Alice Huang có quan hệ làm ăn với đối thủ lớn nhất của Nvidia ở Trung Quốc
Alice Huang từng sở hữu cổ phần tại các doanh nghiệp ở Trung Quốc liên quan đến việc cung cấp năng lực tính toán cho Huawei - đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Nvidia tại thị trường này.
Nữ doanh nhân Alice Huang cũng có quan hệ làm ăn với Nvidia và bị phát hiện ngoại tình với cựu Giám đốc điều hành Jensen Huang. Theo tờ New York Times, Alice Huang bị cáo buộc làm gián điệp Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc bác bỏ thông tin này.
Mối liên hệ giữa Alice Huang và Huawei lần đầu được các nhà phân tích tại Tesari phát hiện. Tesari là công ty tình báo tư nhân của Mỹ, chuyên điều tra các vấn đề an ninh quốc gia trên toàn cầu, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thu thập và phân tích bằng chứng. Tesari cung cấp các báo cáo tình báo cho doanh nghiệp tư nhân và chính phủ Mỹ, đồng thời đã độc quyền chia sẻ những phát hiện này với kênh CNBC.
Mối liên hệ chưa từng được công bố giữa Alice Huang và Huawei có thể làm dấy lên nhiều câu hỏi về mục đích cũng như hoạt động của bà trong quan hệ với Jensen Huang. Liệu tỉ phú 63 tuổi người Mỹ gốc Đài Loan có biết Alice Huang quan hệ mật thiết với đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Nvidia tại Trung Quốc hay không?
Jensen Huang từng thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân, nhưng thời điểm chính xác mối quan hệ giữa ông và Alice Huang vẫn chưa được xác định.
Alice Huang liên quan đến mạng lưới phức tạp
Câu chuyện xoay quanh Alice Huang liên quan đến một mạng lưới doanh nghiệp và giao dịch kinh doanh đan xen phức tạp. Theo các nhà điều tra, những mối liên hệ này cho thấy các doanh nghiệp có liên quan đến bà cuối cùng đã cung cấp năng lực tính toán cho Huawei tại Trung Quốc.
Huawei được xem là một doanh nghiệp chủ lực của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ và viễn thông, được chính phủ nước này hậu thuẫn mạnh mẽ về tài chính. Sự hỗ trợ đó giúp Huawei có điều kiện giảm giá sản phẩm và cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Gã khổng lồ công nghệ này cũng được coi là một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển công nghệ và tham vọng vươn lên vị trí dẫn đầu thế giới của Trung Quốc, đồng thời có mối liên hệ chặt chẽ với chính phủ Trung Quốc.
Theo những tài liệu mà CNBC xem xét, các doanh nghiệp có liên quan đến Alice Huang được cho đã cung cấp năng lực tính toán sử dụng chip Nvidia cho Huawei. Hoạt động này diễn ra vào khoảng thời gian Alice Huang và Jensen Huang lần đầu xuất hiện cùng nhau trước công chúng, vào tháng 12/2023.
Năm 2024, Nvidia xác định Huawei là một trong những đối thủ cạnh tranh hàng đầu, đặc biệt trong lĩnh vực chip AI. Các sản phẩm cạnh tranh của Huawei bao gồm bộ xử lý đồ họa (GPU), bộ xử lý trung tâm (CPU) và chip mạng.
“Hoạt động này được phát hiện thông qua quá trình phân tích mạng lưới quan hệ của Alice Huang, cần được điều tra dưới góc độ an ninh quốc gia và kiểm soát việc phổ biến công nghệ”, Brian Andersen, Phó chủ tịch phụ trách các ứng dụng an ninh quốc gia của Tesari và cựu đặc vụ giám sát thuộc Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa Mỹ (HSI), nhận định.
Theo ông Brian Andersen, nếu Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ hoặc Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa phát hiện bằng chứng cho thấy bất kì cá nhân hay tổ chức nào chuyển giao thiết bị thuộc diện kiểm soát xuất khẩu cho Huawei mà không được cấp phép, họ có thể đối mặt với các cáo buộc như vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu, âm mưu phạm pháp và buôn lậu.
Mối liên hệ giữa Alice Huang và Huawei phức tạp đến mức các nhà phân tích tại Tesari nói với CNBC rằng, dựa trên kinh nghiệm điều tra trước đây, họ nghi ngờ mạng lưới quan hệ này có thể đã được cố tình thiết lập để che giấu các hoạt động thực sự.
Nvidia và Huawei không phản hồi đề nghị bình luận. Jensen Huang không trả lời tin nhắn thoại mà CNBC để lại trên điện thoại di động. Hiện chưa thể liên lạc được với Alice Huang.
