Mbappe, Real Madrid và quyền lực của thị trường Trung Quốc
Mbappe chỉ là điểm khởi đầu của một cuộc khủng hoảng vượt xa phạm vi cá nhân. Việc Real Madrid bị gạt khỏi lịch phát sóng tại Trung Quốc, từ La Liga đến nguy cơ ảnh hưởng Champions League, phơi bày sự lệ thuộc của bóng đá châu Âu vào những thị trường thương mại khổng lồ.
Một phát ngôn gây tranh cãi trên mạng xã hội của Kylian Mbappe đã châm ngòi cho làn sóng tẩy chay tại Trung Quốc, kéo theo việc nhiều thương hiệu chấm dứt hợp tác với tiền đạo người Pháp. Phản ứng không dừng ở cá nhân Mbappe mà còn lan sang Real Madrid và La Liga, khi các nền tảng truyền hình Trung Quốc ngừng phát sóng hoặc loại những trận đấu có đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha khỏi lịch phát sóng. Vụ việc vượt khỏi phạm vi một vụ tẩy chay ngôi sao, phơi bày sức ép mà một thị trường lớn có thể tạo ra đối với ngành công nghiệp bóng đá toàn cầu.
Ngày 28/10, Real Madrid công khai xin lỗi người dân Trung Quốc sau tranh cãi liên quan đến phát ngôn của Mbappe trên mạng xã hội. Trước đó, tiền đạo người Pháp, La Liga và chủ tịch Javier Tebas cũng đã lên tiếng xin lỗi, nhưng làn sóng phản đối tại Trung Quốc vẫn tiếp diễn.
Hiện nay, ba thương hiệu Trung Quốc đã chấm dứt hợp tác với Mbappe. Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) ngừng phát sóng La Liga, trong khi Migu - nền tảng truyền hình trực tuyến thuộc tập đoàn viễn thông China Mobile, đối tác phát sóng giải đấu tại Trung Quốc - vẫn phục vụ các trận đấu khác nhưng loại những trận có Real Madrid khỏi lịch phát sóng.
Sự việc còn lan sang Champions League. Đầu tháng 11, tờ El Español ghi nhận trận AEK Athens - Real Madrid không xuất hiện trong lịch phát sóng của iQIYI -nền tảng video trực tuyến lớn của Trung Quốc, nắm bản quyền phát sóng Champions League tại thị trường này. Trong khi đó, những trận có Barcelona, Atletico Madrid, Villarreal và Real Betis vẫn được lên lịch.
Sức ép từ thị trường tỉ dân
CCTV ngừng phát sóng La Liga trên diện rộng, còn Migu vẫn phát các trận khác nhưng không có Real Madrid. Với Champions League, việc trận đấu của đội bóng Hoàng gia vắng mặt trên lịch iQIYI mới được báo chí ghi nhận, chưa phải thông báo chính thức về lệnh cấm hay chấm dứt hợp đồng bản quyền.
Tuy nhiên, những diễn biến này cho thấy phản ứng thương mại tại Trung Quốc có thể vượt khỏi phạm vi một giải đấu. Champions League do UEFA tổ chức, độc lập với La Liga. Nếu một CLB bị hạn chế hiện diện trên nhiều nền tảng phát sóng, tác động không chỉ thuộc về đội bóng đó mà còn lan đến đối thủ, nhà quảng cáo, đối tác truyền hình và các bên khai thác thương mại.
Đây là vấn đề đáng quan tâm đối với bóng đá châu Âu. Một trận đấu không có Real Madrid đồng nghĩa đối tác truyền hình có nguy cơ mất đi một trong những thương hiệu thu hút khán giả lớn nhất. Đối thủ của Real Madrid, dù không liên quan đến phát ngôn của Mbappe, cũng có thể chịu ảnh hưởng.
Quy mô lợi ích kinh tế cho thấy Trung Quốc không phải thị trường phụ. Theo AFP, bản quyền truyền hình quốc tế của La Liga mùa 2024-2025 đạt 748 triệu euro, trong đó Trung Quốc và Mỹ đóng góp phần lớn doanh thu. Riêng Real Madrid, theo số liệu Marca được AFP dẫn lại, thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 10-15% doanh số áo đấu và hàng lưu niệm.
Ngày 3/8/2026, La Liga công bố thỏa thuận với Migu, công ty thuộc China Mobile, để phát sóng 380 trận mỗi mùa đến năm 2030. Đây là cam kết dài hạn cho thấy mức độ gắn kết thương mại giữa giải đấu Tây Ban Nha và thị trường Trung Quốc.
