AI điều khiển đèn giao thông, Trung Quốc giảm ùn tắc 30% giờ cao điểm
Thời gian gần đây thành phố Bắc Kinh bắt đầu triển khai thử nghiệm hệ thống điều khiển tín hiệu giao thông dựa trên AI tại một số đoạn đường.
Hệ thống nâng cấp phương thức định thời gian cố định của đèn tín hiệu truyền thống thành điều chỉnh linh hoạt, đánh dấu bước chuyển đổi từ “phương tiện chờ đèn” thành “đèn phản hồi theo phương tiện”.
AI hoạt động qua 3 bước chính. Đầu tiên thu thập dữ liệu nhằm nhận thức chính xác môi trường xung quanh. Camera tại giao lộ liên tục lấy dữ liệu hình ảnh, còn loạt cảm biến khác như radar giúp theo dõi khoảng cách phương tiện theo thời gian thực. Bằng cách kết hợp dữ liệu với thông tin mạng lưới giao thông quy mô vĩ mô từ dịch vụ dẫn đường trực tuyến, một bản đồ kĩ thuật số về phương tiện lẫn người đi bộ sẽ được tạo ra.
Mô hình lớn tích hợp nhiều thuật toán tối ưu hóa giao thông cộng thêm kiến thức chuyên môn từ lực lượng cảnh sát dày dạn kinh nghiệm. Dựa vào dữ liệu thực tế, các thuật toán tiến hành suy luận để xây dựng phương án điều tiết phù hợp. Đặc biệt mô hình không xử lí từng giao lộ riêng lẻ mà điều phối nhiều nút giao đảm bảo dòng xe di chuyển liên tục hơn.
Cuối cùng đèn giao thông sở hữu khả năng “tư duy” độc lập, tự động điều chỉnh thời gian của đèn xanh dựa trên lưu lượng thực tế. Khi không có phương tiện ở điểm giao cắt, đèn lập tức chuyển trạng thái nhằm giảm thiểu thời gian chờ đợi không cần thiết.
Dù sở hữu khả năng điều khiển ưu việt, AI vẫn phải tuân thủ các giới hạn an toàn. Nhân dân Nhật báo cho biết hệ thống chỉ hoạt động trong phạm vi cho phép, không thể tùy ý thay đổi nguyên tắc điều khiển cơ bản. Mọi phương án đều phải đáp ứng giới hạn về thời gian đèn xanh tối thiểu, tối đa lẫn loạt yêu cầu kĩ thuật liên quan.
Thay vì phải lắp đặt đồng bộ nhiều thiết bị đắt tiền tại mọi giao lộ, Bắc Kinh tận dụng mọi dữ liệu sẵn có từ camera, thiết bị ven đường hay hệ thống định vị để nâng cấp khả năng điều khiển.
Hiện 19 giao lộ trên địa bàn quận Hải Điến được tham gia thử nghiệm, giúp tốc độ lưu thông trung bình tăng gần 25% còn ùn tắc giờ cao điểm sáng và tối giảm lần lượt 29,07% - 27,86. Còn ở 62 giao lộ thuộc hai quận Triều Dương và Vọng Kinh Địa, AI góp phần giảm số lần xe phải dừng chờ từ 18 - 19 xuống còn 7 - 8, ùn tắc trên các tuyến đường chính giảm trung bình hơn 15%.
Nếu chứng minh được hiệu quả rõ rệt, Bắc Kinh sẽ mở rộng sử dụng trí tuệ nhân tạo cho toàn bộ 12.000 đèn tín hiệu của thành phố.
Không chỉ Bắc Kinh, nhiều địa phương khác của Trung Quốc cũng triển khai mô hình cho phép đèn tín hiệu điều chỉnh linh hoạt bằng AI.
Hệ thống mà Thành Đô đưa vào sử dụng từ năm 2023 tự động phân tích luồng xe qua camera, tự tính toán chu kì đèn và tối ưu hóa làn đường ưu tiên cho xe buýt nhanh (BRT) chạy trên cao.
Mô hình lớn của Thẩm Quyến thu thập dữ liệu đám mây theo thời gian thực để phân bổ thời gian đèn xanh dựa trên mật độ dòng xe thay đổi từng phút. Ngoài ra AI còn quét biển số, nhận diện khuôn mặt tài xế vi phạm luật kết hợp xử phạt nguội tự động.
Đặc khu Hồng Kông đã thử nghiệm và áp dụng thành công hệ thống điều chỉnh đèn giao thông theo thời gian thực tại khu vực mật độ cao như Tung Chung, Wan Chai, Causeway Bay. Khi phát hiện lượng xe đổ dồn về một hướng - ví dụ hướng từ đảo Cửu Long về sân bay, AI sẽ lập tức thiết lập chuỗi liên thông kết nối các nút giao để liên tục cung cấp đèn xanh cho làn đường chính, giải tỏa dòng xe nhanh nhất có thể.