Cổ phiếu công nghệ chao đảo sau bầu cử giữa nhiệm kì tại Mỹ

Lo ngại về tương lai làn sóng đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các trung tâm dữ liệu, khiến nhiều chỉ số cổ phiếu công nghệ lao dốc trước khi phục hồi một phần về cuối phiên.

Cổ phiếu công nghệ chịu áp lực, Nikkei có lúc mất hơn 3.000 điểm

Chứng khoán châu Á khép lại phiên giao dịch ngày thứ Tư trong trạng thái trái chiều, sau những đợt rung lắc mạnh khi kết quả bầu cử giữa nhiệm kì tại Mỹ dần được xác nhận. Tâm điểm chú ý của giới đầu tư là khả năng đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội, qua đó tạo ra những thay đổi đáng kể trong môi trường chính sách kinh tế và đầu tư dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei Stock Average có thời điểm giảm hơn 3.000 điểm, tương đương 4,8%, xuống mức thấp nhất trong phiên kể từ giữa tháng 5. Áp lực bán tập trung đáng kể vào nhóm cổ phiếu công nghệ, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại những thay đổi chính sách tại Mỹ có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng của ngành trí tuệ nhân tạo và chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Dù vậy, thị trường đã dần thu hẹp mức giảm trong những giờ giao dịch cuối. Nikkei đóng cửa ở mức 62.188,63 điểm, giảm 1,4% so với phiên trước. Cổ phiếu Kioxia Holdings, một trong những doanh nghiệp sản xuất chip nhớ lớn của Nhật Bản, mất hơn 5%.

Diễn biến tương tự xuất hiện tại Hàn Quốc và Đài Loan (TQ). Các chỉ số chứng khoán chủ chốt của hai thị trường này có thời điểm giảm lần lượt tới 4% và 3%, trước khi phục hồi một phần. KOSPI của Hàn Quốc đảo chiều thành công, đóng cửa tăng 0,6%, trong khi Taiex của Đài Loan giảm 0,8%. Đây là thị trường đặc biệt nhạy cảm với triển vọng ngành bán dẫn do tỉ trọng lớn của Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) trong chỉ số.

Đợt bán tháo mạnh hơn xuất hiện vào khoảng giữa phiên, sau khi các thông tin về làn sóng chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ tại cuộc bầu cử Mỹ được công bố. Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đồng thời đi xuống, phản ánh tâm lí thận trọng của giới đầu tư trước khả năng Quốc hội do phe Dân chủ kiểm soát sẽ tạo thêm rào cản đối với một số chính sách của chính quyền Trump.

Mối lo lớn không chỉ nằm ở sự thay đổi cán cân quyền lực tại Washington, mà còn liên quan trực tiếp đến triển vọng đầu tư hạ tầng AI. Trong những năm gần đây, việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Mỹ nhận được sự ủng hộ đáng kể từ chính quyền và đảng Cộng hòa. Đây là động lực quan trọng đối với nhu cầu chip bán dẫn, thiết bị điện tử, máy chủ và nhiều sản phẩm công nghệ được cung ứng từ châu Á.

Trong báo cáo do Giám đốc đầu tư Vis Nayar dẫn dắt, Eastspring Investments nhận định làn sóng phát triển hạ tầng AI tại Mỹ có vai trò quan trọng đối với triển vọng xuất khẩu và tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp châu Á trong nhiều năm tới. Vì vậy, những rào cản chính trị đối với hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu đang trở thành yếu tố ngày càng đáng chú ý.

Theo tổ chức quản lí tài sản này, nếu đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội với ưu thế rộng rãi, khả năng thông qua các đạo luật liên bang nhằm hạn chế quyền áp đặt lệnh tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu của chính quyền địa phương và tiểu bang có thể giảm xuống. Điều đó đồng nghĩa các dự án hạ tầng AI có thể phải đối mặt với môi trường pháp lí phức tạp hơn.

Nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro chính sách, chứng khoán Trung Quốc khởi sắc

Tuy nhiên, khi kết quả bầu cử dần trở nên rõ ràng, thị trường chứng khoán châu Á bắt đầu phục hồi. Một yếu tố giúp cải thiện tâm lí là những phát biểu của Tổng thống Donald Trump cho thấy ông sẵn sàng chấp nhận kết quả bầu cử và hợp tác với phe Dân chủ.

Bà Chiyo Takatori, chiến lược gia cấp cao tại Daiwa Securities, cho rằng những phát biểu này có thể đã khuyến khích một bộ phận nhà đầu tư quay lại mua cổ phiếu sau đợt giảm sâu. Trước đó, thị trường lo ngại ông Trump có thể phản ứng cứng rắn hơn trong các vấn đề như chính sách đối ngoại sau thất bại của đảng Cộng hòa tại Quốc hội.

