Văn hóa

Bùng nổ đêm nhạc Jazz tại Hà Nội

Trần Thị Trường • 09/11/2026 15:56

Đêm nhạc Jazz & Friends X tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, quy tụ nghệ sĩ đến từ Mỹ, Anh, Thụy Điển, Na Uy, Australia và Việt Nam, với các màn trình diễn kết hợp jazz, âm nhạc truyền thống và giao hưởng - thính phòng.

Ngay từ những phút mở màn của đêm nhạc Jazz & Friends X vào tối 6/11/2026, không khí đã sôi động với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ. Ba tiết mục đầu tiên gồm: Sing, Sing, Sing của Louis Prima, do tổ trống với 12 nghệ sĩ biểu diễn; Fever của Eddie Cooley và Otis Blackwell, với giọng hát Thủy Bùi, piano Nguyễn Hiển Đức, bass Nguyễn Thế Vinh và trống Hùng Cường; In the Mood của Joe Garland, do dàn saxophone dưới sự chỉ đạo của giảng viên Lê Duy Mạnh và NSƯT Quyền Văn Minh trình diễn, cùng piano jazz Nguyễn Hiển Đức, bass Nguyễn Thế Vinh và trống Nguyễn Hùng Cường.

jas.jpg
Đêm nhạc Jazz & Friends X tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam diễn ra vào tối 6/11.

Louis Prima là một trong những nghệ sĩ tiêu biểu của thời kỳ Big Band Swing. Trong khi đó, In the Mood được xem là tác phẩm kinh điển của dòng nhạc này. Dàn nghệ sĩ Khoa Jazz tham gia biểu diễn dưới sự chỉ đạo của giảng viên Lê Duy Mạnh và Bùi Xuân Hòa. Đặc biệt, chương trình có sự góp mặt của NSƯT Quyền Văn Minh, người được nhiều người gọi là “Bố già” của nhạc Jazz Việt Nam.

Ba tác phẩm với ba sắc thái âm nhạc khác nhau, cùng sự hội tụ của nhiều thế hệ nghệ sĩ jazz Việt Nam, đã tạo nên phần mở màn sôi động, nhận được sự hưởng ứng của khán giả.

Jazz là ngôn ngữ của tự do sáng tạo, của giao thoa văn hóa và kết nối không biên giới. Qua nhiều mùa tổ chức, Jazz & Friends đã trở thành không gian gặp gỡ của nghệ sĩ, nhà giáo và nhà nghiên cứu trong nước, quốc tế; góp phần giới thiệu những giá trị và thành tựu của nhạc jazz Việt Nam.

Các chương trình Jazz & Friends do TS. Nguyễn Tiến Mạnh cùng các giảng viên Khoa Jazz, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tổ chức đã trở thành hoạt động nghệ thuật thường niên. Chương trình tiếp nối những thế hệ đi trước, đồng thời phát triển nền tảng sáng tạo được xây dựng từ đầu thập niên 1990, với những nghệ sĩ như NSƯT Quyền Văn Minh, NSƯT, TS.Lưu Quang Minh, nhạc sĩ Hoàng Tùng… Hiện nay, TS.Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng khoa Jazz của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, đảm nhiệm vai trò tổng đạo diễn Jazz & Friends X.

jazz1.jpg
Chương trình quy tụ nghệ sĩ đến từ Mỹ, Anh, Thụy Điển, Na Uy, Australia và Việt Nam, với các màn trình diễn kết hợp jazz, âm nhạc truyền thống và giao hưởng - thính phòng.

Jazz không biên giới

Jazz là ngôn ngữ của cảm xúc, khát vọng tự do và ngẫu hứng. Dòng nhạc này hình thành trong cộng đồng người Mỹ gốc Phi tại New Orleans, trên nền tảng nhiều truyền thống âm nhạc châu Phi và châu Âu, trong đó có sự gặp gỡ giữa Blues và Ragtime, tạo nên một ngôn ngữ âm nhạc mới. Từ đó, jazz vượt qua biên giới, lan tỏa đến nhiều quốc gia. Khi đến mỗi vùng đất, dòng nhạc này tiếp nhận những yếu tố văn hóa bản địa, hình thành diện mạo riêng nhưng vẫn giữ tinh thần tự do và ngẫu hứng vốn có.

Jazz là ngôn ngữ của cảm xúc, khát vọng tự do và ngẫu hứng.

Tại Jazz & Friends X, có các nghệ sĩ đến từ Mỹ, Anh, Thụy Điển, Na Uy, Australia và Việt Nam. Mỗi quốc gia mang đến một màu sắc âm nhạc riêng, cùng gặp nhau trong tình yêu dành cho jazz.

Các dòng jazz: Mỹ, Brazil, Pháp, Anh và Bắc Âu

Sau ba tiết mục mở màn, chương trình tiếp tục với I Concentrate on You của Cole Porter, sáng tác năm 1939. Đây là giai điệu trữ tình, tinh tế, tiêu biểu cho dòng American Songbook, mang sắc thái lãng mạn, thanh lịch cùng những chuyển động hòa thanh đặc trưng của jazz Mỹ.

