Apple là nơi trú ẩn an toàn giữa cơn sốt AI, nhưng nhà đầu tư phải trả giá đắt

Apple là một trong những công ty có giá trị lớn nhất thế giới. Đây cũng là doanh nghiệp hiếm hoi trong nhóm những công ty dẫn đầu về vốn hóa có tương lai không phụ thuộc hoàn toàn vào sự bùng nổ của AI.

Vị thế được xem là nơi trú ẩn an toàn này đã giúp cổ phiếu Apple đứng vững trong bối cảnh cổ phiếu các đối thủ cùng ngành công nghệ lao dốc. Tính đến khi thị trường đóng cửa hôm 2/11 (giờ Mỹ), cổ phiếu Apple tăng 1,4% trong một tháng qua. Trong cùng khoảng thời gian, cổ phiếu Alphabet (công ty mẹ Google), Meta và Nvidia đều giảm hai chữ số.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra cho các nhà đầu tư là liệu mức định giá cao để đổi lấy sự an toàn tại Apple có xứng đáng hay không. Tính đến khi thị trường đóng cửa hôm 2/11, cổ phiếu Apple được giao dịch ở mức khoảng 35 lần lợi nhuận dự phóng 12 tháng tới, gần mức cao nhất trong 18 năm. Điều đó có nghĩa cổ phiếu này hoàn toàn không phải món hời.

Dù vậy, vẫn có một số lý do thuyết phục để nhà đầu tư ưu tiên Apple trong bối cảnh thị trường biến động.

Lý do quan trọng nhất là mảng kinh doanh smartphone của Apple vẫn thể hiện sức chống chịu đáng ngạc nhiên trong giai đoạn thị trường ảm đạm. Theo hãng nghiên cứu thị trường IDC, lượng smartphone xuất xưởng trên toàn cầu trong quý III giảm 22% so với cùng kì năm trước, nhưng doanh số iPhone chỉ giảm 4%.

Ít nhất cho đến nay, Apple cũng rất giỏi duy trì lợi nhuận ngay cả khi bán được ít thiết bị hơn.

Mùa hè năm nay, Apple đã tăng giá nhiều mẫu máy tính Mac và máy tính bảng iPad, trong đó sản phẩm có mức tăng lên tới khoảng 33%. Giá iPhone không thay đổi trong đợt điều chỉnh này.

Hôm 2/11, Apple cho biết doanh thu từ sản phẩm trong quý IV tài chính tăng 12,5%, đạt 82,9 tỉ USD, cao hơn dự báo của các nhà phân tích.

Triển vọng của những dòng sản phẩm này cũng khá tích cực. Hôm 23/10, Apple bắt đầu bán mẫu iPhone Duo màn hình gập giá từ 2.000 USD, sau khi iPhone 18 Pro (giá từ 1.199 USD) và iPhone 18 Pro Max (giá từ 1.300 USD) lên kệ ngày 18/9.

Theo một báo cáo gần đây từ ngân hàng đầu tư Goldman Sachs, những tín hiệu mới nhất từ chuỗi cung ứng cho thấy nhu cầu với các sản phẩm này khá khả quan. Điều đó củng cố xu hướng người dùng chuyển sang các mẫu iPhone có giá cao hơn.

Trong cuộc phỏng vấn với Reuters, John Ternus nói chỉ có "một tỉ lệ rất nhỏ" iPhone Duo bị khách hàng trả lại do vấn đề màn hình và Apple đang thay thế những thiết bị này. Ông nói thêm rằng nhìn chung, Apple vẫn chưa thể sản xuất đủ iPhone Duo để đáp ứng nhu cầu, đồng thời chưa xác định được thời điểm nguồn cung bắt kịp nhu cầu.

"Hiện tại, nguồn cung iPhone Duo vẫn còn hạn chế. Quá trình tăng sản lượng đang diễn ra thuận lợi và chúng tôi đang nỗ lực đưa sản phẩm đến tay nhiều khách hàng nhất có thể trong thời gian nhanh nhất. Tuy nhiên, ở thời điểm này, chúng tôi chưa thể dự đoán khi nào cung và cầu sẽ cân bằng", John Ternus tiết lộ.

