Doanh nghiệp Nhật bồi thường cho khách hàng sau làn sóng tấn công mạng gây chấn động
Các doanh nghiệp Nhật Bản đang triển khai bồi thường cho khách hàng sau hàng loạt cuộc tấn công mạng làm gián đoạn dịch vụ trực tuyến, đồng thời làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của nền kinh tế.
GMO Internet Group, doanh nghiệp lớn cung cấp dịch vụ tài chính trực tuyến, cho biết sẽ bồi thường những thiệt hại phát sinh từ việc truy cập trái phép sau vụ tấn công mạng nhắm vào dịch vụ giao dịch ngoại hối của công ty. Ngoài ra, tất cả khách hàng sẽ nhận được 5.000 yên (32 USD) như một khoản hỗ trợ thiện chí, theo bài đăng trên blog hôm 25/10 của Giám đốc điều hành GMO Internet Group - Masatoshi Kumagai.
“Bản thân Internet đang bắt đầu gặp trục trặc nghiêm trọng”, ông Masatoshi Kumagai nói. Tập đoàn GMO Internet Group do ông điều hành, hoạt động trong nhiều lĩnh vực, gồm cả hạ tầng Internet và giao dịch tiền mã hóa.
Hôm 23/10, Nhật Bản cho biết sẽ thành lập một nhóm chuyên mô phỏng các cuộc tấn công mạng bằng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định điểm yếu trong hệ thống công nghệ. Động thái này diễn ra khi nhiều tổ chức đang khẩn trương hạn chế rủi ro từ các lỗ hổng của ngôn ngữ lập trình PHP, công nghệ nền tảng được sử dụng trên phần lớn website trên Internet.
Các doanh nghiệp Nhật Bản đang chao đảo trước những cuộc tấn công mạng. Theo các chuyên gia, AI giúp hacker tự động hóa nhiều công đoạn, từ rà quét lỗ hổng phần mềm đến xây dựng các chiến dịch lừa đảo trực tuyến. Nhờ đó, tội phạm mạng có thể hoạt động nhanh hơn, với chi phí thấp hơn và khó bị phát hiện hơn.
“Internet ngày càng bị biến thành công cụ để những kẻ xấu đe dọa và chiếm đoạt tài sản của người khác”, Masatoshi Kumagai nói.
Cổ phiếu GMO Internet Group, doanh nghiệp có giá trị vốn hóa thị trường 2,6 tỉ USD vào cuối phiên giao dịch hôm 23/10, giảm 15% xuống mức thấp nhất trong 4 tháng. Trong khi đó, chỉ số chứng khoán chuẩn của Tokyo tăng 0,5%.
Tuần trước, website của các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp tại Nhật Bản, châu Âu cùng một số nơi khác đã tạm ngừng hoạt động sau khi thông tin về hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP được công bố.
Ngày 21/10, nhóm phát triển PHP phát hành các bản cập nhật 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 và 8.2.35 để khắc phục hai lỗ hổng PHP.
Hôm 22/10, ông Matthew Prince, Giám đốc điều hành Cloudflare - nhà cung cấp dịch vụ bảo mật web và điện toán đám mây, cho biết số lượt thử khai thác lỗ hổng đã tăng vọt lên hàng triệu khi các doanh nghiệp và chính phủ triển khai bản vá, đồng thời tạm ngừng website để đề phòng rủi ro.
Hai lỗ hổng PHP được các nhà nghiên cứu gọi chung là PHP2Shell, mang mã định danh CVE-2026-109618 và CVE-2026-109619. Hai lỗi liên quan đến cách PHP xử lý dữ liệu nội bộ khi xảy ra sự cố bộ nhớ, có thể dẫn đến rò rỉ dữ liệu hoặc thực thi mã từ xa trong những điều kiện nhất định. Cụ thể, CVE-2026-109618 liên quan đến việc xử lý tình trạng hết bộ nhớ khi dữ liệu của một yêu cầu chưa được khởi tạo đầy đủ. Trong khi đó, CVE-2026-109619 liên quan đến trạng thái dữ liệu nội bộ vẫn tồn tại sau khi vùng bộ nhớ chứa dữ liệu đó đã được giải phóng. Những lỗi này có thể khiến chương trình sử dụng dữ liệu không còn hợp lệ, dẫn đến hỏng bộ nhớ và mở đường cho việc thực thi mã trái phép.
Nói dễ hiểu, máy chủ website không chỉ gửi nội dung đến trình duyệt mà còn xử lý dữ liệu, quản lý phiên đăng nhập và giao tiếp với cơ sở dữ liệu. Nếu khai thác thành công lỗ hổng để chạy mã trái phép trên máy chủ, hacker có thể tìm cách đánh cắp thông tin, chiếm quyền điều khiển hệ thống hoặc sử dụng website bị xâm nhập làm bàn đạp cho các cuộc tấn công khác.