Hai nghệ sĩ quốc tế tham gia tiết mục là David Valdez, nghệ sĩ saxophone đến từ California, và Will Lyle, nghệ sĩ bass đến từ New York. Cùng biểu diễn có nghệ sĩ piano Duy Phúc và nghệ sĩ trống Hoàng Phú Tùng.

Tiếp đó, Mas, que nada! của Jorge Ben Jor, sáng tác năm 1963, đưa khán giả từ không khí lãng mạn của jazz Mỹ sang sắc màu phóng khoáng, tràn đầy sức sống của âm nhạc Brazil, vùng đất của Samba và những lễ hội sôi động.

Tiết mục do các nghệ sĩ Việt Nam trình diễn, gồm giọng hát Thủy Bùi cùng nhóm The Phocal với các thành viên Anh Quân, Huy Khanh, Thu Huyền, Thu Hằng và Hồng Khanh. Phần nhạc cụ có piano Trần Duy Nam, bass Hoàng Hải Bằng, guitar Nguyễn Quốc Linh và bộ gõ Hà Đình Huy.

Sau sắc màu sôi động của Brazil, khán giả được đưa đến Paris qua Under Paris Skies, sáng tác năm 1951 của Hubert Giraud, lời ca của Jean Dréjac. Tác phẩm gắn với vẻ đẹp lãng mạn của thủ đô nước Pháp.

Tiếp nối là Get Carter của Roy Budd, đại diện cho âm nhạc Anh. Nếu jazz Pháp mang sắc thái lãng mạn, thanh lịch thì jazz Anh mở ra không gian âm nhạc giàu cá tính, hiện đại với những tiết tấu mạnh mẽ. Get Carter gắn liền với bộ phim cùng tên ra mắt năm 1971, mang màu sắc mạnh mẽ, bí ẩn và giàu kịch tính.

Tham gia trình diễn tác phẩm này có nghệ sĩ bass Paul Zerter đến từ Vương quốc Anh, cùng các nghệ sĩ saxophone Nico Seal, guitar Đỗ Minh Hải, trống Hoàng Phú Tùng, piano Nguyễn Ngọc Ánh Dương và giọng hát Trần Thị Thu Huyền.

Nếu jazz Mỹ nổi bật với Blues và Swing, jazz Brazil cuốn hút bởi Samba, jazz Pháp mang sắc thái lãng mạn thì jazz Bắc Âu lại có xu hướng trầm lắng, tự sự và tinh tế. Sự góp mặt của GS. Lars Andersson đến từ Thụy Điển cùng nghệ sĩ saxophone Danny Healy đến từ Australia đã đưa màu sắc âm nhạc Bắc Âu đến với chương trình.

jazz.jpg
Các chương trình Jazz & Friends do TS. Nguyễn Tiến Mạnh cùng các giảng viên Khoa Jazz, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tổ chức đã trở thành hoạt động nghệ thuật thường niên.

Jan Johansson, nghệ sĩ piano kiêm nhà soạn nhạc nổi tiếng của Thụy Điển, là người kết hợp ngôn ngữ jazz hiện đại với âm nhạc dân gian Bắc Âu. Tác phẩm Blues i oktaver của ông mang màu sắc jazz riêng, gợi lên không gian vùng Scandinavia với những cánh rừng rộng lớn, hồ nước trong xanh và mùa đông phủ tuyết.

Phần trình diễn có sự tham gia của GS. Lars Andersson (trống, Thụy Điển), Danny Healy (saxophone, Australia), Nguyễn Tiến Mạnh (piano, Việt Nam), Hoàng Hải Bằng (bass) và Quyền Thiện Đắc (saxophone trầm).

Ba quốc gia với những nền văn hóa khác nhau cùng gặp gỡ trong ngôn ngữ jazz qua tác phẩm của Jan Johansson. Phần trình diễn giàu tính ngẫu hứng nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt của khán giả.

Với Na Uy, nếu jazz truyền thống được xây dựng trên nhịp điệu, hòa âm và những cấu trúc quen thuộc thì jazz đương đại Bắc Âu mở rộng các giới hạn ấy bằng ngẫu hứng tự do và công nghệ âm thanh điện tử. Âm thanh được thu nhận, biến đổi và tái tạo ngay trong quá trình biểu diễn. Đó là thế giới của Live Electronics và Live Sampling, nơi công nghệ không thay thế nghệ sĩ mà trở thành một thành phần của ban nhạc.

Các ghệ sĩ Na Uy gồm: Ingolv Haaland, Jan Bang, Eivind Aarset, Ingri Jordahl Østensen và các nghệ sĩ được ghi tên trong chương trình đã cùng tạo nên một phần ứng tác âm nhạc ngay trên sân khấu. Sự hiện diện của họ còn mang ý nghĩa kết nối các hoạt động hợp tác quốc tế giữa Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và các đối tác Na Uy trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào sáng tạo, biểu diễn và giáo dục âm nhạc.