Apple hưởng lợi khi không phải chạy đua đầu tư hàng tỉ USD vào AI

Các đối thủ của Apple đang chi tiêu ở mức kỉ lục cho AI nhưng chưa thu về kết quả tương xứng. Tình trạng này khiến các nhà đầu tư ngày càng không hài lòng. Apple lại có nguồn lực tài chính vững chắc với 56,7 tỉ USD tiền mặt và các khoản đầu tư có thể dễ dàng chuyển đổi thành tiền trên bảng cân đối kế toán, đồng thời không phải đối mặt với những khoản chi khổng lồ cho AI.

Trên thực tế, tổng chi tiêu vốn của Apple trong năm tài chính vừa kết thúc chỉ ở mức 9 tỉ USD. Con số này rất nhỏ so với gần 800 tỉ USD mà 5 hãng công nghệ lớn gồm Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta và Oracle được dự báo sẽ chi tổng cộng trong năm nay.

Trong quý III tài chính, Apple thu về dòng tiền tự do hơn 30 tỉ USD, trong khi phần lớn các tập đoàn công nghệ lớn khác đang chi ra nhiều tiền hơn số tiền họ thu về.

Rõ ràng Apple đang kinh doanh rất tốt. Tuy nhiên, cũng có những lý do khiến nhà đầu tư phải cân nhắc liệu thị trường có đang đánh giá quá cao những lợi thế của công ty hay không.

Một trong những điểm đáng lo ngại là chưa rõ chiến lược tăng giá sản phẩm của Apple có thể duy trì lâu dài hay không. Công ty đã tăng giá khá mạnh trong năm nay, nhưng vẫn cần xem liệu họ có thể tiếp tục làm như vậy mà không khiến khách hàng quay lưng hay không.

"Chúng tôi ghi nhận chi phí bộ nhớ trong quý vừa qua cao hơn so với quý kết thúc vào tháng 6. Tác động này được bù đắp một phần nhờ lợi thế từ lượng hàng tồn kho và chi phí thấp hơn ở một số linh kiện không phải bộ nhớ. Việc tăng giá sản phẩm cũng giúp bù đắp một phần", John Ternus, tân Giám đốc điều hành Apple, nói với Reuters.

Nhiều người có thể sẽ tiếp tục sử dụng iPhone cũ lâu hơn nếu cảm thấy giá các mẫu mới vượt quá khả năng chi trả. Hiện các nhà mạng di động đang giúp thu hẹp khoảng cách này bằng những chương trình thu cũ đổi mới và trả góp hấp dẫn, hỗ trợ khách hàng mua iPhone mới. Tuy nhiên, tình hình có thể thay đổi. Theo Assurant - công ty cung cấp dịch vụ bảo hiểm thiết bị, tuổi đời trung bình của những chiếc iPhone được khách hàng mang đi đổi đã lần đầu vượt 4 năm trong quý II tài chính, tăng từ mức 3,7 năm vài quý I tài chính.

Trong khi đó, áp lực lên biên lợi nhuận của Apple do chi phí linh kiện tăng cao khó có thể sớm giảm bớt. Các lãnh đạo Apple cũng thừa nhận vấn đề này trong cuộc trao đổi với các nhà phân tích hôm 2/11. Apple đặc biệt gặp khó khăn với linh kiện bộ nhớ, vốn đang tăng giá chóng mặt do nhu cầu cao từ năng lực tính toán AI.

Cho đến nay, chi phí tăng chưa ảnh hưởng nhiều đến biên lợi nhuận của Apple. Hôm 2/11, công ty cho biết biên lợi nhuận gộp đạt mức 47,9%, cao hơn mức dự báo 47,5% của các nhà phân tích, một phần nhờ các khoản hoàn thuế quan gần đây giúp bù đắp chi phí gia tăng.

Tuy nhiên, Giám đốc tài chính Kevan Parekh dự báo biên lợi nhuận gộp của Apple sẽ giảm xuống còn 45 - 46% trong quý hiện tại. Thông tin này khiến cổ phiếu Apple giảm trong giao dịch ngoài giờ hôm 2/11.

