Bộ Tài chính: Các sàn tài sản mã hóa phải công bố sự cố trong 24 giờ

Thông tư có hiệu lực từ ngày 18/12/2026, áp dụng đối với thị trường thí điểm theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP.

Công khai dữ liệu thị trường tài sản mã hóa, minh bạch trách nhiệm phát hành

Một trong những trọng tâm của quy định là yêu cầu thông tin được công bố phải chính xác, trung thực, đầy đủ, kịp thời và không gây hiểu nhầm. Khi thông tin đã công bố có thay đổi, doanh nghiệp phải cập nhật kịp thời, đồng thời nêu rõ lí do điều chỉnh. Sàn giao dịch và tổ chức phát hành cũng phải công bố thông tin bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, bảo đảm nội dung giữa hai phiên bản thống nhất. Trong trường hợp có khác biệt, bản tiếng Việt được sử dụng làm căn cứ.

Đáng chú ý, trách nhiệm không dừng ở bộ phận phụ trách công bố thông tin. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với thông tin do người được ủy quyền công bố. Cách tiếp cận này đặt nghĩa vụ kiểm soát thông tin vào cấp quản lí doanh nghiệp, thay vì xem đây chỉ là một thủ tục hành chính.

Đối với sàn giao dịch, Thông tư yêu cầu thông báo trên website ít nhất 7 ngày trước khi đưa một tài sản mã hóa vào giao dịch. Thời hạn tương tự được áp dụng khi sàn quyết định hủy bỏ hoặc hạn chế giao dịch một tài sản. Nhà đầu tư nhờ đó có thêm thời gian tiếp cận thông tin trước những thay đổi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến danh mục của mình.

Trong giờ giao dịch, website của sàn phải hiển thị số lượng tài sản đang được giao dịch và tình trạng của từng loại. Các dữ liệu bắt buộc gồm giá giao dịch gần nhất, khối lượng khớp lệnh gần nhất, giá cao nhất và thấp nhất trong ngày, mức biến động giá, cùng ít nhất ba mức giá chào mua và chào bán tốt nhất kèm khối lượng tương ứng. Giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài theo từng loại tài sản cũng phải được công khai.

Sau mỗi phiên, sàn phải công bố dữ liệu của ngày giao dịch liền trước, bao gồm biên độ dao động giá, số lượng lệnh, khối lượng đặt mua, đặt bán và khối lượng, giá trị giao dịch của từng tài sản.

Những yêu cầu này giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá thanh khoản, cung cầu và biến động giá, thay vì chỉ dựa vào mức giá hiển thị tại một thời điểm. Tuy nhiên, dữ liệu minh bạch không đồng nghĩa với việc loại bỏ rủi ro biến động hoặc bảo đảm khả năng sinh lời. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng tiếp cận thông tin và việc tuân thủ quy định của các bên tham gia.

Với tổ chức phát hành, nghĩa vụ công bố thông tin kéo dài từ trước khi chào bán tài sản đến khi hoàn thành các cam kết với nhà đầu tư. Thông tin phải được đăng tải đồng thời trên website của tổ chức phát hành và sàn giao dịch.

Trước đợt chào bán, tổ chức phát hành phải công bố bản cáo bạch. Nếu sửa đổi tài liệu này, doanh nghiệp phải công bố nội dung thay đổi trong vòng 24 giờ; kết quả chào bán phải được công bố trong vòng 7 ngày kể từ khi kết thúc đợt phát hành. Khi có quyết định thay đổi điều kiện hoặc đặc điểm của tài sản đã phát hành, thời hạn công bố cũng là 24 giờ.

Ngoài ra, cứ 6 tháng một lần, tổ chức phát hành phải cập nhật tình hình thực hiện các cam kết trong bản cáo bạch cho đến khi hoàn thành. Điều này giúp mở rộng phạm vi giám sát từ thời điểm huy động vốn sang cả giai đoạn thực hiện nghĩa vụ với nhà đầu tư.