Những nhạc cụ truyền thống đối thoại với công nghệ điện tử, các ý tưởng ngẫu hứng được hình thành ngay trong khoảnh khắc biểu diễn, tạo nên phần trình diễn có nhiều yếu tố bất ngờ.

Những điểm nhấn đặc biệt

Khán giả xúc động khi thưởng thức Họa mi hót trong mưa của nhạc sĩ Dương Thụ. Tác phẩm được nghệ sĩ Lương Việt Tú, thủ khoa piano jazz năm 2021, hiện là giảng viên thế hệ thứ ba của Khoa Jazz, phối khí theo phong cách jazz.

Phần trình diễn có sự tham gia của các nghệ sĩ bass, saxophone, guitar, trống, giọng hát Vân Anh và dàn nhạc dây gồm 16 nghệ sĩ. Đây là một minh chứng cho khả năng tiếp nhận, chuyển hóa và làm mới chất liệu âm nhạc Việt Nam bằng ngôn ngữ jazz.

Một dấu mốc đáng chú ý của Jazz & Friends X là sự kết hợp giữa jazz và dàn nhạc giao hưởng - thính phòng qua hai tác phẩm do nghệ sĩ Việt Nam sáng tác và trình diễn.

Nhà soạn nhạc Nguyễn Đức Hải Phong, trưởng thành từ Khoa Jazz, dành sự quan tâm đến mối liên hệ giữa jazz, âm nhạc truyền thống và dàn nhạc. Trong các sáng tác, anh mở rộng tinh thần tự do, ngẫu hứng của jazz vào cấu trúc giao hưởng - thính phòng. Qua ngôn ngữ jazz, các nhạc cụ truyền thống và dàn nhạc dây cùng chất liệu Việt Nam được thể hiện trong một hình thức âm nhạc mới.

Tác phẩm Cội có sự tham gia của Nguyễn Đức Hải Phong (piano), Nguyễn Đức Minh (đàn môi), Nguyễn Việt Hải (guitar), Quyền Thiện Đắc (saxophone), Lars Andersson (trống) cùng dàn nhạc dây.

Với Sông biển nước Nam, các nghệ sĩ tham gia gồm Nguyễn Đức Hải Phong (piano), Nguyễn Việt Hải (guitar), Bùi Hoàng An (saxophone), Danny Healy (clarinet), Nguyễn Thế Vinh (bass), Lars Andersson (trống) cùng dàn nhạc dây 16 nghệ sĩ. Nhạc trưởng Khúc Văn Khoa và chỉ huy Ngô Đình Cao Lâm tham gia điều phối phần trình diễn.

Đây là cuộc gặp gỡ giữa jazz và âm nhạc giao hưởng - thính phòng, thể hiện nỗ lực tìm kiếm tiếng nói âm nhạc Việt Nam đương đại: Tiếp nhận tinh hoa âm nhạc thế giới, đồng thời thể hiện bản sắc dân tộc qua ngôn ngữ sáng tạo của các nghệ sĩ Việt Nam.

Một trong những niềm tự hào của Khoa Jazz, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, là những thế hệ sinh viên sau khi tốt nghiệp đã trưởng thành và khẳng định tên tuổi trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Trên sân khấu Jazz & Friends X, nhiều nghệ sĩ từng học tập tại Học viện trở về, cùng hội tụ và biểu diễn.

Không chỉ có nghệ sĩ piano Nguyễn Tiến Mạnh, từ một sinh viên piano trở thành giám đốc âm nhạc, tổng đạo diễn chương trình, anh còn là nhà sản xuất âm nhạc. Sự trở lại của các thế hệ học trò cho thấy mối liên hệ giữa quá trình đào tạo tại Học viện và hoạt động biểu diễn chuyên nghiệp.

Với chùm ba tác phẩm, trong đó có Wish You Were Here của Lee Ritenour, gắn với nhóm Fourplay, các nghệ sĩ Nguyễn Hữu Vượng (piano), Doãn Việt Dũng (guitar), Hùng Cường (trống) và Hoàng Hải Bằng (bass) đã mang đến phần trình diễn riêng.

Ca sĩ Đinh Mạnh Ninh xuất hiện với hai ca khúc Xích lô và Buổi sáng ở Ciao Cafe của nhạc sĩ Võ Thiện Thanh. Qua phần phối khí và trình diễn piano của Nguyễn Hữu Vượng, các ca khúc mang màu sắc mới, nhận được sự hưởng ứng của khán giả.

Đêm diễn khép lại bằng What'd I Say, tác phẩm nổi tiếng của huyền thoại Ray Charles, với sự tham gia của các nghệ sĩ quốc tế và Việt Nam trên sân khấu. Khi chương trình kết thúc, lúc 23 giờ, khán giả và nghệ sĩ cùng rời khán phòng, hòa vào không gian mùa thu Hà Nội.

Trần Thị Trường