Robot hình người là ‘vệ sĩ’ hoàn hảo cho con người
Mẫu Unitree H2-X vừa ra mắt là minh chứng rõ ràng nhất cho tiềm năng sử dụng robot hình người trong lĩnh vực an ninh và bảo vệ.
H2-X với biệt danh “Kung Fu Legend: Guardian” (tạm dịch “Huyền thoại Kung Fu: Vệ sĩ) được phát triển dựa trên nguyên bản H2. Unitree giới thiệu robot chuyên xử lí tình huống khẩn cấp như đối phó kẻ tấn công mang vũ khí hay cứu người gặp nạn.
Trong đoạn phim trình diễn, H2-X không ngần ngại đứng ra che chắn chủ nhân trước đối tượng đột nhập cầm dao, phá cửa ô tô, nâng một chiếc xe để giải cứu nạn nhân mắc kẹt, kéo người đi bộ tránh phương tiện đang lao tới. Chưa rõ robot phát hiện mối nguy hiểm bằng cách nào (điều khiển từ xa, chuỗi thao tác lập trình sẵn, quyết định tự động hay kết hợp nhiều phương pháp).
Nếu hoạt động tốt như quảng cáo, H2-X hứa hẹn là “vệ sĩ” lí tưởng, mở ra triển vọng dùng robot hình người trong lĩnh vực an ninh và bảo vệ.
Những tiềm năng ứng dụng cốt lõi
Nhờ cấu trúc 2 chân, robot hình người vượt trội hơn robot bánh xích hay 4 chân ở khả năng thích ứng hoàn hảo với hạ tầng của con người như leo cầu thang bộ, mở cửa hoặc đi qua hành lang hẹp tại sân bay, trung tâm thương mại hay căn cứ quân sự.
Sức mạnh cơ học vượt trội cũng cho phép robot đóng vai trò “lá chắn sống” che chắn cho con người trước tấn công bất ngờ, tước vũ khí và áp đảo tội phạm.
Cứu hộ khẩn cấp trong môi trường nguy hiểm đặc biệt cần robot hình người. Chúng có thể dựa vào khả năng chịu va đập lớn cùng sức mạnh nâng bổng vật thể nặng hay trinh sát khu vực thảm họa.
Triển khai robot hình người cho công việc an ninh rủi ro cao giúp giảm nhu cầu nhân lực, cho phép con người tập trung vào nhiệm vụ quản lí, giám sát, ra quyết định phức tạp hơn.
Vượt trội hơn nhân viên an ninh truyền thống
Ưu điểm lớn nhất của robot hình người là khả năng hoạt động liên tục nhiều giờ (trừ lúc thay pin) mà không mệt mỏi hay mất tập trung. Trong khi đó nhân viên an ninh truyền thống cần thay ca, hiệu quả công việc dễ bị ảnh hưởng bởi sức khỏe và tâm lí.
Con người dù khỏe đến mấy cũng bị giới hạn bởi thể chất tự nhiên. Còn robot sở hữu sức mạnh lẫn sức bền rất cao, lại dễ dàng nâng cấp chỉ bằng cách thay linh kiện.
Ở môi trường nguy hiểm hay đối mặt với kẻ mang vũ khí, nhân viên bảo vệ truyền thống có thể chịu thương vong. Robot không chịu rủi ro tương tự, chúng “đao thương bất nhập”, hoạt động tốt trong điều kiện độc hại, dễ cháy nổ, nhiễm phóng xạ.
Ở khả năng tư duy, robot giỏi xử lí dữ liệu lớn cũng như nhận diện khuôn mặt bằng AI tốc độ cao, nhưng thiếu linh hoạt khi gặp tình huống ngoài lập trình. Nhân viên an ninh truyền thống vượt trội trong phán đoán đạo đức, xử lí tình huống bất ngờ và nhiệm vụ pháp lí.
Rào cản và thách thức hiện tại
Dù có tiềm năng khổng lồ, khoảng cách từ sản phẩm trong phòng thí nghiệm hay trên đoạn phim trình diễn đến hoạt động độc lập ngoài đời thực vẫn còn rất xa vời. “Vệ sĩ” robot hình người còn phải vượt qua nhiều thách thức.
Thứ nhất, robot hiện nay vẫn chưa tự phân tích môi trường thay đổi liên tục, phân biệt chính xác giữa người vô tội với kẻ đe dọa một cách hoàn hảo. Nóng vội triển khai có thể gây ra hậu quả khôn lường.
Ngoài ra công nghệ cũng chưa thực sự hoàn thiện. Phần lớn các màn trình diễn ấn tượng về khả năng đối kháng của robot vẫn dựa trên chuỗi thao tác lập trình sẵn hoặc kết hợp điều khiển từ xa, chứ chúng không hoàn toàn tự đưa ra quyết định hành động.
Trao cho AI khả năng tác động vật lí lên con người đặt ra bài toán về an toàn, quyền kiểm soát và trách nhiệm pháp lí khi xảy ra sai sót hoặc tai nạn.
Do đó, xu hướng phát triển trong tương lai gần của ngành an ninh sẽ không phải robot hình người thay thế hoàn toàn, mà là sự phối hợp chặt chẽ giữa con người - trí tuệ nhân tạo - robot tự hành để tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ.