Robot hình người chạy nhanh hơn Usain Bolt, nhưng có cắm được dây cáp?

Đó là những bài kiểm tra nhằm đánh giá khả năng làm việc giống con người trong các công việc ít hào nhoáng hơn.

Giải đấu Robot hình người Thế giới kéo dài năm ngày, từ 22/8 đến 26/8 tại Bắc Kinh (thủ đô Trung Quốc), kết hợp các nội dung mô phỏng thể thao của con người với những bài thi nhằm kiểm tra robot trong các môi trường giả lập như nhà máy, nhà hàng, văn phòng và những tình huống khẩn cấp.

Được truyền thông nhà nước Trung Quốc quảng bá mạnh mẽ, giải đấu có 51 nội dung, gồm 30 môn thể thao và 21 nội dung mô phỏng các tình huống thực tế. Theo Huawei - đối tác công nghệ của giải đấu, hơn 40% nội dung yêu cầu robot phải hoạt động hoàn toàn tự động.

Robot hình người chạy nhanh hơn Usain Bolt

Hôm 22/8, hai robot hình người đã chạy nhanh hơn kỉ lục thế giới 9,58 giây ở cự ly 100 m do Usain Bolt (Jamaica) nắm giữ. Tiangong Ultra hoàn thành đường chạy trong 9,39 giây, còn Honor Lightning đạt 9,47 giây.

Đây là bước tiến đáng kể so với năm 2025, khi robot giành chiến thắng phải mất hơn 20 giây. Tuy nhiên, khả năng phanh vẫn là vấn đề khi những cỗ máy này lao thẳng vào tấm đệm dày được ban tổ chức đặt cách vạch đích vài mét.

Một robot hình người khác, cùng mẫu với robot vô địch nội dung 100 m, hoàn thành cự ly 400 m trong 39,7 giây, nhanh hơn kỉ lục thế giới 43,03 giây của vận động viên Wayde van Niekerk (Nam Phi).

“Cường độ thi đấu cao hơn năm ngoái, đặt ra yêu cầu đáng kể với khả năng quản lí pin và tản nhiệt của robot. Điều này có ý nghĩa rất lớn với sự phát triển của ngành công nghiệp Trung Quốc”, Xu Qiaosheng, một khán giả và là nhà đầu tư trong lĩnh vực robot, nhận xét.

Các robot sẽ thi đấu kéo co và cử tạ, đồng thời tham gia Thái cực quyền và ném những thanh giống mũi tên vào bình. Những nội dung này mang đến diện mạo hiện đại, đậm màu sắc tương lai cho các môn thể thao truyền thống Trung Quốc.

Thử thách lớn của robot nằm ở những những tình huống nhỏ

Bên cạnh những màn trình diễn gây chú ý, các bài thi đáng chú ý nhất có thể là khi robot phải xử lí những tình huống nhỏ nhưng thường xảy ra trong thế giới thực: Một sợi cáp đặt lệch góc, một vật nằm ngoài tầm với, một kiện hàng bị xê dịch hoặc một bước chân bị hụt.

Những tình huống này kiểm tra khả năng của robot trong việc nhận diện vật thể, định vị chính xác tay và cơ thể, kiểm soát lực khi thao tác và tự khắc phục sai sót mà không cần con người can thiệp.

Yu Chao, Giám đốc điều hành startup robot hình người Lumos Robotics, cho biết giải đấu có thể giúp các công ty cải thiện phần cứng và tạo cơ hội giới thiệu năng lực với ngành robot. Tuy nhiên, ông cho rằng giá trị lâu dài của giải đấu sẽ phụ thuộc vào khả năng giải quyết các vấn đề trong thế giới thực.

Yu Chao nói robot chỉ thực sự có giá trị khi có thể làm việc hiệu quả trong các tình huống thực tế. Theo ông, việc robot chỉ chạy nhanh hay nhảy đẹp không giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất.

Ngoài những nội dung quen thuộc lấy cảm hứng từ các môn thể thao của con người, robot còn thi đấu ở các nội dung sạc xe điện, làm việc trong nhà hàng, xử lí sự cố khẩn cấp và thao tác bằng bàn tay.

Giải đấu Robot hình người Thế giới cũng có các nội dung lắp ráp công nghiệp và đưa vật liệu lên dây chuyền. Bài thi kết nối dây cáp sẽ kiểm tra khả năng nhận diện bằng camera, căn chỉnh chính xác các bộ phận và kiểm soát lực khi thao tác.

Startup robot Galbot cho biết sẽ tổ chức một trận quần vợt giữa các robot hình người hoạt động tự động, trong đó robot thi đấu đơn và đôi, theo dõi bóng, giao bóng và đánh trả.

Theo Hua Rong - Giám đốc tiếp thị của công ty robot Zeroth, thử thách thực sự sẽ bắt đầu sau khi những màn trình diễn kết thúc.

