Song trong bối cảnh iPod thành công vào đầu những năm 2000 và thế giới chuẩn bị bước vào cuộc cách mạng di động, rất khó tin rằng Apple thực sự đứng ngoài cuộc. Năm 2007, chiếc iPhone đầu tiên xuất hiện.

Có thể nói điều tương tự về điện thoại gập và loa tích hợp màn hình. Vấn đề không phải là Apple có tham gia những thị trường này hay không, mà chỉ là khi nào.

Apple từng phản đối laptop màn hình cảm ứng

Còn một dòng sản phẩm khác mà Apple từng phản đối đầy kiên quyết: Laptop có màn hình cảm ứng.

Steve Jobs gọi loại máy tính này là sản phẩm có thiết kế công thái học rất tệ, tức cách bố trí và sử dụng không phù hợp với cơ thể con người. Sau khi trở thành CEO, Tim Cook so sánh việc kết hợp máy tính bảng với máy tính cá nhân (PC) chẳng khác nào ghép chiếc máy nướng bánh mì với tủ lạnh. Phil Schiller, người từng phụ trách tiếp thị lâu năm của Apple, thậm chí còn cười nhạo ý tưởng này. Craig Federighi, người đứng đầu bộ phận phần mềm của Apple, cho rằng giao diện cảm ứng không phù hợp. Ngay cả John Ternus, tân CEO Apple, cũng bác bỏ ý tưởng đó chỉ vài năm trước.

Song, giờ là tháng 10.2026. Sau khi đẩy nhanh quá trình phát triển cách đây 4 năm, Apple sẽ giới thiệu chiếc máy Mac đầu tiên có màn hình cảm ứng trong sự kiện trải nghiệm sản phẩm Pro and Tell tại thành phố Los Angeles (Mỹ), diễn ra lúc 0 giờ ngày 29/10 theo giờ Việt Nam. Đó là phiên bản cao cấp hơn của MacBook Pro, có thiết kế tương tự các mẫu hiện tại nhưng nhẹ hơn, đồng thời được trang bị màn hình OLED có độ tương phản cao. Đây cũng là lần đầu công nghệ OLED xuất hiện trên máy Mac. MacBook Pro màn hình cảm ứng OLED còn tích hợp Dynamic Island, khu vực hiển thị tương tác vốn quen thuộc với người dùng iPhone.

Sản phẩm sẽ có hai kích thước màn hình 14 inch và 16 inch, với mức giá cao hơn đáng kể so với các mẫu MacBook Pro hiện tại (có giá khởi điểm từ 2.499 USD).

Không phải ngẫu nhiên mà Steve Jobs bắt đầu chỉ trích ý tưởng đưa màn hình cảm ứng lên máy Mac vào năm 2010. Đó cũng chính là năm chiếc iPad đầu tiên được bán ra. Tim Cook tiếp tục phản đối ý tưởng này khi hoạt động kinh doanh máy tính bảng của Apple ngày càng phát triển.

Suy cho cùng, Apple có lợi khi khách hàng mua cả Mac lẫn iPad. Việc không đưa giao diện cảm ứng lên Mac, đồng thời hạn chế khả năng iPad thay thế hoàn toàn laptop, giúp Apple duy trì sự khác biệt giữa hai dòng sản phẩm.

Trong thời gian dài, Apple bảo vệ sự tách biệt này bằng cách viện dẫn yếu tố công thái học và lợi ích của việc thiết kế hai hệ điều hành riêng biệt. Tuy nhiên, thật khó phủ nhận sức hấp dẫn của một chiếc iPad có thể chạy các ứng dụng Mac và hỗ trợ đa nhiệm theo cách tương tự macOS. Với iPadOS 26, Apple đã tiến gần hơn đến khả năng đa nhiệm như vậy.

Điều tương tự cũng đúng với máy Mac có màn hình cảm ứng, cho phép người dùng cuộn trang, chụm ngón tay để phóng to hoặc thu nhỏ, di chuyển nội dung và vuốt trực tiếp trên màn hình.

May mắn thay, Apple hiện nhận ra rằng hãng có thể bán máy Mac màn hình cảm ứng mà không nhất thiết làm ảnh hưởng đến doanh số iPad, thậm chí còn có thể thu hút thêm khách hàng mới. Apple vẫn có thể tạo sự khác biệt giữa Mac và iPad thông qua phần mềm, hiệu năng, thời lượng pin và tính linh hoạt.

Thiết kế mỏng nhẹ, ưu tiên thao tác cảm ứng của iPad giúp thiết bị thực hiện những công việc và đến những nơi mà máy Mac khó đáp ứng. Ngược lại, thân máy lớn hơn, bàn phím tích hợp và hệ điều hành có khả năng xử lý công việc phức tạp hơn khiến máy Mac phù hợp hơn với những tác vụ đòi hỏi nhiều sức mạnh.

Trong nội bộ Apple, cả Tim Cook và John Ternus đều cho rằng khách hàng bắt đầu mong đợi máy Mac có màn hình cảm ứng. Tuy nhiên, đội ngũ thiết kế công nghiệp của công ty vẫn phản đối ý tưởng này. Giải pháp dung hòa là tạo ra thiết bị cho phép sử dụng cảm ứng nhưng không phải phương thức điều khiển chính.

