Video

Thiết giáp XTC-03 của Việt Nam 'xé gió' trong thử nghiệm

Minh Trí • 13/11/2026 10:59

Sản phẩm mới của Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (TCCNQP) có tính cơ động cao và hỏa lực vượt trội hơn mọi loại thiết giáp trong biên chế Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) hiện tại.

Xe thiết giáp chở quân XTC-03 thử nghiệm chạy tốc độ cao. Video: TCCNQP

Trong nhiều thập kỷ qua, lực lượng bộ binh cơ giới Quân đội nhân dân Việt Nam chủ yếu dựa vào các dòng xe thiết giáp từ thập niên 1960 như BTR-60 hay BMP-1. Trải qua thời gian dài khai thác, những mẫu xe này dần bộc lộ hạn chế về công nghệ và đặt ra bài toán khó trong công tác bảo đảm kỹ thuật.

Để từng bước hiện đại hóa trang bị, công nghiệp quốc phòng Việt Nam những năm gần đây đã tự chủ chế tạo thành công nhiều mẫu thiết giáp nội địa như xe chiến đấu bộ binh XCB-01 (phát triển từ BMP-1), pháo tự hành PTH-01 hay xe thiết giáp chở quân XTC-02. Tuy nhiên, điểm chung của thế hệ xe này là vẫn kế thừa khung gầm, bố cục từ các mẫu khí tài quen thuộc và tích hợp thêm công nghệ phù hợp với điều kiện tác chiến trong nước.

XTC-03 Z111
Thiết giáp chở quân XTC-03 trong giai đoạn hoàn thiện tại nhà máy Z111, TCCNQP. Ảnh: Tạp chí CNQP

Phải đến khi xe thiết giáp chở quân bánh lốp XTC-03 lộ diện, tư duy thiết kế khí tài nội địa mới thực sự ghi dấu một bước ngoặt. Thay vì cải tiến trên nền tảng có sẵn, XTC-03 cho thấy sự bứt phá khi tham khảo các chuẩn mực thiết giáp hiện đại trên thế giới để tạo ra một cấu hình hoàn toàn mới.

Thiết kế "xa rời" kiểu Liên Xô truyền thống

Theo các trang thông tin về quốc phòng, quân sự, XTC-03 có kíp lái 3 người ngồi phía trước, khoang sau chở 8 bộ binh, lên xuống bằng cửa phía sau. Động cơ xe đặt ở phía trước, khác với dòng BTR của Liên Xô (Nga ngày nay) có động cơ đặt phía sau.

Xe BTR-60 không có cửa lên xuống, người lính phải chui qua cửa sổ trên nóc hoặc hai bên hông. BTR-80 tuy có cửa lên xuống nhưng là dạng cửa hẹp bên hông xe. Đây là sự hy sinh do xe đặt động cơ phía sau. Cửa hông có nhược điểm là dễ gây vướng và không có độ che chắn tốt trong tình huống xe bị các loại hỏa lực nhắm tới.

xtc_03_qpvn_cua.jpg
Bộ binh trên XTC-03 có thể sử dụng cửa sau hoặc 4 cửa nóc để ra vào xe. Ảnh: QPVN

XTC-03 có động cơ đặt phía trên, bên phải lái xe. Điều này "giải phóng" toàn bộ khoang sau để bố trí cửa lên xuống phía đuôi xe, tương tự đa số các mẫu thiết giáp hiện đại. Nhờ vậy, bộ binh trên xe được che chắn tốt hơn. Cửa rộng hơn cũng giúp bộ đội lên xuống dễ dàng khi mang nhiều trang bị, hoặc khi cần vận tải thương binh.

Khối lượng xe khoảng 16 tấn, động cơ công suất khoảng 351 mã lực. Tốc độ tối đa trên bộ được cho là đạt 80-85 km/h. Khi bơi, xe dùng hai cơ cấu đẩy đặt ở phía đuôi.

Nâng cấp vượt trội về hỏa lực: "Bão lửa" đạn pháo 30mm

Điểm được bàn luận nhiều nhất khi XTC-03 lộ diện là hỏa lực. Xe mang pháo tự động 30mm, được cho là dựa trên mẫu pháo 2A42 của Liên Xô. Tại Việt Nam, loại pháo này chỉ xuất hiện trên xe chiến đấu bộ binh BMP-2 mà lục quân Việt Nam có một số ít.

XTC-03 là mẫu thiết giáp nội địa đầu tiên trang bị pháo tự động bắn nhanh cỡ nòng 30mm, thay vì pháo nòng trơn 73mm như trên XCB-01 hay súng máy phòng không 12,7mm như XTC-02.

xtc-03_qpvn_30mm.jpg
XTC-03 được trang bị một pháo tự động cỡ nòng 30mm và một súng máy đồng trục 7,62mm.

