Kĩ thuật cầu phá dòng WEB: ‘Chìa khóa’ triệt tiêu túi phình mạch máu não phức tạp
Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM ứng dụng thành công kĩ thuật cầu phá dòng WEB, mở ra bước tiến đột phá trong điều trị túi phình động mạch não phức tạp ở người cao tuổi.
Ngày 30/10, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM vừa triển khai thành công kĩ thuật can thiệp nội mạch bằng thiết bị cầu phá dòng Woven EndoBridge (WEB). Bước tiến vượt bậc này giúp điều trị hiệu quả các túi phình động mạch não ở vị trí chia đôi – vùng cấu trúc giải phẫu đặc biệt phức tạp, vốn được xem là "thách thức" lớn và là bài toán hóc búa đối với các bác sĩ ngoại thần kinh hiện nay.
Cơn đau đầu âm ỉ và túi phình "chực chờ" bùng phát
Trường hợp mới nhất được ghi nhận là một cụ bà 84 tuổi. Suốt hai tháng liền, bệnh nhân liên tục chịu đựng những cơn đau đầu âm ỉ kéo dài. Mặc dù không xuất hiện các triệu chứng thần kinh rầm rộ như nhìn mờ, yếu tay chân hay nôn ói, nhưng những cơn đau dai dẳng đã thúc đẩy gia đình đưa bà đi khám.
Qua kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não phát hiện túi phình động mạch thông trước, bệnh nhân nhanh chóng được chuyển đến Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Tại đây, các bác sĩ xác định túi phình chưa vỡ nhưng đã đạt kích thước khá lớn, lên tới 8,5 x 7,5 mm.
Theo BSCKI Trần Quốc Tuấn – Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, túi phình động mạch não hình thành tại các vị trí thành mạch bị suy yếu và phình ra theo thời gian. Nguy cơ vỡ của túi phình không giống nhau mà phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như vị trí, hình dáng và kích thước.
Bác sĩ Tuấn nhấn mạnh, không phải trường hợp túi phình chưa vỡ nào cũng cần phải can thiệp cấp thiết ngay lập tức; nhiều túi phình kích thước nhỏ có thể tiếp tục theo dõi định kì. Tuy nhiên, với những túi phình có kích thước trên 7 mm hoặc mang hình thái bất thường (như nhiều thùy, không tròn đều), nguy cơ biến chứng vỡ mạch máu não gây xuất huyết nội sọ là rất cao, đòi hỏi bác sĩ phải tính toán phương án điều trị sớm.
Đột phá từ thiết bị nhỏ gọn bên trong túi phình
Trong y học ngoại thần kinh, vị trí mạch máu chia đôi luôn được xem là một trong những điểm can thiệp phức tạp nhất. Hiện nay, để xử lý phình động mạch não, y học có các phương pháp kinh điển như phẫu thuật mở sọ kẹp túi phình, hoặc can thiệp nội mạch ít xâm lấn như đặt vòng xoắn kim loại (coiling) và đặt stent chuyển dòng.
Thế nhưng, khi túi phình nằm ngay ngã ba chia đôi của mạch máu, các phương pháp này bộc lộ những hạn chế đáng kể. Việc thả vòng xoắn kim loại hay đặt stent chuyển dòng khó đạt được hiệu quả tối ưu do cấu trúc giải phẫu đặc thù, dễ làm cản trở hoặc tổn thương các nhánh mạch máu xung quanh. Trong khi đó, phẫu thuật mở sọ tuy mang lại hiệu quả cao nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn an toàn, đặc biệt đối với những bệnh nhân đã cao tuổi như trường hợp cụ bà 84 tuổi kể trên.
Trước tình thế đó, sau khi hội chẩn chuyên khoa sâu, các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã quyết định lựa chọn kĩ thuật can thiệp nội mạch bằng thiết bị cầu phá dòng Woven EndoBridge (WEB). “Đây được xem là 'chìa khóa' giúp giải quyết triệt để bài toán khó này”, bác sĩ Tuấn nói.
