Nhờ cơn sốt chip AI, Hàn Quốc thành nước thứ 4 đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 1.000 tỉ USD
Kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc tính từ đầu năm 2026 đến nay đã vượt mốc 1.000 tỉ USD, nhờ nhu cầu chip AI tăng mạnh trên toàn cầu.
Thành tích này đưa Hàn Quốc trở thành quốc gia thứ tư trên thế giới đạt cột mốc nói trên, sau Đức, Mỹ và Trung Quốc.
Theo Bộ Thương mại Hàn Quốc, kim ngạch xuất khẩu của nước này vượt mốc 1.000 tỉ USD vào lúc 5 giờ 9 phút GMT (12 giờ 9 phút giờ Việt Nam) ngày 19/11. Con số này cao hơn đáng kể so với mức 709 tỉ USD của cả năm ngoái.
Đà tăng trưởng xuất khẩu chủ yếu đến từ ngành bán dẫn, khi làn sóng đầu tư vào AI trên toàn cầu thúc đẩy nhu cầu chip. Trong khi đó, một số ngành sản xuất truyền thống như ô tô, thép và đóng tàu lại tăng trưởng chậm hơn do xu hướng bảo hộ thương mại trên toàn cầu, xuất phát từ các mức thuế quan của Mỹ và những xung đột địa chính trị như chiến tranh Iran.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc tăng 184% so với cùng kì năm ngoái, chiếm 42% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tỉ trọng này cao hơn gấp đôi mức bình quân 20% trong 5 năm qua.
Tổng thống Hàn Quốc: "Chúng ta sẽ tạo ra tăng trưởng cho tất cả"
"Giờ đây, chúng ta cần biến thành tựu này thành động lực tăng trưởng bền vững. Chúng ta sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp chủ lực, đồng thời phát triển những động lực tăng trưởng trong tương lai như AI và công nghệ sinh học", Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung viết trên mạng xã hội X.
"Quan trọng hơn cả, thành quả xuất khẩu phải góp phần cải thiện đời sống người dân. Chúng ta sẽ tạo ra 'tăng trưởng cho tất cả', bảo đảm các cơ hội và thành quả tăng trưởng được chia sẻ với cả doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ, cũng như giữa khu vực thủ đô và các địa phương", ông Lee Jae-myung nhấn mạnh.

Dù xuất khẩu đạt kỉ lục, nhu cầu tiêu dùng trong nước của Hàn Quốc - nền kinh tế lớn thứ tư châu Á - vẫn yếu. Thành quả từ làn sóng xuất khẩu tăng mạnh chưa lan tỏa đến nhiều hộ gia đình. Niềm tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi lãi suất và giá cả ở mức cao, cùng những biến động chưa từng có trên thị trường chứng khoán trong nước.
Nhằm giải quyết tình trạng bất bình đẳng ngày càng gia tăng trong nền kinh tế có sự phân hóa rõ rệt giữa các lĩnh vực tăng trưởng nhanh và chậm, chính quyền Tổng thống Lee Jae-myung dự định thành lập Quỹ Ứng phó Tương lai trị giá 162.300 tỉ won (121,94 tỉ USD). Quỹ này sẽ sử dụng phần thu ngân sách vượt dự kiến nhờ sự bùng nổ của ngành chip để đầu tư vào các ngành công nghiệp tăng trưởng, thanh niên, phát triển địa phương và giáo dục.
Trong tuyên bố chung hoan nghênh cột mốc xuất khẩu 1.000 tỉ USD, 6 hiệp hội doanh nghiệp lớn của Hàn Quốc cho rằng: "Chính phủ và khu vực tư nhân cần phối hợp để củng cố chu trình trong đó xuất khẩu thúc đẩy đầu tư trong nước và tạo việc làm, đồng thời phục hồi kinh tế địa phương. Mục tiêu là để mọi người dân đều cảm nhận được lợi ích từ tăng trưởng xuất khẩu trong cuộc sống hằng ngày".
Hàn Quốc là quê hương của hai nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới là Samsung Electronics và SK Hynix. Tháng 10, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc dự báo tăng trưởng kinh tế nước này có thể tăng lên khoảng 3,5% trong năm 2026, sau khi chỉ đạt 1% vào 2025. Động lực chính đến từ làn sóng AI thúc đẩy xuất khẩu và đầu tư.
Hàn Quốc muốn phát triển mô hình AI mạnh nhất thế giới với ngân sách kỉ lục
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã công bố kế hoạch ngân sách lớn nhất từ trước đến nay của nước này, cam kết “đầu tư mạnh mẽ vào AI và các động lực tăng trưởng trong tương lai”.