Apple đang đối mặt với một số thách thức khác. Trong thời gian dài, công ty thu được khoản phí đáng kể từ các giao dịch bên trong ứng dụng. Tuy nhiên, những thay đổi về quy định và pháp lý tại Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) cùng một số khu vực khác đang cho phép nhà phát triển ứng dụng thực hiện nhiều giao dịch hơn thông qua các kênh bên ngoài. Điều này hạn chế đà tăng doanh thu từ App Store cũng như toàn bộ mảng dịch vụ có biên lợi nhuận cao của Apple.

John Ternus cũng là một ẩn số. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý IV tài chính hôm 2/11, John Ternus chưa đưa ra nhiều định hướng riêng biệt và rõ nét cho Apple.

Tuy nhiên, chiến lược và những thay đổi mà John Ternus thực hiện tại Apple có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng công ty tiếp tục đứng ngoài cuộc đua chi tiêu khổng lồ cho AI.

Apple vẫn là lựa chọn không tồi với những nhà đầu tư muốn đầu tư dài hạn vào lĩnh vực công nghệ mà không phải đặt cược quá nhiều vào AI. Tuy nhiên, xét theo mức định giá hiện tại, cổ phiếu Apple đang khá đắt đỏ (328,38 USD vào thời điểm viết bài).

Apple tìm cách kiếm tiền từ AI

Dù không đầu tư mạnh vào hạ tầng AI như các đối thủ, Apple vẫn đang tìm cách tận dụng công nghệ này để thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Apple kết hợp các mô hình AI tự phát triển với công nghệ từ đối tác bên ngoài, đồng thời tích hợp AI sâu hơn vào những thiết bị và dịch vụ hiện có.

Một bước đi đáng chú ý là thỏa thuận hợp tác nhiều năm giữa Apple với Google được công bố hồi tháng 1/2026. Theo đó, các mô hình nền tảng Apple thế hệ mới sẽ dựa trên Gemini và công nghệ điện toán đám mây của Google. Apple cho biết đã đánh giá nhiều lựa chọn trước khi xác định Gemini phù hợp nhất để phát triển những tính năng Apple Intelligence trong tương lai, gồm cả phiên bản Siri cá nhân hóa hơn. Công ty duy trì nguyên tắc bảo vệ quyền riêng tư khi xử lý dữ liệu AI trên đám mây.

Apple đã mở rộng hạ tầng xử lý AI thông qua các đối tác bên ngoài. Theo đó, Apple hợp tác với Google và Nvidia để tận dụng năng lực điện toán đám mây, trong khi vẫn duy trì các yêu cầu bảo mật dữ liệu theo hệ thống Private Cloud Compute.

Đến tháng 9, Apple đưa thế hệ Apple Intelligence mới vào các thiết bị của mình, đồng thời giới thiệu Siri AI với khả năng hiểu ngữ cảnh cá nhân, xử lý thông tin trên màn hình và thực hiện nhiều tác vụ giữa các ứng dụng. Công ty cho biết những tính năng này được thiết kế để bảo vệ quyền riêng tư, với khả năng xử lý trực tiếp trên thiết bị hoặc thông qua hệ thống điện toán đám mây riêng Private Cloud Compute.

Tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hôm 2/11, John Ternus cho biết Apple dự định áp dụng giới hạn sử dụng với một số tính năng AI chạy trên máy chủ, bao gồm Siri AI và công cụ chỉnh sửa ảnh thông minh. Người dùng cần dung lượng xử lý lớn hơn có thể mua thêm quyền truy cập trong tương lai. Apple chưa công bố giá bán hoặc mức sử dụng cụ thể đi kèm từng gói dịch vụ.

Đây có thể trở thành một nguồn doanh thu mới cho Apple, đồng thời giúp công ty kiểm soát chi phí vận hành các mô hình AI có nhu cầu tính toán cao. Tuy nhiên, chiến lược này vẫn cần thời gian để chứng minh hiệu quả. Nếu người dùng không sẵn sàng trả thêm tiền cho các tính năng AI, Apple sẽ khó biến khoản đầu tư công nghệ thành nguồn thu đáng kể.

Với hơn 2,5 tỉ yêu cầu được gửi đến Siri mỗi ngày theo chia sẻ của John Ternus, Apple có cơ hội đưa AI đến lượng người dùng rất lớn. Thế nhưng, thách thức nằm ở việc biến sự phổ biến của công nghệ thành doanh thu mà không làm suy giảm trải nghiệm khách hàng.

Sơn Vân