"Cuộc cạnh tranh thực sự nằm ở việc liệu robot có thể giải quyết hiệu quả các vấn đề của người dùng sau khi được bán ra thị trường hay không", bà nhấn mạnh.

Các công ty robot Trung Quốc chuyển hướng sang thiết kế thực dụng

Ngành robot đang chứng kiến sự chuyển dịch từ những màn trình diễn bắt mắt như đấu võ, nhảy múa sang triển khai trong các ứng dụng thực tế.

Robot hình người vẫn là tâm điểm thu hút đám đông tại Hội nghị Robot Thế giới 2026, dù các loại robot khác, chẳng hạn có bánh xe, đang ngày càng phát triển khi ngành chuyển từ giai đoạn trình diễn sang triển khai thực tế.

Tại gian hàng đông nghịt khách tham quan của Unitree ở Hội nghị Robot Thế giới, những robot hai chân chơi bóng bàn hoặc đấu võ, phô diễn tốc độ, khả năng giữ thăng bằng và phối hợp linh hoạt. Đó là những yếu tố mà ngành robot chỉ mới đạt được ở mức độ ấn tượng trong vài năm gần đây.

Song tại những khu vực khác trong các sảnh triển lãm, nhiều robot đang phân loại bưu kiện, đưa hàng vào dây chuyền sản xuất hoặc vận chuyển vật liệu. Một số robot di chuyển bằng bánh xe thay vì chân, trong khi số khác sử dụng các cánh tay robot có thiết kế khá truyền thống.

“Nếu bánh xe có thể hoàn thành công việc, chúng ta thực sự có cần hai chân không?”, Yang Li, kỹ sư cấp cao tại startup X Square Robot, đặt câu hỏi.

Theo ông, dù robot hai chân có thể gây ấn tượng mạnh với khán giả nhờ khả năng đấm, chạy và nhảy, các khách hàng công nghiệp cuối cùng quan tâm đến những yếu tố như tải trọng, độ tin cậy và thu hồi vốn đầu tư.

Theo X Square Robot, trong một bài kiểm tra có kiểm soát kéo dài một giờ trong tháng 8, mẫu robot hình người WALL-B hai tay của công ty có thể phân loại 1.816 bưu kiện. X Square Robot cho biết hiệu suất này cao hơn robot hình người Figure 03 của startup Figure AI (Mỹ), vốn xử lí trung bình 1.248 bưu kiện mỗi giờ.

Bên cạnh yếu tố hình dáng, trọng tâm cạnh tranh cũng đang chuyển dịch từ cấu trúc cơ thể sang "bộ não" của robot.

Wang Xingxing, nhà sáng lập Unitree, nói tại Hội nghị Robot Thế giới rằng các mô hình AI trở thành lĩnh vực được công ty đầu tư nhiều nhất, cả về vốn lẫn nhân sự.

Theo bản cáo bạch, Unitree dự kiến dành 2,02 tỉ nhân dân tệ (300,52 triệu USD) cho hoạt động nghiên cứu và phát triển mô hình robot thông minh, tương đương gần một nửa trong tổng số 4,2 tỉ nhân dân tệ mà công ty dự kiến huy động ban đầu thông qua đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tại thành phố Thượng Hải.

Wang Xingxing cho biết thách thức lớn nhất là khả năng khái quát hóa, chẳng hạn robot phải có thể hoàn thành nhiệm vụ trong một môi trường không thể đoán trước, thay vì chỉ thực hiện những chuyển động được lập trình sẵn. Theo ông, nếu tiến bộ diễn ra nhanh, điều này có thể đạt được trong hai hoặc ba năm tới.

Thay vì ra mắt một robot mới, Unitree giới thiệu cánh tay robot mô phỏng sinh học R1 với 7 trục, có giá từ 9.900 nhân dân tệ (1.472 USD).

Một thách thức khác nằm ở vấn đề dữ liệu, khi nhu cầu gia tăng đang thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp trong lĩnh vực robot.

Lumos Robotics đang cung cấp thiết bị thu thập dữ liệu và dịch vụ xử lí dữ liệu. Giám đốc điều hành Yu Chao cho biết mảng thu thập dữ liệu đóng góp khoảng một nửa doanh thu của công ty.

Lumos Robotics đang hợp tác với Mitsubishi Electric (Nhật Bản) trong một dự án robot phục vụ các khâu lắp ráp, đóng gói, vận chuyển vật liệu và kiểm tra chất lượng tại các nhà máy của công ty Nhật ở Trung Quốc. Mitsubishi Electric một trong những nhà đầu tư của Lumos Robotics

Theo Yu Chao, điều quan trọng hơn số lượng robot mà Mitsubishi Electric mua là quyền tiếp cận nguồn dữ liệu được tạo ra trong môi trường nhà máy thực tế.

Yu Chao nhấn mạnh rằng điều quan trọng hơn cả số lượng robot mà Mitsubishi Electric đặt mua chính là cơ hội tiếp cận nguồn dữ liệu được tạo ra trong môi trường nhà máy thực tế.