Nông nghiệp thông minh

Festival lúa gạo Cần Thơ: Từ sơ khai đến nông nghiệp thông minh

Văn Kim Khanh • 21/11/2026 07:13

Từ nghề lúa sơ khai đến robot, máy bay, cánh đồng số, Festival kết nối công nghệ, mở lối hạt gạo xanh Việt Nam.

Từ dấu ấn lịch sử đến hành trình phát triển ngành lúa gạo

Hạt gạo không chỉ là lương thực mà còn kết tinh lịch sử khai phá đất đai, văn hóa cộng đồng, tri thức canh tác. Từ lâu, cư dân phù sa tạo dựng nền văn minh lúa nước, hình thành những vùng sản xuất đặc trưng. Hôm nay, ngành hàng bước vào giai đoạn chuyển đổi, khi chất lượng, hiệu quả, môi trường và sức cạnh tranh quốc tế trở thành yêu cầu cần thiết.

LUA GAO NEW5
Khát vọng Đất Chín rồng. Ảnh: Văn Kim Khanh

Từ ngày 22 đến 25/11, tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế, TP. Cần Thơ, Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II diễn ra với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam - Vươn tầm quốc tế”. Sự kiện do UBND TP. Cần Thơ phối hợp Bộ Nông nghiệp & Môi trường (NN&MT) tổ chức. Hơn 500 đơn vị gian hàng dự kiến tham gia, tạo điểm hẹn để nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà quản lý, nhà đầu tư và đối tác quốc tế kết nối.

Ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Sở NN&MT TP. Cần Thơ, cho rằng triển lãm “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai” tái hiện tiến trình trồng lúa Việt Nam: từ sản xuất sơ khai, kinh tế tiểu nông, thời kì công nghiệp hóa đến nông nghiệp hiện đại 4.0. Các gian nhà trưng bày công cụ, dụng cụ sản xuất giúp khách tham quan nhận diện thay đổi của lao động nông nghiệp, từ sức người, sức kéo và kinh nghiệm truyền đời đến máy móc, cơ giới, dữ liệu và công nghệ.

lua gao new 8
Khách chụp ảnh Con đường lúa gạo. Ảnh: V.K.K

Không gian này kể câu chuyện chuyển mình của ngành sản xuất gắn bó với lịch sử dân tộc. Mỗi công cụ gợi nhắc nhọc nhằn khai hoang, đắp bờ, dẫn nước, gieo cấy, thu hoạch. Festival giới thiệu video clip và sách “Cây lúa Việt Nam - hình thành và phát triển”, phác họa lịch sử ngành hàng, tôn vinh những nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà quản lí có đóng góp; nhìn lại Festival tại Hậu Giang năm 2023 và Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Công nghệ hiện diện trên từng cánh đồng

Không gian Festival có khu trưng bày thành tựu bộ, ngành và địa phương; doanh nghiệp lúa gạo; máy móc, vật tư nông nghiệp hiện đại, chuyển đổi số; gạo đặc sản, OCOP, gạo hữu cơ, sản phẩm chế biến; khu viện, trường và triển lãm quốc tế. Cách tổ chức cho thấy ngành hàng là chuỗi liên kết từ sản xuất đến thương mại, xây dựng thương hiệu.

LUA GAO NEW 2
Cần Thơ tái hiện con đường lúa gạo từ ban sơ đến hiện đại. Ảnh: Văn Kim Khanh

Các mô hình kết hợp hiện vật với 3D Mapping gồm “Mô hình cánh đồng cơ giới”, “Cánh đồng kết hợp Lúa - Tôm - Trái cây” và “Cánh đồng Số - Hạt gạo Xanh”. Cánh đồng số sử dụng dữ liệu hỗ trợ quyết định về giống, thời vụ, sinh trưởng, quản lý nước, phân bón, sâu bệnh và thu hoạch. Dữ liệu giúp sử dụng vật tư hợp lí, giảm chi phí, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Triển lãm Công nghệ sáng tạo Mekong - Mekong Innotech Expo 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ triển khai, với chủ đề “Khát vọng công nghệ Việt”. Theo kế hoạch, triển lãm rộng 252m², dự kiến quy tụ 50 đơn vị, khoảng 1.000 sản phẩm, chia thành sáu khu vực chuyên đề. Khu nghiên cứu, ứng dụng công nghệ nông nghiệp giới thiệu giải pháp công nghệ cao phục vụ ngành lúa gạo.

