Mô hình AI thành ‘nhà thiết kế’ máy bay

Sáng kiến trên rất có ích cho nỗ lực thiết kế và chế tạo chiến đấu cơ tiên tiến, giải quyết khó khăn bị phương Tây ngăn chặn tiếp cập công nghệ hàng không hiện đại. Do dự án mới ở gian đoạn thử nghiệm nên UAC chưa công bố lộ trình phát triển hay xác định mẫu máy bay nào tham gia sáng kiến.

Dự kiến GigaChat sẽ khám phá cấu hình phương tiện khả thi trước khi đội ngũ phụ trách bắt đầu công tác thiết kế kĩ thuật chi tiết. Thậm chí kĩ sư có thể dùng mô hình đánh giá độ bền kết cấu hay tính toán khí động học (mặc dù loạt tính năng này không nằm trong giai đoạn thử nghiệm).

Mô hình AI không thay thế các phương pháp kĩ thuật truyền thống mà chỉ tập trung vào xem xét cấu hình tiềm năng và xử lí thông tin - công việc vốn đòi hỏi nỗ lực phân tích chuyên sâu tốn nhiều thời gian lẫn công sức.

UAC là đơn vị sản xuất 2 dòng chiến đấu cơ Su-57 và Su-35, đồng thời cũng triển khai nhiều chương trình hàng không dân sự như máy bay chở khách MC-21 đang trải qua quá trình thay thế linh kiện quy mô lớn. Tổng thiết kế sư Sergey Korotkov ủng hộ việc tìm cách ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào những trường hợp mà yêu cầu kĩ thuật thực tế đòi hỏi phải bổ sung thêm công cụ tính toán. Theo đội ngũ chuyên gia của công ty: “Công nghệ kĩ thuật số cho phép chúng tôi xử lí tập dữ liệu lớn hơn cũng như hiểu sâu sắc vấn đề hơn”.

Tuy nhiên, UAC vẫn giữ quan điểm dùng AI cần có chọn lọc, trong đó yêu cầu kĩ thuật cụ thể sẽ quyết định liệu việc triển khai mô hình trí tuệ nhân tạo thực sự mang lại hiệu quả hay không.

GigaChat do tập đoàn tài chính - công nghệ SberBank phát triển, dựa trên kiến trúc NeONKA tích hợp nhiều mạng neuron chuyên biệt, tiếp nhận huấn luyện từ siêu máy tính Christofari Neo đồng thời sử dụng kĩ thuật học tăng cường từ phản hồi con người (RLHF) để cải thiện độ chính xác lẫn tính đạo đức.

SberBank đã phát hành nhiều phiên bản phục vụ từng nhu cầu riêng biệt. GigaChat MAX - phiên bản cao cấp nhất hiện nay - cho phép hội thoại bằng văn bản và giọng nói, hỗ trợ cả tiếng Nga lẫn tiếng Anh. GigaChat Pro tối ưu hóa cho doanh nghiệp với khả năng tuân thủ chỉ dẫn phức tạp, viết mã, xử lý tác vụ phức tạp trong lĩnh vực kinh tế hay luật. GigaChat Lite và Lightning nhỏ gọn tốc độ cao, phù hợp chạy trên thiết bị cá nhân hoặc tích hợp vào ứng dụng cần phản hồi nhanh. GigaChat Ultra Preview vượt trội hơn cả DeepSeek V3.1 trong các bài kiểm tra tiếng Nga.

Không chỉ là chatbot, GigaChat còn làm tốt cả vai trò công cụ phát triển. Trợ lý GigaCode chuyên biệt cho lập trình viên, hỗ trợ hơn 35 ngôn ngữ lập trình. GigaChain - phiên bản chuyển thể của thư viện LangChain dành riêng cho tiếng Nga - giúp nhà phát triển dễ dàng xây dựng ứng dụng AI sử dụng API của GigaChat.

Trừng phạt thúc đẩy tự chủ công nghệ

Cuộc chiến Ukraine bùng nổ năm 2023 khiến nhiều nhà cung cấp phần mềm kĩ thuật lớn của phương Tây từng hỗ trợ ngành hàng không Nga suốt hàng nhập kỉ như Dassault Systèmes, Siemens, Autodesk “đóng băng” hoạt động, gây nên gián đoạn nghiêm trọng.

Để khắc phục vấn đề, UAC triển khai hàng loạt giải pháp thay thế tự phát triển trên khoảng 4.000 máy tính kĩ thuật trong các cơ sở thiết kế máy bay. Công ty còn nâng cấp 9 module thiết yếu vốn đảm nhận vai trò quản lí thông tin phát triển máy bay xuyên suốt mọi giai đoạn sản xuất lẫn bảo dưỡng.

Gần đây UAC cho biết giải pháp kĩ thuật số đã giúp giảm đáng kể thời gian thực hiện một số tính toán liên quan đến hệ thống thủy lực và nhiệt độ khoang máy bay. Trước đây nhiệm vụ kĩ thuật cần đến hàng tháng trời, nhưng nay chỉ cần vài ngày là hoàn thành.

Chưa rõ sáng kiến ứng dụng GigaChat có giúp tăng tốc chương trình MC-21 đang gặp khó khăn vì chuyển sang dùng linh kiện nội địa hay không. Tháng 6 vừa qua Tổng thống Nga Vladimir Putin xác nhận chương trình chậm tiến độ gần 2 năm, trong đó các vấn đề liên quan đến phần cánh máy bay là nguyên nhân chính gây chậm trễ. Phó thủ tướng Denis Manturov ấn định đến cuối năm 2027 phải cấp chứng nhận cho phiên bản máy bay dùng toàn bộ linh kiện tự sản xuất.

Cẩm Bình