Phi hành gia Artemis II từng sợ không về được Trái đất
Reid Wiseman - phi hành gia chỉ huy sứ mệnh Artemis II của NASA - từng thoáng lo sợ rằng bản thân cùng phi hành đoàn không bao giờ có thể trở về nhà sau hành trình quanh Mặt trăng do bay vượt quá điểm quay đầu dự kiến.
Chia sẻ trên được ông đưa ra tại sự kiện Starmus VIII tôn vinh những thành tựu trong lĩnh vực khoa học, khám phá và sáng tạo diễn ra vào cuối tháng 10.
Phi hành đoàn lẽ ra phải đạt đến khoảng cách 219.667 hải lí (406.823 km) so với hành tinh quê hương - khoảng cách xa nhất mà con người từng đạt đến - trước khi quay đầu về Trái đất vào ngày thứ 6 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày.
Thế nhưng đồng hồ đo quãng đường trên tàu vũ trụ Integrity tiếp tục nhảy số khi họ lao qua điểm dự kiến trở về, khiến Wiseman lo sợ đã có điều gì đó cực kì tồi tệ xảy ra.
“Trung tâm điều khiển sứ mệnh tại Houston thông báo với chúng tôi rằng khoảng cách tối đa so với Trái Đất sẽ là 219.667 hải lí. Đây là khoảng cách xa nhất mà chúng tôi dự kiến đạt đến. Tôi theo dõi con số này và khi thấy đồng hồ chạm mốc 219.667 thì tôi nghĩ rằng thật tuyệt vời, con số tiếp theo sẽ là 219.666 – nghĩa là chúng tôi sắp về nhà. Vậy mà khoảng 3 phút sau tôi lại thấy 219.668 thay vì 219.666. Con số tăng lên, thật kì lạ. Rồi lại 3 phút, đồng hồ nhảy lên 219.669. Khoảnh khắc đó khiến tôi thực sự sợ hãi vì nghĩ rằng tàu đã đi quá xa, chúng tôi sẽ chẳng bao giờ có thể trở về nhà được nữa. Tôi đã vô cùng hoảng sợ”, ông kể lại.
May mắn thay, cuối cùng Wiseman cũng thấy con số trên đồng hồ đo bắt đầu giảm xuống. Lúc đó 2 phi hành gia Victor Glover và Christina Koch đang ở bên cửa sổ thực hiện nhiệm vụ quan sát Mặt trăng, còn phi hành gia Jeremy Hansen gửi báo cáo về trung tâm điều khiển. Vì vậy khoảnh khắc sợ hãi của người chỉ huy sứ mệnh không bị ai hay biết.
Lúc thấy con số về 219.668, ông mới thông báo tàu đang quay về. Cả phi hành đoàn cùng reo hò.
Trả lời phỏng vấn tạp chí The Week Junior Science+Nature trước đó, Wiseman gửi lời tri ân đến đội ngũ NASA dưới Trái đất vì góp phần tạo nên thành công cho sứ mệnh. Theo ông: “Chúng tôi trở về an toàn là minh chứng cho tính nghiêm ngặt trong kỹ thuật cùng nỗ lực của đội ngũ mặt đất – những người đã chế tạo và điều khiển tàu vũ trụ suốt hành trình đến Mặt Trăng rồi quay trở về. Họ mới chính là người hùng thực sự của sứ mệnh, họ sở hữu lòng dũng cảm đáng ngưỡng mộ”.
Phi hành đoàn Artemis II khởi hành từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ) vào ngày 1/4/2026. Đây là chuyến bay có phi hành đoàn đầu tiên của tàu vũ trụ Orion, đồng thời là sứ mệnh có người lái đầu tiên bay đến Mặt trăng kể từ sau sứ mệnh Apollo 17 năm 1972. Hành trình 10 ngày đưa tàu bay vòng qua phía bên kia Mặt trăng rồi về Trái đất.
Gần như mọi khoảnh khắc về hoạt động của phi hành đoàn bên trong khoang tàu đều được phát trực tiếp đến toàn thế giới, thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng.
Sứ mệnh thành công đưa con người đến khoảng cách xa nhất – phá vỡ kỉ lục do sứ mệnh Apollo 13 thiết lập vào năm 1970, cũng như xác nhận độ tin cậy tuyệt đối của hệ thống sinh tồn cùng quy trình điều khiển ngoài không gian sâu. Đặc biệt khi tái nhập khí quyển Trái đất với vận tốc bằng 30 lần tốc độ âm thanh, lớp lá chắn phủ Orion chịu được điều kiện khắc nghiệt, giải quyết triệt để các vấn đề gặp ở sứ mệnh Artemis I.
Tuy nhiên Artemis cũng đối mặt không ít sự cố. Ngoài bay vượt quá điểm quay đầu dự kiến, khoang vệ sinh bên trong Orion ở ngày thứ 3 không thể tống chất thải ra ngoài - nghi nước tiểu đóng băng làm nghẹt đường ống thoát - khiến phi hành đoàn phải sử dụng túi thu nước tiểu dự phòng. Microsoft Outlook cũng gặp lỗi phần mềm ảnh hưởng đến công tác cập nhật tiến độ công việc.