CamaUP’26 khơi dòng sáng tạo, chờ 'cánh chim đại bàng' dẫn dắt startup
Ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, cho rằng Cà Mau cần những “chim sẻ” khởi nghiệp dám nghĩ, dám làm từ bài toán ruộng đồng, vuông tôm, rừng và biển. Để họ bay xa, hệ sinh thái cần những “đại bàng” dẫn dắt, chia sẻ nguồn lực, mở thị trường.
Ngày hội Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo Cà Mau 2026 (CamaUP’26), diễn ra ngày 30 và 31/10 tại Cà Mau mở không gian hội tụ giữa khoa học, doanh nghiệp và thị trường. Với chủ đề “THE NEW TIDE – CON NƯỚC MỚI”, sự kiện đặt khát vọng đổi mới trên nền tảng lợi thế bản địa, cùng nông nghiệp và thủy sản.
Sự kiện quy tụ trên 100 thương hiệu, giới thiệu OCOP, công nghệ, giải pháp số, trải nghiệm, giao thương, kết nối đầu tư.
Từ 132 ý tưởng đến những hạt giống đổi mới
Điểm nhấn là chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau 2026 - Next Entrepreneur Experience (NEX 2026), chủ đề “Khởi nguồn ý tưởng – Kiến tạo thị trường”. Cuộc thi thu hút 132 ý tưởng, dự án đăng kí. Các đội trải qua tuyển chọn, huấn luyện, cố vấn để hoàn thiện sản phẩm và mô hình kinh doanh. Theo Ban tổ chức, dự án chung kết được cố vấn 1:1, hoàn thiện chiến lược thị trường, kĩ năng thuyết trình và giới thiệu mẫu thử cho khách hàng, đối tác, nhà đầu tư.
Ý tưởng ở vòng bán kết khá đa dạng: Bộ thẻ từ vựng kết hợp bản đồ tư duy và AI tạo sinh hỗ trợ trẻ chậm nói; Ecombox hỗ trợ vận hành thương mại điện tử; Giáp xanh lục bình tận dụng nguyên liệu bản địa; “Bột tranh vỏ tôm” biến phụ phẩm thủy sản thành nguyên liệu sáng tạo…
TS. Nguyễn Thanh Mỹ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Mỹ Lan, cho rằng: “Đổi mới sáng tạo tại Cà Mau cần giải quyết bài toán cụ thể. Nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển, rừng ngập mặn và năng lượng vừa là lợi thế, vừa đòi hỏi đổi mới công nghệ, tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và sử dụng bền vững tài nguyên”.
Wesolife giới thiệu giải pháp tạo nước khử khuẩn HOCl từ muối. Công nghệ điện hóa tạo dung dịch tại chỗ, không dùng hóa chất đóng gói sẵn, hướng đến nuôi trồng thủy sản, nông nghiệp và vệ sinh môi trường.
Tham luận về nuôi tôm tập trung vào thiết kế lại ao nuôi tôm thẻ, mục tiêu xuất khẩu tôm nước lợ và kiểm soát độc tố, dịch bệnh. Tài liệu đề cập cập nhật cách lấy mẫu xét nghiệm EHP ở tôm giống, gồm chất thải lơ lửng trên mặt nước, chất thải bám thành bể hoặc ao ương, phân tôm bố mẹ và mẫu tôm giống tại đầu ra hố siphon chung. Phương pháp qPCR/real-time PCR với gen đích SWP hoặc beta-tubulin nhằm tăng độ đặc hiệu, độ nhạy và xác định tải lượng EHP, nhất là khi mức nhiễm thấp.
Doanh nghiệp đầu tàu mở đường cho startup
Startup khó phát triển nếu chỉ có ý tưởng mà thiếu vốn, công nghệ, chuyên gia, nơi thử nghiệm và đầu ra. Tham luận “Dẫn dắt cùng lớn mạnh” của ông Văn Tiến Thanh, Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC), nhấn mạnh vai trò doanh nghiệp đầu tàu trong phát triển startup, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng thế hệ doanh nhân kế thừa. Doanh nghiệp mạnh không chỉ lớn lên cho riêng mình, mà còn mở đường để nhiều doanh nghiệp cùng tham gia và thịnh vượng.
Cũng theo ông Văn Tiến Thanh, PVCFC định hướng mở rộng từ sản xuất phân bón sang hệ sinh thái nông nghiệp gồm giống, vùng trồng, công nghệ canh tác, chế biến, logistics và xuất khẩu. Ba hướng chiến lược gồm phân bón và giải pháp canh tác; khí công nghiệp và hóa chất xanh; công nghệ sinh học và sau thu hoạch. Tại Cà Mau, doanh nghiệp đề cập cơ hội nghiên cứu tổ hợp phân bón - hóa chất quy mô lớn và khả năng sản xuất biomass từ rừng trồng, phụ phẩm nông nghiệp.
Doanh nghiệp đề xuất lộ trình đồng hành startup qua bốn bước: thử nghiệm, chuẩn hóa ở quy mô công nghiệp, đồng đầu tư và nhân rộng thị trường. PVCFC có thể hỗ trợ vốn, tài sản, chuyên gia, công nghệ, tiêu chuẩn, chuỗi cung ứng và khách hàng; startup đóng góp ý tưởng, công nghệ và sự linh hoạt. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa đã làm chủ một phần chuỗi giá trị, hợp tác giúp mở rộng quy mô, đa dạng sản phẩm, nâng chất lượng và giảm hao hụt.
Mô hình đặt nhà khoa học, startup, doanh nghiệp, vùng nguyên liệu và thị trường trong cùng chuỗi liên kết. Nhà khoa học cung cấp nghiên cứu, công nghệ, giải pháp và giống; vùng trồng mang đến nguyên liệu, thực tiễn; startup tạo ý tưởng; doanh nghiệp đầu tàu kết nối sản xuất với khách hàng, xuất khẩu. Nhờ vậy, ý tưởng có cơ hội đi xa hơn gian hàng triển lãm, tiến vào sản xuất và thương mại hóa.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Minh Luân phát biểu tại sự kiện, thể hiện sự đồng hành của lãnh đạo tỉnh với khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Ngày hội kết nối cơ quan quản lí, doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia, cơ sở giáo dục và cộng đồng, giúp dự án tiếp cận nguồn lực, đối tác, thị trường.
Sau cuộc thi cần cơ chế đồng hành lâu dài: nơi thử nghiệm, chuyên gia cố vấn, doanh nghiệp đặt hàng, nhà đầu tư và thị trường. Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo (CiNEC), thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, là đầu mối phối hợp. CamaUP’26 quy tụ hơn 100 thương hiệu, gian hàng và hơn 1.000 lượt khách; kết quả bền vững là dự án tiếp tục phát triển.
Ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, cho rằng Cà Mau cần những “chim sẻ” khởi nghiệp dám nghĩ, dám làm từ bài toán ruộng đồng, vuông tôm, rừng và biển. Để họ bay xa, hệ sinh thái cần những “đại bàng” dẫn dắt, chia sẻ nguồn lực, mở thị trường và đồng hành qua thử nghiệm lẫn thất bại. Doanh nghiệp lớn đầu tư cho startup, nhà khoa học gắn nghiên cứu với sản xuất, chính quyền tạo môi trường thuận lợi: đó là cách biến lợi thế bản địa thành sản phẩm khoa học công nghệ mới. “Con nước mới” chỉ thành dòng chảy phát triển khi ý tưởng được nuôi dưỡng và thị trường mở lối.