Ông Naoki Kamiyama, chiến lược gia trưởng tại Amova Asset Management, cũng nhận định một trong những rủi ro khiến thị trường lo ngại là khả năng ông Trump chuyển sang lập trường đối đầu hơn với các quốc gia như Iran. Tuy nhiên, phản ứng ban đầu của Tổng thống Mỹ tương đối thận trọng, bao gồm tín hiệu sẵn sàng hợp tác với phe Dân chủ. Do đó, giới đầu tư hiện chưa nhìn thấy nguy cơ địa chính trị gia tăng ngay lập tức.

Dù vậy, những biến động trong phiên cũng phản ánh mối quan tâm dài hạn hơn về khả năng xuất hiện một chính phủ do đảng Dân chủ kiểm soát toàn diện vào năm 2028, bao gồm Nhà Trắng và cả hai viện Quốc hội.

Ông Shintaro Inagaki, chuyên gia kinh tế thị trường cấp cao tại Mizuho Securities, cho rằng viễn cảnh này có thể khiến nhà đầu tư bắt đầu tính đến những thay đổi lớn hơn trong chính sách quản lí AI và trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, ông lưu ý những thay đổi đáng kể khó có thể diễn ra ngay lập tức, bởi Tổng thống và các thống đốc tiểu bang vẫn nắm giữ những thẩm quyền nhất định trong việc định hình chính sách.

Trên thị trường tiền tệ, đồng USD suy yếu so với yen Nhật khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ giảm sau thông tin bầu cử. Có thời điểm, đồng yen tăng lên khoảng 157,40 yen đổi một USD, từ vùng trên 158 yen trong đầu phiên. Tuy nhiên, diễn biến vẫn thiếu ổn định và đồng yen quay trở lại vùng 158 yen đổi một USD vào lúc 16 giờ 30 theo giờ Tokyo.

Theo ông Inagaki, đồng USD thường có xu hướng mạnh lên khi một đảng giành quyền kiểm soát toàn bộ chính phủ Mỹ. Ngược lại, kết quả lần này cho thấy một chính phủ bị chia rẽ về quyền lực, khiến triển vọng chính sách trở nên khó đoán định hơn.

Trong khi Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan chịu áp lực, chứng khoán Hong Kong, Trung Quốc đại lục, Philippines và Việt Nam lại giao dịch trong sắc xanh. Chốt phiên giao dịch hôm nay 4/11, VN-Index tăng 33,40 điểm (+1,97%) lên 1.733,02 điểm với 268 mã tăng, trong khi chỉ có 72 mã giảm. Tổng khối lượng giao dịch đạt 909 triệu đơn vị, giá trị 17.955 tỉ đồng.

Diễn biến trên HOSE đã lan tỏa tâm lý hưng phấn sang sàn HNX và UPCoM, giúp cả 2 chỉ số chính của 2 sàn nới rộng đà tăng, thậm chí HNX-Index còn tăng với biên độ mạnh hơn VN-Index. Chốt phiên giao dịch ngày 4/11, chỉ số HNX-Index tăng 6,46 điểm (+2,57%) lên 257,88 điểm với 104 mã tăng và 46 mã giảm. Tổng khối lượng giao dịch đạt 77 triệu đơn vị, giá trị 1.025 tỉ đồng.

Trên sàn UPCoM, chỉ số UPCoM-Index đóng cửa tăng 0,56 điểm (+0,46%) lên 122,61 điểm với 140 mã tăng và 57 mã giảm. Tổng khối lượng giao dịch đạt 37 triệu đơn vị, giá trị 631,7 tỉ đồng.

Đáng chú ý, chỉ số Shanghai Composite của Trung Quốc tăng hơn 2%. Diễn biến tích cực tại thị trường Trung Quốc phần nào xuất phát từ kì vọng Quốc hội Mỹ do đảng Dân chủ kiểm soát có thể hạn chế khả năng Washington triển khai những chính sách cứng rắn với Bắc Kinh. Trước đó, giới đầu tư lo ngại chính quyền Trump, với sự hậu thuẫn của Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát, có thể thúc đẩy lập trường đối đầu mạnh hơn trong quan hệ thương mại và kinh tế với Trung Quốc.

Nhìn chung, phiên giao dịch cho thấy thị trường châu Á không chỉ phản ứng với kết quả bầu cử Mỹ, mà còn đang đánh giá lại mối liên hệ giữa chính sách Washington và triển vọng tăng trưởng của khu vực. Đặc biệt, khi hạ tầng AI ngày càng trở thành động lực lớn của thương mại và đầu tư toàn cầu, bất kì thay đổi nào trong môi trường pháp lí tại Mỹ cũng có thể tác động đến kì vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp công nghệ châu Á trong những năm tới.

Bùi Tú