Sản phẩm dự kiến gồm robot Humanoid Unitree G, robot Agibot X2 Ultra Humanoid, UAV của CT Group, máy bay nông nghiệp DJI, thực tế ảo, 3D hologram Fan, sản phẩm STEM/STEAM, giống lúa, gạo đặc trưng, sản phẩm truy xuất nguồn gốc và máy cấy. Máy bay, máy cấy thể hiện xu hướng cơ giới hóa; robot và thực tế ảo mở rộng cách tiếp cận công nghệ. Thiết bị cần giúp tiết kiệm đầu vào, giảm tổn thất, nâng năng suất, kiểm soát chất lượng và hạn chế tác động môi trường.

LUA GAONEW 8
Ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Sở NN & MT TP. Cần Thơ phát biểu trong buổi họp báo về Festival Lúa gạo Quốc tế Cần Thơ 2026. Ảnh: Văn Kim Khanh

Để công nghệ đi vào sản xuất, cần kết nối nhà cung cấp giải pháp, cơ quan nghiên cứu, khuyến nông, doanh nghiệp và nông dân. Chương trình trình diễn máy móc, thiết bị tiên tiến phục vụ gieo trồng lúa tại ấp 4, xã Vị Thủy, sáng 22/11, dự kiến có khoảng 500 đại biểu. Hoạt động đưa thiết bị đến trực tiếp đồng ruộng để quan sát vận hành và đánh giá khả năng ứng dụng.

Kết nối chuỗi giá trị, nâng tầm hạt gạo Việt

Ngày 23/11, hội thảo “Tương lai hạt gạo xanh - Giải pháp khoa học, công nghệ, số hóa và phát thải thấp” dự kiến quy tụ 300 đại biểu. Ngày 24/11, hội thảo “Gạo xanh Việt Nam - Kiến tạo giá trị, vươn tầm quốc tế” trao đổi định hướng nâng cao giá trị, sức cạnh tranh. Diễn đàn xúc tiến đầu tư FDI và gặp gỡ song phương tạo cơ hội tìm kiếm đối tác, thị trường.

Phát biểu về sự kiện này, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ, nhấn mạnh ngành hàng Lúa gạo cần chuyển từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng; từ sản xuất truyền thống sang sản xuất xanh, phát thải thấp; từ xuất khẩu gạo đơn thuần sang xây dựng thương hiệu. Định hướng gắn với Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.

Với hơn 500 đơn vị gian hàng dự kiến, Festival tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước và quốc tế tiếp cận công nghệ, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường.

Từ nông cụ thô sơ đến UAV, robot, máy cấy và cánh đồng số, Festival phác họa hành trình đổi mới. Quá khứ tạo nên bản sắc và tri thức canh tác; hiện tại đòi hỏi nâng chất lượng, tổ chức lại sản xuất; tương lai cần khoa học công nghệ, dữ liệu và liên kết chuỗi giá trị. Đây là không gian gặp gỡ giữa truyền thống và công nghệ, góp phần đưa khát vọng hạt gạo xanh, chất lượng cao, phát thải thấp vươn ra thị trường quốc tế.

Tập dợt những tiết mục chính chuẩn bị cho lễ khai mạc Festival Lúa gạo Quốc tế Cần Thơ 2026. Clip: Văn Kim Khanh

Văn Kim Khanh