Theo hồ sơ doanh nghiệp Trung Quốc và các bài viết truyền thông do Tesari thu thập, sau đó cung cấp cho CNBC, Alice Huang có tên tiếng Trung là Huang Le và sống tại Hồng Kông (Trung Quốc) vào thời điểm được đề cập. Năm 2019, Alice Huang bán công ty điện toán đám mây Osmanthus cho 7Road - doanh nghiệp game Trung Quốc.
Năm 2023, một công ty con của 7Road đặt tại Singapore được tách ra thành doanh nghiệp riêng mang tên Megaspeed.
Sau đó, Megaspeed trở thành khách hàng quan trọng của Nvidia.
Mối quan hệ ngoài luồng giữa Jensen Huang và Alice Huang đã tạo điều kiện đưa ít nhất 7,5 tỉ USD chip của Nvidia đến các công ty Trung Quốc kể từ năm 2023, trang The Information đưa tin hôm 10/11, dẫn lời hai người hiểu rõ về người phụ nữ này.
Theo The Information, Alice Huang cùng chồng là Kang Wei và chị gái đã xây dựng một mạng lưới doanh nghiệp hoạt động tại Trung Quốc và Singapore để thu mua chip Nvidia. Trung tâm của mạng lưới này là Shanghai Century Litong, công ty được thành lập tại Trung Quốc vào tháng 6/2023. Đến tháng 10/2023, Shanghai Century Litong được Nvidia công nhận là đối tác điện toán đám mây ưu tiên. Nhờ đó, Shanghai Century Litong được ưu tiên tiếp cận nguồn chip của Nvidia.
The Information cho biết khi các đơn hàng chip Nvidia thuộc diện Mỹ hạn chế xuất khẩu bị đình trệ, Alice Huang đã tận dụng các mối quan hệ với Nvidia và nhà phân phối của hãng để tìm nguồn cung. Hoạt động này giúp đưa khoảng 240.000 chip H100, H200 và một số chip A100 vào Trung Quốc.
Từ năm 2016, Alice Huang đã trở thành đồng sở hữu Shanghai Hexi, công ty tài chính chuyên đầu tư vào công nghệ và trung tâm dữ liệu.
Năm 2021, Shanghai Hexi mua 27% cổ phần của Shanghai Century Longteng, doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu, và duy trì khoản đầu tư này đến 2024. Shanghai Century Longteng nắm giữ 50,1% cổ phần, qua đó có quyền chi phối Shenzhen Yifeng Technology, trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc đại lục.
Khách hàng chủ chốt của trung tâm dữ liệu này là Huawei Cloud, đơn vị kinh doanh dịch vụ điện toán đám mây của Huawei (có trụ sở tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc).
Ngoài việc nắm giữ cổ phần trong mạng lưới doanh nghiệp liên quan, Shanghai Hexi của Alice Huang còn đứng ra bảo lãnh các khoản vay dùng để tài trợ cho trung tâm dữ liệu ở Thâm Quyến, nơi có hoạt động kinh doanh với Huawei.
Shanghai Hexi chưa phản hồi ngay lập tức tin nhắn CNBC gửi qua trang LinkedIn của công ty, ngoài giờ làm việc thông thường.
CNBC cho biết đã dịch các hồ sơ doanh nghiệp và bài viết tiếng Trung do Tesari cung cấp sang tiếng Anh để phục vụ quá trình điều tra.
Hiện chưa rõ liệu trung tâm dữ liệu ở Thâm Quyến có trực tiếp mua GPU Nvidia hay không. Song theo các tài liệu được công bố trên truyền thông Trung Quốc, doanh nghiệp nắm cổ phần chi phối tại trung tâm dữ liệu này đã bắt đầu mua chip từ năm 2023.
Doanh nghiệp đó là Zhejiang Century Huatong Group, có quan hệ kinh doanh với Shanghai Hexi thông qua việc cùng sở hữu cổ phần tại Shanghai Century Longteng.
Như vậy, Alice Huang từng là đồng chủ sở hữu gián tiếp của một trung tâm dữ liệu cung cấp năng lực tính toán cho Huawei. Hoạt động này diễn ra cùng khoảng thời gian bà và Jensen Huang bắt đầu xuất hiện cùng nhau trước công chúng.
Diễn biến trên đặt ra câu hỏi: Vì sao Huawei, tập đoàn có khả năng tự phát triển chip tại Trung Quốc, vẫn cần thuê năng lực tính toán từ một bên thứ ba?