MacBook Pro cảm ứng sẽ thay đổi cách sử dụng máy Mac ra sao?

Đáng chú ý, Apple vẫn chưa giải quyết được vấn đề công thái học mà Steve Jobs từng đề cập nhiều năm trước. Người dùng vẫn phải đưa tay lên chạm vào màn hình dựng đứng. Theo trải nghiệm của Mark Gurman – nhà báo công nghệ nổi tiếng của hãng tin Bloomberg, thao tác này có thể gây khó chịu chỉ sau vài giây. Vì vậy, quyết định đảo ngược quan điểm của Apple dường như liên quan nhiều hơn đến doanh thu và tiếp thị, chứ không phải nhờ đột phá công nghệ nào đó.

Khi Apple quyết định phát triển máy Mac cảm ứng, mảng máy tính và máy tính bảng của hãng đang đạt doanh số tăng mạnh nhờ các biện pháp làm việc tại nhà trong đại dịch COVID-19. Kết hợp với sự quan tâm ngày càng lớn của khách hàng và nhu cầu nâng cấp thiết bị nhờ những chip do Apple tự thiết kế, đà tăng trưởng này củng cố niềm tin rằng máy Mac sẽ tiếp tục là một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của hãng trong nhiều thập niên tới.

Apple cần duy trì đà tăng trưởng đó và màn hình cảm ứng là bước đi tiếp theo khá rõ ràng. Hãng cũng nhận ra rằng việc khiến máy Mac và iPad có nhiều điểm tương đồng hơn có thể giúp người dùng chuyển đổi giữa hai thiết bị dễ dàng hơn, qua đó khuyến khích họ mua cả hai thay vì chỉ chọn một.

Do đó, tại sự kiện trong tuần này, Apple sẽ nhấn mạnh rằng MacBook Pro mới vẫn là laptop truyền thống, chỉ được bổ sung màn hình cảm ứng chứ không phải sự kết hợp giữa Mac và iPad.

Thay vào đó, cảm ứng sẽ là phương thức nhập liệu bổ sung, được sử dụng khi phù hợp, bên cạnh bàn phím và Trackpad vốn vẫn giữ vai trò trung tâm trong trải nghiệm sử dụng laptop.

Để thực hiện điều đó, Apple đang điều chỉnh macOS Golden Gate nhằm giúp hệ điều hành trở nên thuận tiện hơn khi thao tác bằng ngón tay. Phần mềm sẽ có giao diện linh hoạt, tự điều chỉnh dựa trên cách người dùng tương tác trước đó. Hệ thống sẽ hiển thị các nút điều khiển phù hợp tùy theo việc người dùng vừa chạm vào màn hình hay sử dụng Trackpad.

Khi chạm vào một nút, người dùng cũng có thể gọi ra một menu ngay xung quanh vị trí ngón tay. Thanh Dock và Menu cũng được tối ưu hóa cho thao tác cảm ứng. Mục tiêu là giúp người dùng chuyển đổi giữa chạm trực tiếp trên màn hình và điều khiển bằng con trỏ, nhấp chuột mà không phải suy nghĩ nhiều về phương thức đang sử dụng.

Màn hình OLED giúp Apple tăng giá bán MacBook Pro như thế nào?

Một yếu tố khác là việc chuyển sang màn hình OLED và tác động của công nghệ này đến doanh thu. So với màn hình mini-LED trên các mẫu MacBook hiện tại, màn hình OLED mới cho màu đen sâu hơn và độ tương phản tốt hơn. Công nghệ này làm tăng chi phí sản xuất, nhưng cũng tạo cơ hội để Apple bán máy với giá cao hơn.

Chiến lược này tương tự thời điểm Apple giới thiệu MacBook Pro Retina năm 2012, cung cấp một lựa chọn cao cấp hơn những mẫu máy đầu bảng hiện có. Bằng cách tạo thêm phân khúc sản phẩm cao cấp, Apple có thể nâng giá bán trung bình của máy Mac.

Dĩ nhiên, Apple đang bước vào một thị trường mà màn hình cảm ứng vẫn chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ trong tổng doanh số laptop. Lenovo, Dell, HP và các hãng khác đã cung cấp laptop màn hình cảm ứng trong hơn một thập niên, nhưng loại thiết bị này chỉ chiếm khoảng 20 -25% tổng lượng máy xuất xưởng.

Lý do khá đơn giản: Cảm ứng là tính năng hữu ích nhưng không thực sự thiết yếu. Bàn phím và Trackpad (hay touchpad) vẫn là phương thức điều khiển máy tính lý tưởng, và phần lớn người dùng có thể hoàn thành công việc mà không cần chạm vào màn hình.

Cảm ứng hữu ích khi cuộn trang, phóng to hoặc thao tác với nội dung. Tuy nhiên, Mark Gurman không cho rằng Apple sẽ làm thay đổi căn bản cách mọi người sử dụng laptop. Với phần lớn người mua MacBook, đây có thể chỉ là tính năng được sử dụng thỉnh thoảng, thậm chí không bao giờ dùng đến.

