'Áo dài người Việt' và khát vọng số hóa hồn cốt văn hóa Việt
MV "Áo dài người Việt" của Đinh Hiền Anh đã khéo léo kết nối dòng chảy truyền thống với hạ tầng phát hành số xuyên biên giới, khẳng định sức sống của di sản Việt trên không gian mạng.
Đưa hồn cốt văn hóa chạm đến thế hệ công dân số
Sau gần ba năm giữ khoảng lặng nghệ thuật kể từ bộ đôi album Dòng chảy miền thương nhớ và Lời ca đất nước, ca sĩ Đinh Hiền Anh chính thức đánh dấu sự trở lại bằng dự án MV Áo dài người Việt phát hành vào ngày 31/10.
Đối với ca sĩ Đinh Hiền Anh, tà áo dài truyền thống từ lâu đã vượt qua hạn mức của một chiếc áo thông thường để trở thành một "tri kỉ", một biểu tượng tinh thần ôm trọn nét đằm thắm, sự kiên cường cùng khí chất bất khuất của người phụ nữ Việt Nam qua nhiều thế hệ thăng trầm lịch sử.
Xuất phát từ tình yêu quê hương sâu sắc và khát vọng lưu giữ vẻ đẹp trường tồn của trang phục dân tộc, nữ ca sĩ mong muốn nắn nót một đóa hoa âm nhạc để tôn vinh văn hóa Việt dưới góc nhìn nghệ thuật đương đại.
Duyên lành nghệ thuật mỉm cười khi sáng tác của nhạc sĩ Đông Thiên Đức xuất hiện. Chia sẻ với Một Thế Giới, ca sĩ Đinh Hiền Anh cho biết đây chính là thời điểm chín muồi nhất để cất lên giai điệu Áo dài người Việt. Khi trải lòng về tác phẩm tâm huyết này, nữ ca sĩ hoàn toàn không đề cập đến những con số hay thành tích vị thứ trên các bảng xếp hạng; mong mỏi lớn nhất của cô là bài hát đi vào lòng công sống, để mỗi người khi nghe lại thấy thêm yêu và tự hào về vẻ đẹp tà áo dân tộc.
Đồng hành cùng cô trong dự án là nhạc trưởng Đồng Quang Vinh và đạo diễn Trần Xuân Chung.
Giao hưởng hóa dân tộc: Cuộc đối thoại tinh tế giữa hai không gian âm thanh
"Điểm cốt lõi làm nên bản sắc chuyên môn vượt trội cho Áo dài người Việt nằm ở tư duy phối khí của nhạc trưởng Đồng Quang Vinh với triết lí giao hưởng hóa dân tộc. Đây cũng là lần đầu tiên vị nhạc trưởng uy tín có duyên bắt tay cùng nhạc sĩ Đông Thiên Đức, và chiếc áo dài chính là cầu nối ăn ý tạo nên tiếng nói chung giữa hai tâm hồn nghệ thuật", ca sĩ Đinh Hiền Anh cho hay.
Trong bản tổng phổ, người nghe được thưởng thức một cuộc đối thoại đa tầng, bình đẳng giữa hai không gian âm nhạc vốn biệt lập: một bên là âm sắc mộc mạc của sáo trúc, đàn bầu, đàn T’rưng, đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn nguyệt gắn liền với không gian đồng bằng, núi rừng Việt Nam; phía bên kia là hệ thống nhạc cụ giao hưởng phương Tây như bộ dây (violin, cello) và bộ gỗ.
Trên nền âm thanh đa tầng đó, giọng hát của Đinh Hiền Anh đóng vai trò là sợi chỉ đỏ xuyên suốt. Cô kết hợp nhuần nhuyễn kĩ thuật dân gian trữ tình và độ mở của thanh nhạc hàn lâm. Lấy cảm hứng từ ý thơ "khẽ khẽ hát một khúc giao duyên", cô nhả chữ nhẹ nhàng, luyến láy đằm thắm mà vẫn giữ nét kiêu hãnh. Giọng hát vút cao nhưng chữ vẫn tròn vành, rõ nghĩa.
Điểm đặc sắc nhất trong cách xử lí của cô là sự bình thản đầy trải nghiệm. Ca sĩ Đinh Hiền Anh bày tỏ: "Khi thể hiện những câu hát mang tư tưởng chiều sâu, tôi muốn biến những lời ca ôm trọn thăng trầm lịch sử thành một khoảng không gian êm đềm, nơi nỗi đau hóa thuần khiết, truyền tải trọn vẹn tinh thần chữa lành của tác phẩm".
Trái ngược với xu hướng lạm dụng kĩ xảo rườm rà hay tìm kiếm bối cảnh ngoại cảnh hoành tráng, đạo diễn Trần Xuân Chung cùng ca sĩ chọn con đường tối giản. Mọi hiệu ứng thị giác đều được tiết chế tối đa nhằm hỗ trợ và nâng tầm cho giai điệu cùng ca từ vang lên trọn vẹn nhất.
Theo nữ ca sĩ, thử thách lớn nhất của dự án nằm ở việc ghi hình trực tiếp cùng toàn bộ Dàn nhạc giao hưởng Sức Sống Mới, đòi hỏi áp lực rất lớn về kiểm soát thời gian cũng như hiệu quả hình ảnh.
Số hóa di sản và bài học về kinh tế sáng tạo
Dưới góc nhìn báo chí chuyên ngành và xu hướng phát triển văn hóa trong kỉ nguyên mới, MV Áo dài người Việt đại diện cho một bước chuyển, đó là kết nối di sản truyền thống với tư duy số hóa và công nghệ âm thanh tân tiến.
Việc kết hợp dàn nhạc dân tộc và dàn nhạc giao hưởng đòi hỏi công nghệ xử lí âm thanh kĩ thuật số tiên tiến. Sự khác biệt về tần số, họa âm giữa nhạc cụ tre nứa, dây tơ cổ truyền và nhạc cụ kim loại/gỗ phương Tây đòi hỏi kĩ thuật thu âm live cực kì chính xác để không làm biến dạng âm sắc mộc. Đây là mô hình chuẩn cho việc lưu trữ và số hóa di sản âm thanh Việt Nam theo chuẩn quốc tế.
Nhạc trưởng Đồng Quang Vinh chia sẻ, tác phẩm mang thông điệp về thế hệ trẻ Việt Nam tiến vào tương lai hiện đại hóa, số hóa nhưng giữ vững bản sắc. Một sản phẩm được dàn dựng chuẩn mực về cả thanh lẫn hình là nguyên liệu lí tưởng để xuất khẩu văn hóa trên các nền tảng xuyên biên giới (Spotify, Apple Music, YouTube), tiếp cận thế hệ công dân số bằng ngôn ngữ âm nhạc toàn cầu.