Phân tích của bác sĩ Tuấn cho thấy, cơ chế hoạt động của cầu phá dòng WEB mang đến sự khác biệt lớn so với các phương pháp can thiệp nội mạch truyền thống. Thay vì đặt nằm trong lòng mạch máu như stent chuyển dòng, thiết bị WEB được đưa trực tiếp vào bên trong lòng túi phình. Khi thả ra, thiết bị sẽ bung xòe để che phủ toàn bộ cấu trúc cũng như vùng cổ túi phình.
Bằng cách cản dòng máu chảy xoáy vào bên trong, WEB giúp kích thích quá trình hình thành huyết khối tự nhiên để làm bít tắc túi phình. Đồng thời, cấu trúc lưới kim loại tại vùng cổ túi phình tạo ra một "mặt sàn" lý tưởng để lớp tế bào nội mạc mạch máu phát triển phủ qua, giúp làm lành hoàn toàn tổn thương theo thời gian.
“Điểm ưu việt nổi bật khác của kĩ thuật này nằm ở độ an toàn lâm sàng. Do thiết bị nằm trọn trong túi phình, phần diện tích tiếp xúc với lòng mạch máu chính rất ít. Nhờ đó, người bệnh giảm được nguy cơ hình thành cục máu đông trong lòng mạch và thời gian phải dùng thuốc kháng kết tập tiểu cầu ngắn hơn rất nhiều so với phương pháp đặt stent chuyển dòng. Đặc điểm này giúp cầu phá dòng WEB có tính linh hoạt cao, ứng dụng hiệu quả cho cả trường hợp túi phình đã vỡ lẫn chưa vỡ”, bác sĩ Tuấn cho biết.
Hành trình can thiệp chuẩn xác và hồi phục an toàn
Quá trình can thiệp đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác tuyệt đối từ êkíp bác sĩ. Sau khi tiếp cận hệ thống mạch máu thông qua động mạch đùi hoặc động mạch quay, bác sĩ luồn vi ống thông tiến sâu vào hệ động mạch cảnh trong trái, nhẹ nhàng tiếp cận túi phình động mạch thông trước.
Dưới sự hỗ trợ của hệ thống tăng sáng truyền hình, thiết bị WEB được thả chính xác vào lòng túi phình. Bác sĩ liên tục kiểm tra vị trí, hình thái và mức độ áp thành của thiết bị nhằm bảo đảm cổ túi phình đã được che phủ hoàn hảo mà không ảnh hưởng đến dòng chảy của các nhánh mạch máu xung quanh.
Kết quả kiểm tra ngay sau can thiệp cho thấy thiết bị WEB áp thành rất tốt, che phủ kín cổ túi phình. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não sau đó ghi nhận không xuất hiện bất kì điểm xuất huyết nội sọ nào. Bệnh nhân được chuyển về Đơn nguyên Hồi sức Ngoại thần kinh để tiếp tục theo dõi sát sao về tri giác, sức cơ cũng như các dấu hiệu thần kinh khu trú.
“Thành công từ ca bệnh trên cho thấy sự phát triển vượt bậc của kĩ thuật y học hiện đại trong việc điều trị các bệnh lí mạch máu não phức tạp, mang lại giải pháp nhẹ nhàng và an toàn hơn cho người bệnh”, bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cũng đưa ra lời cảnh báo cộng đồng không nên chủ quan với những triệu chứng bất thường ở vùng đầu. Khi xuất hiện các cơn đau đầu khác lạ, đặc biệt là đau đầu khởi phát đột ngột, dữ dội hoặc một kiểu đau chưa từng trải qua trước đây, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được thăm khám và chụp chiếu kịp thời.
Đối với các trường hợp vô tình phát hiện túi phình động mạch não chưa vỡ, việc thăm khám chuyên khoa là bắt buộc để đánh giá chính xác mức độ nguy cơ. Tùy thuộc vào hình thái, vị trí túi phình và thể trạng cụ thể của từng người bệnh, các bác sĩ sẽ xây dựng chiến lược theo dõi hoặc lựa chọn phương pháp can thiệp tối ưu nhất, giúp ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ nguy hiểm đến tính mạng.