Ở khía cạnh này, màn hình cảm ứng khiến Mark Gurman nhớ đến Touch Bar, thanh điều khiển cảm ứng Apple giới thiệu cách đây một thập niên. Đó là tính năng được đưa vào nhằm tạo thêm điểm nhấn tiếp thị và thúc đẩy doanh số, nhưng không mang lại lợi ích thực sự đáng kể.

Song khác với Touch Bar, vốn thay thế những phím điều khiển vật lý quen thuộc và cuối cùng bị loại bỏ, màn hình cảm ứng bổ sung chức năng mới mà không lấy đi bất cứ tính năng nào. Vì vậy, ngay cả khi không giúp sản phẩm thu hút thêm nhiều khách hàng, Mark Gurman cho rằng màn hình cảm ứng vẫn sẽ tồn tại lâu dài trên máy Mac.

MacBook Pro màn hình cảm ứng cũng là ví dụ mới nhất cho thấy Apple đang bổ sung những dòng sản phẩm mà hãng đã bỏ trống trong nhiều năm.

Hồi tháng 3/2026, Apple tham gia thị trường laptop giá rẻ với MacBook Neo, hiện có giá 699 USD. Động thái này đảo ngược quan điểm lâu nay của hãng về việc không cạnh tranh ở phân khúc giá thấp của thị trường PC.

Trong tháng 10, Apple giới thiệu HomeView, màn hình điều khiển nhà thông minh đầu tiên của hãng, đồng thời bắt đầu bán iPhone Duo - chiếc iPhone gập đầu tiên. Trước đây, Apple từng tỏ thái độ hoài nghi với cả hai dòng sản phẩm này.

Đáng chú ý, HomeView, iPhone Duo và MacBook Pro màn hình cảm ứng đều xuất hiện trong những tuần đầu tiên John Ternus đảm nhiệm vị trí CEO Apple, dù rõ ràng các sản phẩm này đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước dưới thời Tim Cook.

Những đợt ra mắt cho thấy Apple đang trở nên linh hoạt hơn, sẵn sàng xem xét lại các quyết định trước đây thay vì cố buộc cả ngành công nghiệp phải đi theo cách tiếp cận của mình.

Tuy nhiên, sự linh hoạt mới này cũng tạo ra một vấn đề: Danh mục máy Mac của Apple sẽ trở nên phức tạp hơn đôi chút.

Hiện tại, Apple sẽ có MacBook Neo; MacBook Air 13 inch và 15 inch; MacBook Pro 14 inch thuộc phân khúc cơ bản; các mẫu MacBook Pro 14 inch và 16 inch có hiệu năng cao hơn; cùng MacBook Pro mới với màn hình cảm ứng OLED.

Đến một thời điểm nào đó, Apple có thể đơn giản hóa danh mục sản phẩm bằng cách hợp nhất các dòng MacBook Pro cao cấp có và không có màn hình cảm ứng. Hãng từng làm điều tương tự với MacBook Pro Retina vào đầu nhiệm kì của Tim Cook: Ra mắt mẫu máy này ở phân khúc cao cấp, sau đó hợp nhất các dòng sản phẩm vài năm sau khi chi phí giảm xuống.

MacBook Neo rõ ràng có vị trí riêng trong danh mục sản phẩm, tương tự dòng MacBook Air.

Vấn đề phức tạp nằm ở MacBook Pro 14 inch sử dụng chip M-series thông thường. Do được nhiều người ưa chuộng, mẫu máy này vẫn còn một lộ trình phát triển dài phía trước. Theo kế hoạch sản phẩm, Apple dự kiến ra mắt phiên bản thiết kế lại vào năm 2027, đồng thời giới thiệu phiên bản sử dụng chip M6 nhưng giữ nguyên thiết kế hiện tại hôm 29/10.

Xét về chức năng, mẫu máy này không khác biệt quá nhiều so với MacBook Air có giá cao hơn. Tuy nhiên, thương hiệu MacBook Pro và khoảng cách giá so với các phiên bản Pro cao cấp hơn vẫn có sức nặng đáng kể.

Nếu MacBook Pro màn hình cảm ứng thành công, Apple cuối cùng có thể sẽ mở rộng công nghệ này ra toàn bộ danh mục máy Mac, thậm chí tạo thêm những phiên bản cao cấp hơn của các dòng máy khác, cho đến khi chi phí giảm đủ để hãng tinh giản các dòng sản phẩm.

Apple hiện cũng thử nghiệm phiên bản màn hình OLED của MacBook Air và iMac, nhưng những sản phẩm này chưa sớm xuất hiện. Một mẫu iMac mới không sử dụng màn hình OLED sẽ ra mắt trong tuần này, trong khi MacBook Air phiên bản nâng cấp nhưng vẫn dùng màn hình không phải OLED dự kiến xuất hiện vào đầu năm 2027.

Dù thế nào, nếu MacBook Pro mới đạt kết quả tích cực, chúng ta có thể hình dung một tương lai không quá xa, mọi máy Mac có màn hình đều hỗ trợ thao tác cảm ứng.

Sơn Vân