Shanghai Hexi đã thoái vốn khỏi công ty phát triển trung tâm dữ liệu vào năm 2024. Tuy nhiên, một số cá nhân trong mạng lưới quan hệ của Alice Huang vẫn duy trì liên hệ với trung tâm dữ liệu ở Thâm Quyến.
Chồng Alice Huang là Kang Wei, cộng sự kinh doanh lâu năm và cũng là người thành lập Shanghai Hexi, nơi bà từng giữ vị trí điều hành.
Năm 2022, Kang Wei tham gia điều hành Shanghai Century Longteng, doanh nghiệp sở hữu 50,1% cổ phần tại Shenzhen Yifeng Technology - đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu ở Thâm Quyến có Huawei Cloud là khách hàng chủ chốt. Ông cũng tham dự lễ kí kết thỏa thuận hợp tác Shanghai Century Longteng và Huawei.
Alice Huang bị cấm nhập cảnh vào Singapore
Bộ Nội vụ Singapore ngày 12/11 cho biết Alice Huang không bị điều tra về hoạt động gián điệp tại nước này.
Tháng 2/2026, cảnh sát Singapore kết luận chưa có đủ bằng chứng để truy tố Alice Huang về hành vi chuyển hướng máy chủ trái phép, nhưng đã đưa ra cảnh cáo nghiêm khắc vì bà cố ý cung cấp thông tin không chính xác về vai trò của mình tại Megaspeed.
Alice Huang bị cấm quay lại Singapore. Hộ chiếu của Alice Huang được trả lại ngày 26/2/2026 và bà rời Singapore cùng ngày.
Trong khi đó, cuộc điều tra với Megaspeed và 6 cá nhân khác vẫn đang tiếp diễn.
Trước sức ép ngày càng tăng, Megaspeed ngày 12/11 tuyên bố đã hợp tác với các đợt kiểm tra của Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ, đồng thời cam kết tuân thủ nghiêm ngặt quy định kiểm soát xuất khẩu của Washington.
James Tan Yong Pong, Giám đốc điều hành kiêm Chủ tịch Megaspeed, cho biết công ty đã thuê một hãng luật hàng đầu của Mỹ để tiến hành kiểm kê toàn diện số lượng GPU và đánh giá độc lập việc tuân thủ các quy định xuất khẩu. Ông khẳng định Megaspeed sẵn sàng hợp tác minh bạch với chính phủ Mỹ trong quá trình kiểm tra.
Trước đó, ngày 9/11, Megaspeed đăng lại tuyên bố từng đưa ra vào tháng 12/2025, bác bỏ những thông tin mà công ty cho là gây hiểu lầm về khả năng chuyển chip trái phép.
Megaspeed cho biết các đợt kiểm tra của cơ quan chức năng Mỹ, Malaysia và Nvidia không phát hiện bằng chứng về hoạt động chuyển hướng chip bất hợp pháp.
Vụ việc cũng thu hút sự chú ý của Quốc hội Mỹ. Ngày 11/11, hai Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và Chris Coons gửi thư tới Bộ Thương mại, Bộ Ngoại giao và Nhà Trắng, yêu cầu bảo toàn toàn bộ tài liệu, thư từ và hồ sơ liên quan đến việc xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc. Họ cũng đề nghị chính quyền giải trình về những rủi ro an ninh quốc gia có thể phát sinh từ nghi vấn hoạt động tình báo nước ngoài nhắm vào Jensen Huang.
Reuters ngày 12/11 đưa tin một số công ty AI Trung Quốc đang tìm cách đặt trước năng lực tính toán sử dụng chip Nvidia tại các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Họ lo ngại Mỹ có thể siết cả hình thức thuê sức mạnh tính toán từ xa, thay vì chỉ kiểm soát việc xuất khẩu chip vật lý.
Dự luật Remote Access Security Act (RASA), đã được Hạ viện Mỹ thông qua với 369 phiếu thuận và 22 phiếu chống, có thể trao thêm quyền cho Bộ Thương mại Mỹ kiểm soát hoạt động truy cập từ xa vào công nghệ thuộc diện hạn chế. Dự luật đang chờ Thượng viện xem xét.
Các chip tiên tiến của Nvidia được sử dụng để huấn luyện và vận hành những mô hình AI quy mô lớn, làm nền tảng cho chatbot cùng nhiều sản phẩm AI tạo sinh khác. Nếu Mỹ hạn chế việc tiếp cận chip thông qua các dịch vụ đám mây ở nước ngoài, các nhà phát triển Trung Quốc sẽ khó có được năng lực tính toán cao cấp nếu không trực tiếp nhập khẩu chip.