Phát biểu trước Quốc hội Hàn Quốc hôm 2/11, ông Lee Jae-myung cho biết tổng chi ngân sách năm 2027 sẽ tăng 12,8%, lên 820.900 tỉ won (611 tỉ USD). Trong đó, 21.300 tỉ won được dành cho các lĩnh vực bán dẫn, AI vật lý và trung tâm dữ liệu AI, gần gấp đôi mức chi của năm 2026.
Ngoài ra, chính phủ sẽ dành riêng 4.600 tỉ won để phát triển một mô hình AI do Hàn Quốc tự chủ về công nghệ, với mục tiêu đạt “hiệu năng cao nhất thế giới”, theo cách mô tả của ông Lee Jae-myung.

Chính phủ Hàn Quốc cũng có kế hoạch đầu tư mạnh vào đào tạo nhân lực. Nước này đặt mục tiêu đào tạo 2.000 chuyên gia để “dẫn dắt lĩnh vực thiết kế chip bán dẫn và ngành công nghiệp bán dẫn tại các địa phương”, đồng thời mở rộng giáo dục AI cho học sinh, người tìm việc và lực lượng lao động hiện tại.
Hàn Quốc đã thành lập các khoa đại học theo mô hình hợp tác với doanh nghiệp. Theo đó, sinh viên có thể theo học những chương trình đào tạo gắn với các công ty và có cơ hội làm việc tại những tập đoàn như Samsung Electronics, SK Hynix ngay sau khi tốt nghiệp.
Các doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình học, hỗ trợ tài chính và tuyển dụng những sinh viên đáp ứng yêu cầu.
Kế hoạch chi tiêu với quy mô kỉ lục được đưa ra trong bối cảnh Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng 3,3% trong năm 2026, mức cao nhất kể từ đợt phục hồi sau đại dịch COVID-19 năm 2021.
Ông Lee Jae-myung cho biết việc tăng chi ngân sách gần như sẽ không làm gia tăng nợ công ròng. Theo Tổng thống Hàn Quốc, chính phủ sẽ phát hành trái phiếu mới để trả các khoản nợ hiện có.
Kế hoạch ngân sách cũng tăng chi cho quốc phòng, đồng thời mở rộng các chương trình hỗ trợ việc làm, tài chính và nhà ở cho những nhóm dân cư yếu thế, gồm cả thanh niên. Trong đó, ngân sách quốc phòng dự kiến tăng 8,2%, lên mức 73.300 tỉ won.
“Chúng ta sẽ nhanh chóng chuyển đổi quân đội thành lực lượng thông minh, tinh nhuệ và hùng mạnh bằng cách xây dựng hệ thống tác chiến kết hợp giữa con người và phương tiện không người lái, dựa trên nền tảng AI, robot và thiết bị bay không người lái (drone)”, Lee Jae-myung nói.
Tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Hàn Quốc chủ yếu nhờ xuất khẩu bán dẫn, trong bối cảnh làn sóng AI thúc đẩy nhu cầu năng lực tính toán trên toàn cầu.
Hàn Quốc chạy đua xây dựng mô hình AI tự chủ, giảm phụ thuộc công nghệ nước ngoài
Tham vọng phát triển mô hình AI có hiệu năng hàng đầu thế giới của Hàn Quốc nằm trong chiến lược đưa nước này trở thành một trong ba cường quốc AI hàng đầu toàn cầu, bên cạnh Mỹ và Trung Quốc.
Hàn Quốc coi việc sở hữu công nghệ AI cốt lõi là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, bởi sự phụ thuộc quá lớn vào các mô hình nước ngoài có thể tạo ra rủi ro về công nghệ, kinh tế, văn hóa và an ninh quốc gia.
Một trong những chương trình trọng điểm của chiến lược này là dự án phát triển mô hình AI nền tảng tự chủ, được triển khai từ tháng 8/2025. Chính phủ lựa chọn các doanh nghiệp trong nước để cạnh tranh phát triển những mô hình AI có khả năng xử lý tiếng Hàn, hiểu bối cảnh văn hóa địa phương và phục vụ các ngành kinh tế trong nước.
Ban đầu, 5 đội tham gia dự án gồm NAVER Cloud, Upstage, SK Telecom, NC AI và LG AI Research. Các doanh nghiệp này theo đuổi những hướng phát triển khác nhau, từ mô hình AI đa phương thức có khả năng xử lý văn bản, hình ảnh và âm thanh đến sản phẩm chuyên biệt phục vụ sản xuất, quốc phòng và nhiều ngành công nghiệp.