Những con số trên chưa thể hiện khoản thiệt hại thực tế mà Real Madrid phải gánh chịu từ sự việc Mbappe. Tuy nhiên, chúng cho thấy quy mô lợi ích đang bị đe dọa. Nếu hình ảnh đội bóng tiếp tục bị hạn chế trên các nền tảng truyền thông, tác động có thể lan từ lượng người xem sang doanh số hàng hóa và sức hấp dẫn đối với nhà tài trợ.
Real Madrid xây dựng thương hiệu toàn cầu bằng danh hiệu, những ngôi sao hàng đầu và khả năng tiếp cận người hâm mộ ở nhiều châu lục. Nhưng chính chiến lược mở rộng đó cũng tạo ra sự phụ thuộc: càng muốn chinh phục nhiều thị trường, CLB càng phải đối diện với những rủi ro phát sinh từ từng thị trường.
Quyền lực không nằm trên sân đấu
Phản ứng của Real Madrid cho thấy sức ép thương mại có thể buộc ngay cả những CLB quyền lực nhất thế giới phải điều chỉnh cách ứng xử. Sở hữu 15 chức vô địch Champions League và vị thế hàng đầu bóng đá châu Âu, đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha vẫn phải công khai xin lỗi để bảo vệ lợi ích tại thị trường Trung Quốc.
Đây không chỉ là một quyết định liên quan đến phát sóng hay quảng bá hình ảnh. Đằng sau phản ứng của các doanh nghiệp và nền tảng truyền thông Trung Quốc là sức mạnh của một thị trường có khả năng tác động trực tiếp đến lợi ích thương mại của những CLB hàng đầu thế giới. Danh hiệu, lượng người hâm mộ hay giá trị đội hình có thể tạo nên vị thế của một thương hiệu bóng đá, nhưng không giúp thương hiệu đó tránh được sức ép từ những thị trường có tiềm lực kinh tế lớn.
Với Mbappe, câu chuyện đặt ra vấn đề về trách nhiệm của ngôi sao trong nền kinh tế thể thao hiện đại. Một cầu thủ có thể xem phát ngôn của mình là quan điểm cá nhân, nhưng hình ảnh của họ đã trở thành tài sản thương mại của CLB, nhà tài trợ và đối tác truyền thông.
Các CLB muốn cầu thủ trở thành biểu tượng toàn cầu, tận dụng sức ảnh hưởng của họ để bán áo đấu, thu hút tài trợ và mở rộng cộng đồng người hâm mộ. Nhưng sức ảnh hưởng càng lớn, một phát ngôn cá nhân cũng có thể khiến CLB và các đối tác phải trả giá bằng những hợp đồng thương mại.
Với bóng đá châu Âu, điều đáng lo không chỉ là một vài trận đấu không được phát sóng tại Trung Quốc. Đó là nguy cơ những hợp đồng bản quyền dài hạn, chiến lược phát triển người hâm mộ và giá trị thương mại được xây dựng qua nhiều năm có thể bị ảnh hưởng bởi một sự cố ngoài sân cỏ.
NBA từng trải qua một cuộc khủng hoảng tương tự tại Trung Quốc năm 2019. Sau phát ngôn gây tranh cãi của một lãnh đạo Houston Rockets, các kênh truyền hình và nền tảng trực tuyến Trung Quốc ngừng phát sóng các trận đấu của giải, nhiều đối tác thương mại rút lui. NBA từng đối diện nguy cơ thiệt hại hàng trăm triệu USD và phải mất gần ba năm mới có thể đưa các trận đấu trở lại CCTV. Trường hợp ấy cho thấy sức ép từ thị trường Trung Quốc không chỉ đặt ra với bóng đá hay một cá nhân, mà từng tác động đến cả một giải đấu thể thao hàng đầu thế giới.
Từ NBA năm 2019 đến câu chuyện Mbappe năm 2026, Trung Quốc cho thấy sức nặng của một thị trường không chỉ nằm ở doanh thu bản quyền hay lượng khán giả. Một quyết định phát sóng, một động thái từ nhà tài trợ cũng có thể tạo sức ép lên những tên tuổi lớn nhất của thể thao thế giới. Trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, các CLB và giải đấu có thể sở hữu những ngôi sao hàng đầu, nhưng họ không thể xem nhẹ thị trường đang góp phần nuôi dưỡng giá trị thương mại của chính mình.
.jpg)