Mức độ nguy hiểm không nằm ở việc mọi website PHP đều chắc chắn sẽ bị xâm nhập, mà ở khả năng một lỗi trong công nghệ dùng chung có thể mở rộng phạm vi tấn công. Hacker có thể quét Internet để tìm những máy chủ chưa được cập nhật bản vá, thay vì phải dò tìm điểm yếu riêng của từng website.
Volker Dusch, kỹ sư bảo mật thuộc tổ chức quản lý dự án PHP, so sánh sự cố với Heartbleed, lỗ hổng OpenSSL gây chấn động năm 2014, từng buộc cộng đồng Internet trên toàn cầu chạy đua bảo vệ hàng trăm nghìn máy chủ.
Nhật Bản được kêu gọi tăng cường phòng thủ mạng
Masatoshi Kumagai kêu gọi chính phủ Nhật Bản triển khai các biện pháp phòng thủ mạng để ứng phó với vụ tấn công, trong bối cảnh nước này vừa đưa vào áp dụng một hệ thống phòng thủ mạng trong tháng 10. Hệ thống này có thể bao gồm cả những biện pháp như tấn công các máy chủ của đối phương nhằm vô hiệu hóa mối đe dọa.
“Đây là lúc khu vực công và tư nhân cần phối hợp để bảo vệ Nhật Bản”, ông viết.
GMO Internet Group thông báo đã nhận được yêu cầu đòi tiền từ một bên được cho là đứng sau vụ tấn công. Bên này còn đe dọa công bố thông tin của công ty và khách hàng nếu yêu cầu không được đáp ứng.
GMO Internet Group tuyên bố sẽ không trả tiền theo yêu cầu, đồng thời phối hợp với cảnh sát và các cơ quan chức năng để xử lý vụ việc.
Công ty sẽ cung cấp miễn phí một dịch vụ thay thế cho khách hàng trong 6 tháng. Tuy nhiên, GMO Internet Group cho biết hiện chưa thể tính toán mức ảnh hưởng đến lợi nhuận do các khoản hỗ trợ thiện chí và tiền bồi thường thiệt hại.
Trong bài viết, Masatoshi Kumagai thừa nhận các chuyên gia bảo mật mũ trắng của công ty đã phát hiện những vấn đề về an ninh mạng. Tuy nhiên, quy mô và tốc độ ứng phó chưa đáp ứng yêu cầu.
Chuyên gia bảo mật mũ trắng là những người sử dụng kỹ năng tìm kiếm lỗ hổng để giúp tổ chức phát hiện và khắc phục điểm yếu, thay vì khai thác chúng nhằm trục lợi.
Lỗ hổng trong việc bảo vệ dữ liệu khách hàng
Quy mô các cuộc tấn công mạng gần đây đã phơi bày những điểm yếu trong khả năng bảo vệ lượng dữ liệu khách hàng khổng lồ của các doanh nghiệp Nhật Bản. Tình hình này cũng làm dấy lên lo ngại về chi phí tăng mạnh khi các công ty phải đầu tư nhiều hơn để củng cố hệ thống phòng thủ.
“Các công ty vốn đã có những biện pháp bảo mật tiêu chuẩn. Vì vậy, nếu muốn tăng cường bảo mật hơn nữa, chi phí bổ sung có thể trở thành gánh nặng đáng kể”, ông Shoichi Arisawa, nhà phân tích tại công ty chứng khoán IwaiCosmo Securities, nhận định.
Theo dữ liệu của TrendAI, tính đến ngày 20/10, Nhật Bản ghi nhận 723 sự cố an ninh mạng từ đầu năm 2026, vượt tổng số sự cố của cả 2025 và 2024.
TrendAI là thương hiệu chuyên về an ninh mạng ứng dụng AI dành cho doanh nghiệp của Trend Micro, tập đoàn an ninh mạng có trụ sở tại Nhật Bản.
Tuy nhiên, ông Satoshi Nagano - Chủ tịch công ty an ninh mạng ESET Japan - lưu ý rằng số liệu được báo cáo có thể phản ánh cả mức độ đe dọa mà các tổ chức đang đối mặt lẫn việc những sự cố trước đây không được phát hiện, điều tra đầy đủ hoặc công khai nay đã được ghi nhận nhiều hơn.
Park24 - đơn vị vận hành dịch vụ chia sẻ ô tô Times - hôm 23/10 thông báo sẽ trả 3.000 yên cho khách hàng sau một vụ rò rỉ dữ liệu cá nhân.
Park24 cho biết sẽ ngừng lưu giữ hình ảnh giấy tờ tùy thân sau khi hoàn tất bước xác minh danh tính trong quá trình đăng kí dịch vụ. Công ty dự kiến ghi nhận khoản lỗ bất thường 5,5 tỉ yên do các chi phí xử lý vụ tấn công và bồi thường cho khách hàng.