Đồng sáng tạo công nghệ: Đề xuất của Tổng Bí thư tại Diễn đàn Công tư Việt Nam – Nhật Bản
Sáng 9/11, phát biểu tại Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản ở Tokyo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước chuyển từ cùng xây dựng công trình sang cùng sáng tạo công nghệ.
Diễn đàn diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11/11 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, với chủ đề “Đồng sáng tạo công nghệ, kiến tạo chuỗi giá trị tương lai”.
Sự kiện do Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cùng một số đơn vị Nhật Bản đồng tổ chức.
Từ cùng xây dựng sang cùng sáng tạo
Theo Tổng Bí thư, nếu những thập kỉ qua hai nước cùng xây dựng công trình và phát triển ngành sản xuất, thì những thập kỉ tới cần cùng sáng tạo công nghệ mới, phát triển ngành công nghiệp mới và kiến tạo chuỗi giá trị mới. Tổng Bí thư trích dẫn các nhiệm vụ nghiên cứu chung về bán dẫn triển khai trong năm 2026 làm ví dụ cho bước chuyển từ hợp tác kỹ thuật sang cùng nghiên cứu.
Về thế mạnh bổ trợ, Tổng Bí thư cho rằng Nhật Bản có công nghệ, tài chính, năng lực quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và mạng lưới thị trường toàn cầu, còn Việt Nam có lực lượng lao động năng động, thị trường lớn và khát vọng lớn. Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là các động lực chính.
Trung tâm chung, sản phẩm chung
Tổng Bí thư đề nghị hai bên cùng nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ, ưu tiên trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghiệp thông minh. Ông đề xuất lập các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và chương trình công nghệ chung gắn với nhu cầu sản xuất, để Việt Nam chuyển từ sản xuất theo đơn đặt hàng sang cùng thiết kế sản phẩm.
Với doanh nghiệp, ông mong các công ty Nhật Bản mở rộng đầu tư chất lượng cao, hợp tác trong nghiên cứu – phát triển (R&D), thiết kế, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất thông minh. Doanh nghiệp Việt Nam, ngược lại, cần nâng cấp công nghệ và quản trị để đảm nhận các khâu có giá trị gia tăng cao hơn. Ông cũng mong phía Nhật Bản nhìn Việt Nam không chỉ là nơi đầu tư, sản xuất hay bán hàng, mà còn là đối tác cùng phát triển sản phẩm.
Hợp tác công - tư làm trụ, cam kết đi kèm
Về nhân lực, Tổng Bí thư đề nghị đào tạo thêm kĩ sư, chuyên gia công nghệ và nhà khoa học trẻ, gắn kết nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Để biến định hướng thành kết quả, ông lấy hợp tác công - tư làm phương thức chủ đạo: xây dựng mạng lưới đồng sáng tạo công nghệ Việt Nam - Nhật Bản, chọn các dự án ưu tiên có thể triển khai thực tế, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Thước đo thành công, theo ông, là công nghệ được phát triển, sản phẩm được tạo ra và doanh nghiệp cùng lớn lên.
Đi kèm đề nghị là cam kết của phía Việt Nam: tiếp tục xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng; hoàn thiện thể chế, hạ tầng; duy trì môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, dễ dự đoán và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Các văn kiện được trao tại diễn đàn
Tại diễn đàn, Tổng Bí thư và đoàn đại biểu cấp cao chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa doanh nghiệp, bộ, ngành hai nước, tập trung vào công nghệ thông tin, AI và bán dẫn; năng lượng và chuyển đổi xanh; giáo dục, đào tạo; y tế; tài chính - ngân hàng, hàng không; nông nghiệp, giao thông thông minh và logistics.
Trong số các thỏa thuận có khuôn khổ đồng tài trợ nghiên cứu bán dẫn chung với 11 dự án chọn cho giai đoạn 2025 - 2026; Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) kí biên bản ghi nhớ với Phòng thí nghiệm Thiết kế hệ thống (d.lab) thuộc Đại học Tokyo về thiết kế, chế thử và kiểm thử chip; Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông kí biên bản ghi nhớ nghiên cứu, đào tạo AI với Viện Matsuo. Diễn đàn cũng công bố Năm Hợp tác du lịch Việt Nam - Nhật Bản 2027 - 2028.
Khép lại bài phát biểu, Tổng Bí thư bày tỏ tin tưởng hai nước sẽ tiếp tục đồng hành trên tinh thần của chủ đề diễn đàn.