2A42 là mẫu pháo tự động hỏa lực mạnh. Tham chiếu bằng BMP-2, pháo có cơ số đạn lên tới 500 viên, bao gồm đạn nổ phá mảnh và xuyên giáp. Xạ thủ có thể chuyển đổi giữa các loại đạn bằng một cần gạt. Pháo có chế độ bắn chậm để tăng độ chính xác hoặc bắn nhanh để chống mục tiêu bay thấp.

687015454_1681388136226413_4601135312120173471_n.jpg
Thượng tướng Phạm Hoài Nam thị sát xe XTC-03. Hòm đạn 30mm của xe nằm ở giữa hình. Ảnh: QĐND

Trên XTC-03, pháo 30mm được nâng cấp lên chuẩn hiện đại nhờ kính ngắm quang điện tử ngày - đêm. Nhằm tăng khả năng phát hiện mục tiêu, XTC-03 còn được trang bị thêm kính ngắm toàn cảnh ngày - đêm ở vị trí cao nhất trên tháp pháo.

Cùng với hệ thống camera cho lái xe, hệ kính tiềm vọng cho toàn bộ thành viên tổ lái và hành khách, XTC-03 có năng lực quan sát vượt trội so với các mẫu xe cũ trong biên chế.

Phòng vệ nhiều lớp

Những thông tin đã được công khai cho thấy XTC-03 có thiết bị cảnh báo chiếu xạ laser, tự động kích hoạt đạn khói che mắt kẻ tấn công. Hệ thống phòng thủ chủ động dạng "mềm" này là phương thức hiệu quả để bảo vệ cả xe lẫn bộ binh đi kèm.

xtc-03_qpvn_aps.jpg
Cận cảnh hệ thống ống phóng đạn khói và cảm biến chiếu xạ laser trên tháp pháo XTC-03

Một số hình ảnh còn cho thấy xe có thể mang hệ thống gây nhiễu chống UAV trên cột phía đuôi xe. Hệ thống này giúp tạo vòm bảo vệ vô hình chống lại các loại UAV tấn công cảm tử điều khiển bằng sóng vô tuyến.

Trong trường hợp bị trúng đạn, XTC-03 có lớp vỏ giáp theo chuẩn STANAG 4569 của NATO. Mặt trước thân xe đạt mức 4, tương đương chống được đạn xuyên giáp 14,5mm từ khoảng cách 200m. Mặt trước tháp pháo có giáp đạt mức 3, các phần còn lại đạt mức 2. Khả năng chống mìn được nêu là mức 2, tương đương chịu được 6kg TNT nổ dưới gầm xe.

Nhưng XTC-03 không chỉ có vỏ giáp thép. Xe có thể mang thêm giáp lồng, che chắn xung quanh và trên nóc. Giáp có tác dụng làm vướng hoặc kích nổ sớm đầu đạn xuyên lõm, loại thường dùng trên vũ khí chống tăng hoặc trang bị trên UAV cảm tử.

XTC-03_QPVN_giáp lồng
XTC-03 với giáp lồng tăng cường. Ảnh: QPVN

Bên cạnh đó, một số thông tin còn cho thấy công nghiệp quốc phòng Việt Nam đã và đang nghiên cứu các loại giáp module hóa để tăng cường khả năng bảo vệ của thiết giáp. Nhà máy Z113 (TCCNQP) đã cho ra mắt module giáp gốm có khả năng chống đạn 12,7mm. Module này gắn bên ngoài lớp giáp sẵn có có thể giúp thiết giáp chống được đạn xuyên giáp từ cự ly gần, hoặc thậm chí chống được các loại đạn pháo tự động.

Một lựa chọn khác là giáp phản ứng nổ lượng thấp, loại chuyên dùng trên thiết giáp để vừa chống đạn xuyên lõm, vừa giảm thiểu nguy hiểm cho bộ binh đi kèm xe. XCB-01 đã được phát hiện thử nghiệm với các module giáp này.

xcb-01_qpvn_era.jpg
XCB-01 với các module giáp phản ứng nổ hai bên sườn và trước mũi xe

ự xuất hiện của XTC-03 cho thấy bước chuyển mình từ sửa chữa, cải tiến dựa trên nền tảng cũ sang tự chủ thiết kế, tích hợp công nghệ hiện đại đáp ứng tác chiến công nghệ cao (đặc biệt là khả năng chống UAV và bảo vệ bộ binh).

Minh Trí