Máy hái búp trà non 'hình người' ở Trung Quốc bắt chước 'bóp, nhấc, cất, thả' như thật
Hái trà cao cấp xưa nay vẫn là việc của đôi tay con người. Nhưng thợ hái ngày càng ít và ngày càng lớn tuổi, nên các nhà khoa học Trung Quốc đang thử giao việc này cho máy. Cỗ máy mới nhất bắt chước đúng động tác của bàn tay như bóp, nhấc, cất, thả từng búp trà non.
Máy hái trà hình người: Hái trà bằng động tác của bàn tay
Theo China Daily (5/10/2026), Viện Nghiên cứu Trà thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc vừa giới thiệu một cỗ máy hái trà mà báo này gọi là máy "hình người".
Máy được làm cho các đồn điền trà cao cấp ở Chiết Giang, An Huy, Phúc Kiến, Tứ Xuyên và Quý Châu, có thể hái chọn lọc búp non ở cả vụ xuân lẫn vụ thu. Để làm được việc đó, các nhà nghiên cứu kết hợp thị giác máy, cơ học mô phỏng sinh học và hệ điều khiển thông minh.

Bộ phận hái của máy được thiết kế theo cách bàn tay người làm việc. Mỗi lần hái, máy bóp lấy búp trà, nhấc lên, cất vào bộ phận chứa rồi thả tay ra, sau đó lặp lại với búp kế tiếp. Nhờ vậy, máy có thể hái chọn lọc từng búp thay vì hái đồng loạt.
Để biết nên hái búp nào, máy dùng một hệ thống mà nhà phát triển gọi là "mắt, não, tay". Hệ thống này tìm ra vị trí các búp non ngay cả khi lá và cành che khuất một phần, rồi điều khiển bộ phận hái đến đúng chỗ. Theo China Daily, máy hoạt động tốt trên những đồn điền bằng phẳng hoặc có độ dốc thoai thoải.
Sở dĩ cần những cỗ máy như vậy vì lý do chính là thiếu người. Chi phí lao động ngày càng tăng, trong khi lực lượng hái trà lại già đi, và hái trà là công việc cần rất nhiều sức người.
Cuộc đua robot hái trà ở Trung Quốc
Tân Hoa Xã từng đưa tin hồi tháng 4/2025 rằng tuổi trung bình của thợ hái trà ở vùng Long Tỉnh cao cấp (Hàng Châu) đã lên tới 65. Cũng theo nguồn tin này, búp và lá trà không chín cùng lúc, ngay cả trên một cành, nên việc hái chọn lọc từ trước đến nay vẫn chủ yếu do con người đảm nhận.
Tuy vậy, máy hái thông minh chưa thể thay người ngay. Một bài tổng quan năm 2026 của chính Viện Nghiên cứu Trà nhận xét rằng công nghệ hái dựa trên nhận diện hình ảnh cho chất lượng hái ổn định và chính xác, nhưng thiết bị rất đắt và khó thích ứng với những địa hình, điều kiện canh tác phức tạp. Phía phát triển cũng cho biết các thế hệ máy sau dự kiến sẽ có nhiều cánh tay robot hơn và được thiết kế nhẹ hơn.
Máy của Viện Nghiên cứu Trà không phải thử nghiệm duy nhất. Hồi tháng 4/2025, một robot hình người tên Xunxiao, do công ty Youibot hợp tác với Đại học Giao thông Tây An phát triển, đã hái trà cạnh công nhân tại một vườn trà ở Huệ Châu (Quảng Đông), tay trái đỡ giỏ tre, tay phải hái búp.
Cùng thời điểm đó, nhóm nghiên cứu ở Đại học Khoa học và Công nghệ Chiết Giang cho biết phiên bản máy hái trà mới nhất của họ làm được khối lượng việc tương đương khoảng 1,5 người. Nhóm này đang phối hợp với Viện Nghiên cứu Trà để chọn tạo những giống trà phù hợp hơn với thu hái bằng máy.
Gần đây hơn, ngày 21/5/2026, một robot hình người đã tập hái trà dưới sự hướng dẫn của nhân viên tại một vườn trà ở Hàng Châu. Theo Global Times, robot học từ dữ liệu hình ảnh của búp và lá trà, dùng mô hình AI để nhận ra lá đạt chuẩn rồi hái bằng đôi tay mô phỏng sinh học.



