Quy định thôi giữ chức vụ: Những ai bị cấm lập công ty?
Cán bộ ngành khoa học cần nắm rõ các quy định thôi giữ chức vụ mới nhất theo Thông tư 32/2026/TT-BKHCN để tránh vi phạm các hạn chế về thành lập, điều hành doanh nghiệp sau khi nghỉ việc.
Trước khi Thông tư 32/2026/TT-BKHCN được ban hành, công tác quản lý cán bộ, công chức sau khi thôi giữ chức vụ chủ yếu dựa trên các quy định chung của Luật Phòng, chống tham nhũng và một số văn bản hướng dẫn từ Bộ Thông tin và Truyền thông (cũ), tiêu biểu như Thông tư 09/2024/TT-BTTTT.
Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định mang tính chất chung này cho đặc thù ngành khoa học và công nghệ còn nhiều bất cập, thiếu tính cụ thể đối với các lĩnh vực chuyên sâu như sở hữu trí tuệ, năng lượng nguyên tử hay đổi mới sáng tạo. Khoảng trống pháp lý này từng gây khó khăn trong việc giám sát, dẫn đến nguy cơ xung đột lợi ích khi cán bộ chuyển sang khu vực tư nhân.
Phạm vi và đối tượng áp dụng quy định thôi giữ chức vụ
Thông tư 32/2026/TT-BKHCN ra đời nhằm lấp đầy những khoảng trống đó bằng cách quy định danh mục lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Quy định này áp dụng đối với người có chức vụ, quyền hạn sau khi thôi giữ chức vụ tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Thông tư cũng nêu rõ, viên chức thuộc tổ chức khoa học và công nghệ công lập tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh. Văn bản chính thức có hiệu lực từ ngày 01/8/2026.
Các lĩnh vực hạn chế theo quy định mới
Theo Điều 4, người từng giữ chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong các lĩnh vực cụ thể từng phụ trách. Danh mục này bao gồm các lĩnh vực trọng yếu như nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân đều bao gồm trong danh mục. Quy định cũng áp dụng với lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghiệp công nghệ số. Đặc biệt, phạm vi còn mở rộng sang ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, giao dịch điện tử, trí tuệ nhân tạo.
Danh mục này còn bao gồm quản lý doanh nghiệp nhà nước do Bộ Khoa học và Công nghệ làm đại diện chủ sở hữu và các chương trình, nhiệm vụ, đề án, dự án mà cá nhân từng trực tiếp nghiên cứu, xây dựng, thẩm định hoặc phê duyệt.
Thời hạn hạn chế đối với từng nhóm đối tượng
Thông tư 32/2026/TT-BKHCN phân loại thời hạn không được tham gia quản lý doanh nghiệp dựa trên vị trí và lĩnh vực phụ trách. Đối với người không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, thời hạn là 06 tháng đối với lĩnh vực nghiên cứu khoa học, sở hữu trí tuệ... và 12 tháng đối với lĩnh vực công nghệ số.
Đối với người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, thời hạn tương ứng là 12 tháng và 24 tháng. Riêng với cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp thực hiện các chương trình, nhiệm vụ, đề án và dự án, thời hạn hạn chế sẽ kéo dài cho đến khi hoàn thành xong chương trình, nhiệm vụ đó.
Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ, các cơ quan quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ tại địa phương được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện nghiêm túc quy định thôi chức này để đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động công vụ. Các đơn vị, cá nhân gặp vướng mắc có thể phản ánh về Bộ để được hướng dẫn giải quyết kịp thời.
Theo Thông tư quy định, các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ KH&CN mà người có chức vụ, quyền hạn trong lĩnh vực đó sau khi thôi giữ chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý bao gồm:
1. Nghiên cứu khoa học.
2. Phát triển công nghệ.
3. Đổi mới sáng tạo.
4. Sở hữu trí tuệ.
5. Tiêu chuẩn đo lường chất lượng.
6. Năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân.
7. Bưu chính.
8. Viễn thông.
9. Tần số vô tuyến điện.
10. Công nghiệp công nghệ số.
11. Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.
12. Giao dịch điện tử.
13. Trí tuệ nhân tạo.
14. Quản lý doanh nghiệp nhà nước do Bộ Khoa học và Công nghệ làm đại diện chủ sở hữu.
15. Chương trình, nhiệm vụ, đề án và dự án thuộc các lĩnh vực được quy định tại khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 nêu trên do người thôi giữ chức vụ, quyền hạn khi đang là cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp nghiên cứu, xây dựng hoặc thẩm định, phê duyệt.