Giám sát tài sản khách hàng, báo cáo sự cố trong 24 giờ

Bên cạnh nghĩa vụ công khai thông tin, Thông tư 165/2026/TT-BTC thiết lập lịch báo cáo định kì và các yêu cầu giám sát vận hành đối với sàn giao dịch. Các nội dung báo cáo gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) bao gồm hoạt động giao dịch, lưu kí, tự doanh, nền tảng phát hành và việc duy trì các điều kiện cấp phép.

Chậm nhất 15 giờ mỗi ngày, sàn phải gửi báo cáo về hoạt động giao dịch của ngày liền trước. Vào ngày 10 hằng tháng, sàn tiếp tục báo cáo tình hình thị trường của tháng trước, đồng thời gửi thông tin cho Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước. Những giao dịch có dấu hiệu vi phạm đã được xử lí trong tháng cũng phải được tổng hợp trong báo cáo định kì.

Đối với tài sản khách hàng, yêu cầu báo cáo được thiết kế theo nhiều mốc thời gian. Vào thứ Hai hằng tuần, sàn phải gửi dữ liệu lưu kí của tuần trước. Hai lần mỗi năm, đơn vị phải lập báo cáo tổng hợp tài sản khách hàng, với thời hạn chậm nhất 60 ngày sau khi kết thúc kì báo cáo.

Thông tư cũng đặt ra yêu cầu đối với những thay đổi hệ thống có thể ảnh hưởng đến việc tách biệt tài sản khách hàng hoặc tỷ lệ phân bổ giữa ví nóng và ví lạnh. Trừ trường hợp xử lí sự cố theo quy trình đã công bố, sàn phải báo cáo trước khi thực hiện thay đổi. Nếu thuê dịch vụ lưu kí của một sàn khác, đơn vị phải báo cáo UBCKNN ít nhất 7 ngày trước khi sử dụng dịch vụ.

Trong lĩnh vực tài sản mã hóa, việc quản lí ví và phân biệt tài sản của khách hàng với tài sản của đơn vị vận hành có ý nghĩa quan trọng đối với an toàn tài sản. Yêu cầu báo cáo không tự thân bảo đảm không xảy ra thất thoát, nhưng tạo thêm cơ sở để cơ quan quản lí theo dõi cách thức tổ chức lưu kí và những thay đổi có thể làm phát sinh rủi ro.

Đối với sự cố công nghệ gây gián đoạn giao dịch của khách hàng, sàn phải báo cáo UBCKNN trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện, kèm mô tả sự cố và phương án khắc phục. Đây là yêu cầu đáng chú ý trong lúc hoạt động giao dịch tài sản mã hóa phụ thuộc lớn vào hệ thống công nghệ và khả năng duy trì dịch vụ liên tục.

Hoạt động tự doanh của sàn phải được báo cáo vào ngày 10 hằng tháng. Riêng thành viên hội đồng quản trị hoặc hội đồng thành viên, tổng giám đốc, giám đốc công nghệ và người có liên quan phải báo cáo trước ít nhất 3 ngày nếu dự kiến mua bán tài sản đang niêm yết tại chính sàn đó. Báo cáo phải nêu số lượng, thời gian và phương thức giao dịch dự kiến, qua đó tăng khả năng giám sát các giao dịch có nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích.

Thông tin đã công bố và báo cáo phải được lưu giữ ít nhất 10 năm dưới dạng giấy, nếu có, và dữ liệu điện tử. Riêng thông tin công bố phải được duy trì khả năng truy cập trên website doanh nghiệp tối thiểu 5 năm.

Một điểm cần phân biệt là nghĩa vụ báo cáo theo Thông tư không thay thế nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ quản lí thuế. Dữ liệu định danh, nơi cư trú thuế, mã số thuế, người kiểm soát và giao dịch của từng người dùng được báo cáo riêng cho cơ quan thuế, không thuộc diện công khai đại trà, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Với thời điểm có hiệu lực từ ngày 18/12/2026, Thông tư đặt ra khuôn khổ cụ thể hơn cho việc công bố thông tin và giám sát hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa thí điểm. Hiệu quả của quy định sẽ phụ thuộc vào mức độ tuân thủ của các tổ chức tham gia và năng lực giám sát, xử lí vi phạm của cơ quan quản lí. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin của nhà đầu tư đối với một thị trường còn mới và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Bùi Tú