Sau vòng đánh giá đầu tiên, SK Telecom, Upstage và LG AI Research được đi tiếp. Chính phủ Hàn Quốc sau đó bổ sung Motif Technologies để nâng số đội tham gia giai đoạn tiếp theo lên 4.
Đến tháng 8/2026, SK Telecom, Upstage và LG AI Research tiếp tục vượt qua vòng đánh giá thứ hai, còn Motif Technologies bị loại. Các đội được đánh giá thông qua những bài kiểm tra năng lực mô hình AI, nhận xét của chuyên gia và phản hồi từ người sử dụng.
Điểm đáng chú ý là chính phủ Hàn Quốc không muốn chỉ dựa vào tiền đầu tư để phát triển AI. Nước này đang xây dựng hệ sinh thái tính toán quy mô lớn, bao gồm hệ thống trung tâm dữ liệu, nguồn cung chip xử lý và hạ tầng kết nối phục vụ huấn luyện mô hình AI.
Trong kế hoạch trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc đặt mục tiêu bổ sung 15.000 GPU (bộ xử lý đồ họa) tiên tiến, nâng tổng số GPU được chính phủ hỗ trợ lên 37.000. Đây là nguồn lực quan trọng bởi việc huấn luyện những mô hình AI lớn đòi hỏi hàng nghìn chip xử lý hoạt động đồng thời, cùng lượng điện năng và dữ liệu khổng lồ.
Chính phủ cũng có kế hoạch xây dựng Trung tâm Điện toán AI quốc gia, mở rộng khả năng tiếp cận tài nguyên tính toán cho doanh nghiệp và viện nghiên cứu. Việc phát triển chip AI nội địa, đặc biệt là các bộ xử lý chuyên dụng, được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm chi phí vận hành và hạn chế sự phụ thuộc vào nguồn cung công nghệ nước ngoài.
Tuy nhiên, chiến lược AI của Hàn Quốc đang xuất hiện một vấn đề đáng chú ý: Chính phủ đồng thời theo đuổi hai chương trình phát triển mô hình AI quy mô lớn.
Ngày 6/10, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc cho biết sẽ triển khai một chương trình riêng nhằm phát triển mô hình AI tiên tiến hàng đầu, dự kiến khởi động từ tháng 3/2027. Chương trình này có kinh phí 4.700 tỉ won, tương đương khoảng 3,5 tỉ USD, được triển khai độc lập với dự án mô hình AI nền tảng tự chủ hiện tại.
Theo kế hoạch, chính phủ Hàn Quốc sẽ lựa chọn đơn vị phát triển thông qua đấu thầu cạnh tranh sau khi Quốc hội phê duyệt ngân sách năm 2027. Doanh nghiệp đơn lẻ, liên danh nhiều công ty, trường đại học và nhóm nghiên cứu đều có thể tham gia. Chính phủ dự kiến kết hợp vốn đầu tư công với nguồn tài chính tư nhân, đồng thời tập trung chip xử lý, dữ liệu và nhân lực cho dự án.
Việc triển khai song song hai chương trình làm dấy lên lo ngại về nguy cơ phân tán nguồn lực và trùng lặp đầu tư. Một số chuyên gia Hàn Quốc cho rằng thay vì liên tục phát triển mô hình AI mới từ đầu, chính phủ nên tận dụng những công nghệ đã được các doanh nghiệp xây dựng trong chương trình hiện tại để nâng cấp năng lực. Họ cũng nhấn mạnh một mô hình AI có thứ hạng thấp hơn không đồng nghĩa với việc không còn giá trị. Lý do bởi những mô hình AI nhỏ có thể phù hợp với các ứng dụng chuyên biệt trong doanh nghiệp và công nghiệp.
Bên cạnh đầu tư công nghệ, Hàn Quốc còn xây dựng khung pháp lý để thúc đẩy ứng dụng AI an toàn. Ngày 22/1, Đạo luật Cơ bản về AI chính thức có hiệu lực, đặt nền tảng cho việc hỗ trợ nghiên cứu, phát triển ngành công nghiệp AI và tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp với những rủi ro như nội dung giả mạo bằng AI và thông tin sai lệch. Chính phủ Hàn Quốc dành ít nhất một năm chuyển tiếp để doanh nghiệp thích ứng với các quy định mới.