Robot hình người chưa đủ tốt để làm việc nhà
Theo Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 của Viện Trí tuệ nhân tạo hướng đến Con người thuộc Đại học Stanford (HCAI), robot hình người kém linh hoạt đến mức đáng kinh ngạc khi làm việc nhà.
AI có thể giành huy chương vàng Olympic Toán học quốc tế, vượt qua nhà hóa học, viết mã lập trình tốt thậm chí phát hiện lỗ hổng bảo mật chưa từng được biết đến trước đây. Nhưng hóa ra chúng lại không đáng tin cậy khi thực hiện công việc đơn giản như nhặt vớ bẩn.
Trên thực tế, robot trang bị mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hiện tại chỉ thành công hoàn thành khoảng 12% việc nhà một cách an toàn.
Báo cáo của HCAI cho biết, trong loạt mô phỏng phần mềm được kiểm soát mà viện thực hiện, robot hình người đạt tỷ lệ thành công ấn tượng 89,4% – tăng từ khoảng 48% vào năm 2022. Tuy nhiên ở thế giới thực tỷ lệ này giảm mạnh.
“Những bài kiểm tra khó khăn nhất đối với AI là bài đòi hỏi hoạt động ở thế giới thực, nơi môi trường khó đoán, sai lầm có thể dẫn đến hậu quả hữu hình. Ngay cả mô hình hàng đầu cũng chẳng hoàn thành được hơn 1/3 số nhiệm vụ một cách an toàn, lỗi thường xuyên xảy ra khi việc hoàn thành nhiệm vụ lẫn đảm bảo an toàn phải được đáp ứng đồng thời”, báo cáo viết.
Môi trường thực tế khắc nghiệt hơn môi trường mô phỏng rất nhiều. Sàn nhà thì trơn trượt, chén đĩa dễ nghiêng khỏi tay robot, ngăn kéo bị kẹt nếu cố mở mạnh, vô số mảnh ghép Lego vương vãi khắp nơi.
Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ các mô hình trí tuệ nhân tạo hiện tại được huấn luyện dựa trên từ ngữ internet. Mặc dù cách thức này tốt cho việc hiểu cách ghép từ thành câu có ý nghĩa nối tiếp nhau, chúng lại gặp khó khăn trong cố gắng lập kế hoạch thực hiện hành động vật lý. Tất cả mô hình đều chưa hoàn thiện.
Một trong số bài kiểm tra khó khăn hàng đầu đối với robot hình người làm việc nhà là Behavior-1K, được xây dựng dựa trên 1.000 nhiệm vụ thực tế thu thập từ chính người dùng bày tỏ mong muốn họ muốn người máy phụ trách công việc gì.
Các đội xuất sắc nhất trong một cuộc thi gần đây đã đạt tỷ lệ thành công 25% với chất lượng “chấp nhận được”, nhưng tỷ lệ thành công hoàn toàn thấp hơn nhiều. Vì vậy con người cần cố gắng hơn nữa để để biết cách điều khiển hành động và hành vi của robot một cách an toàn và hiệu quả.
Tin vui là nhiều doanh nghiệp robot hàng đầu như như Figure AI đang huấn luyện thiết bị của mình trong môi trường giống hoàn toàn nhà ở, cho chúng thực hiện nhiệm vụ thực tế như dọn dẹp máy rửa bát hoặc cất đồ. Loạt video mới nhất cho thấy chúng không nhanh, nhưng bắt đầu biết phân biệt thứ gì đặt vào tủ lạnh, thứ gì đặt vào tủ đựng đồ.
Tháng 1.2025, kỹ sư kiêm doanh nhân Peter Diamandis dự đoán người dùng sắp có ít nhất vài mẫu robot hình người làm việc nhà trong năm 2026. Dự đoán quả thực trở thành sự thật. Tuy vậy theo báo cáo của HCAI, thiết bị vẫn còn nhiều chỗ cần cải thiện.
Còn ở hiện tại, bất kể mua robot giá chỉ khoảng 5.000 USD, hay 1X Neo 20.000 USD thậm chí AiMoga M1 hơn 40.000 USD, người dùng đều không nên mong đợi chúng hoạt động hoàn hảo, làm tốt mọi việc nhà.
